Ένα νέο μόνιμο χαράτσι στην ακίνητη περιουσία μπαίνει στον σχεδιασμό της κυβέρνησης, αυτή τη φορά σε επίπεδο δήμων. Πρόκειται για ένα τέλος που θυμίζει έντονα τον ΕΝΦΙΑ, αλλά θα επιβάλλεται από την Τοπική Αυτοδιοίκηση και αναμένεται να αποτελέσει βασικό χρηματοδοτικό εργαλείο των δήμων τα επόμενα χρόνια.
Το νέο τέλος περιλαμβάνεται στον υπό διαμόρφωση Κώδικα Αυτοδιοίκησης, ο οποίος αναμένεται να τεθεί σύντομα σε δημόσια διαβούλευση. Αν τελικά ψηφιστεί χωρίς ουσιαστικές αλλαγές, θα επηρεάσει άμεσα εκατομμύρια ιδιοκτήτες ακινήτων σε ολόκληρη τη χώρα.
Πώς θα υπολογίζεται το νέο τέλος
Η φιλοσοφία του νέου μέτρου βασίζεται στη φορολόγηση της ακίνητης περιουσίας με έναν χαμηλό –αλλά μόνιμο– συντελεστή. Το τέλος θα κυμαίνεται μεταξύ 0,80 και 1 τοις χιλίοις επί της αξίας του ακινήτου, με το τελικό ποσοστό να καθορίζεται από κάθε δημοτικό συμβούλιο ξεχωριστά.
Η αξία του ακινήτου δεν θα προκύπτει αυθαίρετα, αλλά θα βασίζεται στην τιμή ζώνης της περιοχής και στον συντελεστή παλαιότητας του κτίσματος. Με τον τρόπο αυτό, το τέλος προσαρμόζεται στα χαρακτηριστικά κάθε ακινήτου, χωρίς όμως να αποκλείεται σημαντική επιβάρυνση, ειδικά σε αστικές περιοχές με υψηλές αντικειμενικές αξίες.
Πληρωμή μέσω ρεύματος και αυστηρές κυρώσεις
Για τα ηλεκτροδοτούμενα ακίνητα, η είσπραξη του τέλους θα γίνεται μέσω των λογαριασμών ηλεκτρικού ρεύματος, ακολουθώντας το μοντέλο που έχει ήδη εφαρμοστεί στο παρελθόν με άλλες δημοτικές χρεώσεις. Αυτό σημαίνει ότι η μη πληρωμή δεν θα είναι απλώς ένα λογιστικό ζήτημα.
Σύμφωνα με τις προβλέψεις του Κώδικα, η καθυστέρηση εξόφλησης τριών διαδοχικών μηνιαίων λογαριασμών ή ενός τριμηνιαίου θα μπορεί να οδηγήσει ακόμη και σε διακοπή της ηλεκτροδότησης. Η επανασύνδεση δεν θα πραγματοποιείται αν προηγουμένως δεν εξοφληθεί πλήρως το οφειλόμενο ποσό, γεγονός που αυξάνει σημαντικά την πίεση στους υπόχρεους.
Ποια ακίνητα μπαίνουν στο στόχαστρο
Το τέλος δεν αφορά μόνο τις κατοικίες εντός σχεδίου. Επιβάλλεται σε όλα τα ακίνητα που βρίσκονται εντός πολεοδομικού σχεδίου ή εντός οικισμών, αλλά και σε κτίσματα εκτός σχεδίου πόλεως. Στην περίπτωση των εκτός σχεδίου ακινήτων, ο υπολογισμός θα γίνεται με βάση την αξία του κτίσματος και μιας έκτασης που αντιστοιχεί στο διπλάσιο του αποτυπώματός του.
Επιπλέον, το τέλος επιβάλλεται και στο δικαίωμα υψούν, εφόσον αυτό έχει μεταβιβαστεί με συμβολαιογραφική πράξη, κάτι που φέρνει στο προσκήνιο περιπτώσεις που μέχρι σήμερα δεν επιβαρύνονταν αντίστοιχα.
Από το μέτρο εξαιρούνται ακίνητα που ανήκουν στη Γενική Κυβέρνηση, καθώς και χώροι λατρείας, μονές, δημόσια φιλανθρωπικά ιδρύματα και αθλητικά σωματεία.
Ποιος θεωρείται υπόχρεος
Το νέο τέλος βαρύνει τον ιδιοκτήτη του ακινήτου όπως αυτός υφίσταται την 1η Ιανουαρίου κάθε έτους. Σε περιπτώσεις όπου υπάρχει επικαρπία, υπόχρεος για την καταβολή δεν είναι ο ψιλός κύριος αλλά ο επικαρπωτής.
Σε μισθωμένα ακίνητα, όταν ο λογαριασμός ρεύματος εκδίδεται στο όνομα του ενοικιαστή, εκείνος θα πληρώνει το τέλος μέσω του λογαριασμού, αφαιρώντας το αντίστοιχο ποσό από το μίσθωμα που καταβάλλει στον ιδιοκτήτη.
Δηλώσεις, προθεσμίες και βαριά πρόστιμα
Οι νέοι ιδιοκτήτες ακινήτων υποχρεούνται να δηλώσουν το ακίνητό τους στον δήμο μέσα σε έναν μήνα από την απόκτηση ή αναγνώριση του δικαιώματος. Κάθε μεταβολή στα στοιχεία του ακινήτου θα πρέπει να δηλώνεται εντός δύο μηνών.
Η μη υποβολή δήλωσης ή η ανακριβής καταγραφή στοιχείων συνεπάγεται πρόστιμο ίσο με το διπλάσιο του οφειλόμενου τέλους, καθιστώντας σαφές ότι το πλαίσιο ελέγχου θα είναι αυστηρό.
Αντιδράσεις και προειδοποιήσεις
Έντονες αντιδράσεις προκαλεί το νέο πλαίσιο στους εκπροσώπους των ιδιοκτητών ακινήτων. Η ΠΟΜΙΔΑ κρούει τον κώδωνα του κινδύνου, επισημαίνοντας ότι ο Κώδικας Αυτοδιοίκησης δεν εισάγει μόνο νέα οικονομικά βάρη, αλλά διευρύνει σημαντικά τις αρμοδιότητες των δήμων εις βάρος των πολιτών.
Όπως τονίζει, ορισμένες διατάξεις κρίνονται δυσανάλογες και ενδέχεται να δημιουργήσουν σοβαρά προβλήματα, ειδικά σε ευάλωτες κοινωνικές ομάδες που δυσκολεύονται ήδη να ανταποκριθούν στο κόστος διαβίωσης.
Το επόμενο διάστημα αναμένεται να δείξει αν οι αντιδράσεις θα οδηγήσουν σε αλλαγές ή αν ο «δημοτικός ΕΝΦΙΑ» θα γίνει μια ακόμη μόνιμη επιβάρυνση για την ακίνητη περιουσία στην Ελλάδα.
