Το ζήτημα της ακίνητης περιουσίας επανέρχεται δυναμικά στο δημόσιο διάλογο, με τους ιδιοκτήτες να εκπέμπουν σήμα κινδύνου. Παρά τις πρόσφατες κυβερνητικές παρεμβάσεις που έφεραν ορισμένες φορολογικές ελαφρύνσεις στα εισοδήματα από μισθώματα, η αίσθηση που κυριαρχεί στον κλάδο είναι ότι τα βαθύτερα προβλήματα παραμένουν άθικτα. Στην πρώτη γραμμή αυτής της συζήτησης βρίσκεται η ΠΟΜΙΔΑ, η οποία επαναφέρει με έμφαση το ερώτημα: μπορεί σήμερα να επιβιώσει η μικρή και μεσαία ακίνητη περιουσία στην Ελλάδα;
Το 2026 ήδη χαρακτηρίζεται ως χρονιά-σταθμός για τη φορολόγηση των ακινήτων. Οι αλλαγές που έχουν τεθεί σε εφαρμογή μεταβάλλουν ουσιαστικά το φορολογικό περιβάλλον για χιλιάδες ιδιοκτήτες, κυρίως όσους στηρίζονται σε ένα ή δύο ακίνητα για συμπληρωματικό εισόδημα. Κεντρικό σημείο αυτών των παρεμβάσεων αποτελεί η νέα κλίμακα φορολόγησης των ενοικίων, η οποία εισάγει έναν ενδιάμεσο συντελεστή και περιορίζει τις υπερβολικές επιβαρύνσεις του παρελθόντος.
Συγκεκριμένα, τα πρώτα 12.000 ευρώ εισοδήματος από μισθώματα εξακολουθούν να φορολογούνται με 15%. Το νέο στοιχείο είναι ο συντελεστής 25% για το τμήμα εισοδήματος από 12.001 έως 24.000 ευρώ, αντικαθιστώντας τον προηγούμενο συντελεστή 35% που ίσχυε οριζόντια. Από εκεί και πέρα, το εισόδημα από 24.001 έως 35.000 ευρώ φορολογείται με 35%, ενώ για ποσά άνω των 35.001 ευρώ παραμένει ο ανώτατος συντελεστής 45%.
Η αλλαγή αυτή μεταφράζεται σε μετρήσιμα οφέλη. Ιδιοκτήτες με ετήσια έσοδα από ενοίκια στο εύρος των 12.000 έως 24.000 ευρώ βλέπουν μειώσεις φόρου που μπορεί να φτάνουν έως και τα 1.300 ευρώ ετησίως. Για παράδειγμα, ένα εισόδημα της τάξης των 20.000 ευρώ συνεπάγεται ελάφρυνση περίπου 800 ευρώ, ενώ σε εισόδημα 25.000 ευρώ η μείωση προσεγγίζει τα 1.200 ευρώ. Πρόκειται για ανάσα, αλλά όχι –όπως επισημαίνουν οι ιδιοκτήτες– για λύση.
Η ΠΟΜΙΔΑ εκτιμά ότι οι συγκεκριμένες παρεμβάσεις, αν και θετικές, αντιμετωπίζουν μόνο την επιφάνεια του προβλήματος. Οι στρεβλώσεις στην αγορά ενοικίων, υποστηρίζει, είναι διαρθρωτικές και απαιτούν γενναίες αποφάσεις. Ένα από τα βασικά αιτήματα είναι η θέσπιση τριετούς φοροαπαλλαγής για τα μισθώματα κατοικιών που παραμένουν κενές ή που μεταφέρονται από τη βραχυχρόνια στη μακροχρόνια μίσθωση.
Σύμφωνα με την Ομοσπονδία, χιλιάδες διαμερίσματα παραμένουν εκτός αγοράς όχι επειδή οι ιδιοκτήτες επιδιώκουν την κερδοσκοπία, αλλά επειδή φοβούνται τις επισφαλείς μισθώσεις, την αδυναμία είσπραξης ενοικίων και την περιορισμένη δικαστική προστασία. Η φοροαπαλλαγή θεωρείται κρίσιμο κίνητρο για να επιστρέψουν αυτά τα ακίνητα στην αγορά και να αυξηθεί η προσφορά, συμβάλλοντας στη συγκράτηση των ενοικίων.
Ιδιαίτερη συζήτηση προκαλεί και η πρόταση για καθιέρωση «πιστοποιητικού φερεγγυότητας» των υποψήφιων ενοικιαστών. Η ΠΟΜΙΔΑ υποστηρίζει ότι σήμερα η ζυγαριά γέρνει υπέρ του μισθωτή, αφήνοντας τον ιδιοκτήτη εκτεθειμένο σε περιπτώσεις πολύμηνης ή ακόμη και πολυετούς απλήρωτης χρήσης του ακινήτου. Παράλληλα, ζητείται η απλοποίηση και επιτάχυνση της διαδικασίας απόδοσης μισθίου μετά τη λήξη της μίσθωσης, ώστε να αποκατασταθεί μια στοιχειώδης ισορροπία στις συμβατικές σχέσεις.
Ανησυχία εκφράζεται και για την υποχρεωτική καταβολή των ενοικίων μέσω τραπεζικού συστήματος. Παρότι η Ομοσπονδία δηλώνει υπέρ της διαφάνειας, προειδοποιεί ότι σε περιπτώσεις ασυνέπειας του ενοικιαστή, ο ιδιοκτήτης κινδυνεύει να χάσει την έκπτωση φόρου 5%, επωμιζόμενος ευθύνη που δεν του αναλογεί.
Στις επαγγελματικές μισθώσεις, η αντίθεση εστιάζει στις επαναλαμβανόμενες παρατάσεις του πλαφόν 3% στις αυξήσεις. Η ΠΟΜΙΔΑ κάνει λόγο για έμμεση δέσμευση της ιδιωτικής περιουσίας, επισημαίνοντας ότι το κόστος συντήρησης και λειτουργίας των ακινήτων αυξάνεται με ταχύτερους ρυθμούς.
Τέλος, στο πεδίο των βραχυχρόνιων μισθώσεων, ζητείται ένα σταθερό και ξεκάθαρο κανονιστικό πλαίσιο, χωρίς αιφνιδιαστικές απαγορεύσεις. Παράλληλα, τίθεται θέμα για το Μητρώο Ιδιοκτησίας Ακινήτων, με αίτημα τη διασταύρωση στοιχείων χωρίς αναδρομικές επιβαρύνσεις, καθώς και έντονη αντίδραση στις προβλέψεις για αυξημένα δημοτικά τέλη σε κενά ακίνητα.
Όλα τα παραπάνω αναμένεται να τεθούν επί τάπητος στο 43ο Πανελλήνιο Συνέδριο της ΠΟΜΙΔΑ, που θα πραγματοποιηθεί στις 31 Ιανουαρίου στο Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο Αθηνών, παρουσία κυβερνητικών στελεχών, εκπροσώπων κομμάτων και της αυτοδιοίκησης. Για τους ιδιοκτήτες, το μήνυμα είναι σαφές: χωρίς ουσιαστικές παρεμβάσεις, η βιωσιμότητα της μικρής ακίνητης περιουσίας παραμένει ζητούμενο.
