Μια λιγότερο προβεβλημένη αλλά ιδιαίτερα σημαντική υπουργική απόφαση φέρνει αλλαγές που αφορούν εκατομμύρια πολίτες και τις συναλλαγές τους με το Δημόσιο και τον ιδιωτικό τομέα. Παρότι η δημόσια συζήτηση τα τελευταία χρόνια επικεντρώνεται στις νέες αστυνομικές ταυτότητες και στα προηγμένα χαρακτηριστικά ασφαλείας τους, η πραγματικότητα δείχνει ότι η μετάβαση δεν εξελίσσεται με τους ρυθμούς που είχαν αρχικά σχεδιαστεί. Για τον λόγο αυτό, το κράτος αναγκάστηκε να προχωρήσει σε μια κρίσιμη παράταση που αφορά τις παλαιού τύπου ταυτότητες.
Σύμφωνα με υπουργική απόφαση που δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ Β’ 5441 στις 30 Σεπτεμβρίου 2024, παρατείνεται η δυνατότητα χρήσης των παλαιών δελτίων αστυνομικής ταυτότητας σε συγκεκριμένες ψηφιακές διαδικασίες. Η ρύθμιση δεν αφορά την καθημερινή ταυτοποίηση σε φυσική παρουσία, αλλά επικεντρώνεται αποκλειστικά στις διαδικασίες εξ αποστάσεως ταυτοποίησης φυσικών προσώπων, δηλαδή σε περιπτώσεις όπου η ταυτότητα χρησιμοποιείται ηλεκτρονικά χωρίς φυσική παρουσία του πολίτη.
Η απόφαση αυτή έρχεται να τροποποιήσει προγενέστερη υπουργική πράξη του 2021, η οποία είχε θέσει τα πρότυπα και τις τεχνικές απαιτήσεις για την εξ αποστάσεως ταυτοποίηση, κυρίως για την έκδοση πιστοποιητικών υπηρεσιών εμπιστοσύνης. Πρόκειται για πιστοποιητικά που χρησιμοποιούνται ευρέως σε ψηφιακές υπογραφές, ηλεκτρονικές συναλλαγές και διαδικασίες που απαιτούν υψηλό επίπεδο ασφάλειας και αξιοπιστίας.
Ο βασικός λόγος που οδήγησε σε αυτή την παράταση είναι οι καθυστερήσεις στην έκδοση των νέων δελτίων ταυτότητας. Παρά τον σχεδιασμό για σταδιακή αντικατάσταση των παλαιών εγγράφων με νέα, πιο σύγχρονα και ασφαλή, η διαδικασία δεν έχει προχωρήσει με την απαιτούμενη ταχύτητα. Το αποτέλεσμα είναι μεγάλος αριθμός πολιτών να εξακολουθεί να διαθέτει μόνο την παλαιού τύπου ταυτότητα, γεγονός που θα δημιουργούσε σοβαρά προβλήματα στην πρόσβαση σε ψηφιακές υπηρεσίες, εάν δεν δινόταν η σχετική παράταση.
Τι σημαίνει όμως πρακτικά αυτή η απόφαση; Με βάση το νέο πλαίσιο, οι παλαιές αστυνομικές ταυτότητες στις οποίες το ονοματεπώνυμο αναγράφεται όχι μόνο με ελληνικούς αλλά και με λατινικούς χαρακτήρες εξακολουθούν να θεωρούνται αποδεκτές για εξ αποστάσεως ταυτοποίηση έως τις 25 Σεπτεμβρίου 2027. Η χρονική αυτή περίοδος δίνει ένα σημαντικό περιθώριο τόσο στους πολίτες όσο και στη διοίκηση, ώστε να ολοκληρωθεί ομαλά η μετάβαση στο νέο σύστημα ταυτοτήτων.
Η ρύθμιση δεν περιορίζεται μόνο στις κοινές αστυνομικές ταυτότητες. Στο ίδιο καθεστώς αποδοχής εντάσσονται και τα δελτία ταυτότητας των στελεχών των Ενόπλων Δυνάμεων και των Σωμάτων Ασφαλείας, τα οποία χρησιμοποιούνται επίσης σε διαδικασίες ταυτοποίησης. Παράλληλα, αποδεκτά θεωρούνται και τα έγγραφα διαμονής πολιτών τρίτων χωρών, εφόσον έχουν εκδοθεί νόμιμα και παραμένουν σε ισχύ βάσει της σχετικής μεταναστευτικής νομοθεσίας.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και το νομικό υπόβαθρο της απόφασης. Η παράταση βασίζεται στο ευρωπαϊκό και εθνικό πλαίσιο για την ηλεκτρονική ταυτοποίηση και τη ψηφιακή διακυβέρνηση, διασφαλίζοντας ότι η χώρα παραμένει εναρμονισμένη με τους κανόνες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ταυτόχρονα, επισημαίνεται ρητά ότι η συγκεκριμένη τροποποίηση δεν συνεπάγεται καμία πρόσθετη επιβάρυνση για τον κρατικό προϋπολογισμό, στοιχείο που ενισχύει τον πρακτικό χαρακτήρα της απόφασης.
Από πλευράς Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης, η ανάγκη για αυτή την κίνηση παρουσιάζεται ως αναπόφευκτη. Οι καθυστερήσεις στην υλοποίηση του έργου των νέων ταυτοτήτων, σε συνδυασμό με την αυξανόμενη εξάρτηση των πολιτών από ψηφιακές υπηρεσίες, κατέστησαν σαφές ότι χωρίς παράταση θα δημιουργούνταν σοβαρά εμπόδια στην καθημερινή λειτουργία κράτους και αγοράς.
Η απόφαση ισχύει από τη στιγμή της δημοσίευσής της στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, πράγμα που σημαίνει ότι ήδη εφαρμόζεται. Για τους πολίτες, αυτό μεταφράζεται σε μια ανάσα χρόνου και σε μεγαλύτερη ευελιξία στις ηλεκτρονικές συναλλαγές τους. Για το κράτος, αποτελεί μια ρεαλιστική προσαρμογή στις συνθήκες, μέχρι να ολοκληρωθεί πλήρως η μετάβαση στη νέα εποχή των ψηφιακών ταυτοτήτων.



