Από την 1η Ιανουαρίου 2026 τίθεται σε εφαρμογή μια αλλαγή που αφορά χιλιάδες ηλικιωμένους πολίτες οι οποίοι δεν έχουν κατοχυρώσει συνταξιοδοτικό δικαίωμα. Η παροχή που είναι γνωστή ως σύνταξη ανασφάλιστων υπερηλίκων αυξάνεται και διαμορφώνεται στα 418,81 ευρώ τον μήνα, προσφέροντας μια σημαντική οικονομική ανάσα σε μια από τις πιο ευάλωτες κοινωνικές ομάδες.
Πρόκειται για προνοιακή ενίσχυση που χορηγείται σε άτομα άνω των 67 ετών, τα οποία δεν λαμβάνουν καμία άλλη σύνταξη από την Ελλάδα ή το εξωτερικό ή, εναλλακτικά, λαμβάνουν παροχές χαμηλότερες από συγκεκριμένα όρια. Η αύξηση έρχεται ως συνέπεια της γενικότερης αναπροσαρμογής των κύριων συντάξεων και θα ισχύσει αυτόματα, χωρίς να απαιτείται νέα αίτηση από όσους ήδη είναι δικαιούχοι.
Τι ακριβώς είναι η σύνταξη ανασφάλιστων υπερηλίκων
Η συγκεκριμένη παροχή φέρει τον επίσημο τίτλο «Επίδομα Κοινωνικής Αλληλεγγύης Ανασφάλιστων Υπερηλίκων» και λειτουργεί ως το ελάχιστο δίχτυ κοινωνικής προστασίας για ηλικιωμένους που έμειναν εκτός ασφαλιστικού συστήματος. Χορηγείται σε μηνιαία βάση και καλύπτει περιπτώσεις πολιτών που είτε δεν εργάστηκαν ποτέ με ασφάλιση είτε δεν συμπλήρωσαν τις απαραίτητες προϋποθέσεις για σύνταξη.
Το πλαίσιο της παροχής καθορίστηκε νομοθετικά το 2016 και από τότε αποτελεί βασικό εργαλείο πρόνοιας, ιδίως για άτομα με χαμηλό εισόδημα και περιορισμένη περιουσία.
Πόσο αυξάνεται το ποσό από το 2026
Μέχρι σήμερα, το μηνιαίο ποσό της παροχής ανέρχεται σε 399,54 ευρώ. Από την 1η Ιανουαρίου 2026, το ποσό αυτό αυξάνεται στα 418,81 ευρώ. Η αύξηση δεν είναι αποσπασματική, καθώς προβλέπεται ότι στο μέλλον η σύνταξη των ανασφάλιστων υπερηλίκων θα ακολουθεί τις αυξήσεις των κύριων συντάξεων, μέσω αυτόματου μηχανισμού αναπροσαρμογής.
Σημαντική λεπτομέρεια είναι ότι η παροχή αφορά μόνο όσους δεν λαμβάνουν άλλη σύνταξη ή επίδομα άνω των 360 ευρώ. Σε περίπτωση που υπάρχει μικρότερη παροχή, καταβάλλεται μόνο η διαφορά μέχρι το προβλεπόμενο ποσό.
Ποιοι μπορούν να τη λάβουν
Για να θεωρηθεί κάποιος δικαιούχος, πρέπει να πληροί σωρευτικά συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Καταρχάς, απαιτείται η συμπλήρωση του 67ου έτους της ηλικίας. Παράλληλα, ο ενδιαφερόμενος πρέπει να διαμένει μόνιμα και νόμιμα στην Ελλάδα.
Βασική προϋπόθεση είναι να μη λαμβάνει και να μη δικαιούται σύνταξη από ελληνικό ασφαλιστικό φορέα ή από φορέα του εξωτερικού. Ωστόσο, υπάρχει μια κρίσιμη εξαίρεση: μετά από απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας, δικαιούχοι θεωρούνται και όσοι δεν μπορούν να λάβουν σύνταξη λόγω υψηλών ασφαλιστικών οφειλών, εφόσον οι οφειλές αυτές υπερβαίνουν το νόμιμο όριο συμψηφισμού και αποδεδειγμένα αδυνατούν να τις εξοφλήσουν.
Τα εισοδηματικά όρια που ισχύουν
Η χορήγηση της σύνταξης συνοδεύεται από αυστηρά εισοδηματικά κριτήρια. Για άγαμους δικαιούχους, το ετήσιο εισόδημα δεν πρέπει να υπερβαίνει τις 4.320 ευρώ. Για έγγαμους, λαμβάνεται υπόψη το οικογενειακό εισόδημα, το οποίο δεν μπορεί να ξεπερνά τις 8.640 ευρώ ετησίως.
Αξίζει να σημειωθεί ότι ορισμένες παροχές δεν συνυπολογίζονται στο εισόδημα, όπως τα επιδόματα αναπηρίας, το επίδομα ανεργίας, οι διατροφές ανηλίκων και ειδικά διατροφικά επιδόματα.
Τι ισχύει για την περιουσία
Εκτός από το εισόδημα, εξετάζονται και τα περιουσιακά στοιχεία. Η αντικειμενική αξία της ακίνητης περιουσίας δεν πρέπει να υπερβαίνει τις 90.000 ευρώ, ενώ για την κινητή περιουσία (όπως ΙΧ ή δίκυκλα) εφαρμόζεται τεκμήριο έως 6.000 ευρώ.
Το πλήρες ποσό της σύνταξης καταβάλλεται σε όσους έχουν συμπληρώσει 35 έτη νόμιμης διαμονής στην Ελλάδα. Για λιγότερα έτη, το ποσό μειώνεται αναλογικά, με μείωση 1/35 για κάθε έτος που υπολείπεται.
Πού γίνεται η αίτηση και από πότε πληρώνεται
Η αίτηση υποβάλλεται στο Κέντρο Κοινότητας του Δήμου κατοικίας του ενδιαφερόμενου και διαβιβάζεται στον αρμόδιο φορέα. Η καταβολή της παροχής ξεκινά από την πρώτη ημέρα του μήνα που ακολουθεί την υποβολή της αίτησης, γεγονός που καθιστά κρίσιμη τη σωστή και έγκαιρη κατάθεση των δικαιολογητικών.
Τι πρέπει να προσέχουν οι δικαιούχοι
Οι δικαιούχοι οφείλουν να δηλώνουν άμεσα κάθε μεταβολή στο εισόδημά τους ή σε τυχόν σύνταξη που αρχίζουν να λαμβάνουν, είτε από την Ελλάδα είτε από το εξωτερικό. Σε περιπτώσεις όπου η διαφορά μεταξύ άλλης παροχής και της σύνταξης ανασφάλιστων υπερηλίκων είναι μικρότερη από 20 ευρώ, το επίδομα δεν καταβάλλεται.
Τέλος, εξαιρούνται συγκεκριμένες κατηγορίες, όπως μοναχοί, κρατούμενοι, καθώς και περιπτώσεις όπου ο ή η σύζυγος λαμβάνει σημαντικά υψηλότερη σύνταξη.
Η αύξηση του 2026, αν και περιορισμένη σε απόλυτους αριθμούς, αποτελεί κρίσιμη ενίσχυση για χιλιάδες ηλικιωμένους που βασίζονται αποκλειστικά σε αυτή την παροχή για την καθημερινή τους επιβίωση.
