Η αλλαγή του έτους δεν φέρνει απλώς νέο ημερολόγιο, αλλά ένα εκτεταμένο πακέτο ρυθμίσεων που επηρεάζει άμεσα εκατομμύρια πολίτες. Από την 1η Ιανουαρίου 2026 τίθεται σε εφαρμογή ένα πλέγμα παρεμβάσεων που αγγίζει συντάξεις, ασφαλιστικές εισφορές, επιδόματα αλλά και το καθεστώς της ετήσιας άδειας των εργαζομένων. Το αποτέλεσμα είναι ένα νέο οικονομικό τοπίο, με αυξήσεις που δεν κατανέμονται ομοιόμορφα και επιβαρύνσεις που πλήττουν συγκεκριμένες ομάδες.
Στην καρδιά των αλλαγών βρίσκεται η αναπροσαρμογή της Εθνικής Σύνταξης. Από το νέο έτος αυξάνεται κατά 2,4%, φτάνοντας στα 446,86 ευρώ. Πρόκειται για αύξηση που αφορά όσους θα συνταξιοδοτηθούν εντός του 2025 και θα αρχίσουν να λαμβάνουν σύνταξη από το 2026 και μετά. Αν και το ποσό της αύξησης –10,47 ευρώ– μοιάζει περιορισμένο, η σημασία του είναι μεγαλύτερη, καθώς η Εθνική Σύνταξη αποτελεί τη βάση υπολογισμού για σειρά άλλων παροχών.
Η νέα αυτή βάση επηρεάζει αυτόματα όλες τις περιπτώσεις μειωμένων συντάξεων: όσους δεν έχουν συμπληρώσει 20 έτη ασφάλισης, όσους δεν πληρούν τις προϋποθέσεις πολυετούς παραμονής στη χώρα, αλλά και τις συντάξεις αναπηρίας ή μειωμένης συνταξιοδότησης. Οι περικοπές εξακολουθούν να εφαρμόζονται, αλλά πλέον υπολογίζονται επί ενός υψηλότερου ποσού.
Αλυσιδωτά, η αύξηση περνά και στις συντάξεις λόγω θανάτου. Από το 2026, το κατώτατο ποσό που δικαιούνται οι επιζώντες σύζυγοι και τα τέκνα ανέρχεται επίσης στα 446,86 ευρώ, ενισχυμένο σε σχέση με το προηγούμενο καθεστώς. Παράλληλα, μεταβάλλεται και το ανώτατο πλαφόν συντάξεων. Οι υψηλές συντάξεις «ανεβαίνουν ταβάνι», με το ανώτατο καταβαλλόμενο ποσό να φτάνει πλέον τα 5.362,32 ευρώ.
Αυξήσεις προβλέπονται και για μία από τις πιο ευάλωτες κοινωνικές ομάδες: τους ανασφάλιστους υπερήλικες. Η σύνταξη που καταβάλλεται από τον ΟΠΕΚΑ διαμορφώνεται στα 418,93 ευρώ και αφορά άτομα άνω των 67 ετών που δεν λαμβάνουν άλλη σύνταξη ή παροχή άνω των 360 ευρώ, υπό την προϋπόθεση ότι η αίτηση έχει υποβληθεί μετά την 1η Ιανουαρίου 2025.
Σημαντικές αλλαγές έρχονται και στην Ειδική Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων. Από το 2026, τα εισοδηματικά όρια αναπροσαρμόζονται, με αποτέλεσμα χιλιάδες συνταξιούχοι να δουν μικρότερες κρατήσεις ή και πλήρη απαλλαγή. Ενδεικτικά, σύνταξη που μέχρι σήμερα επιβαρυνόταν με εισφορά μπορεί πλέον να πέσει κάτω από το νέο κατώφλι, αυξάνοντας άμεσα το καθαρό ποσό που καταβάλλεται κάθε μήνα.
Την ίδια στιγμή όμως, το ισοζύγιο δεν είναι θετικό για όλους. Περίπου 1,4 εκατομμύρια αυτοαπασχολούμενοι και ελεύθεροι επαγγελματίες θα βρεθούν αντιμέτωποι με αυξημένες ασφαλιστικές εισφορές. Οι αυξήσεις κινούνται στο επίπεδο του πληθωρισμού του 2025, δηλαδή γύρω στο 2,4%, και αφορούν όλες τις ασφαλιστικές κατηγορίες: κύρια σύνταξη, επικουρική, εφάπαξ και υγειονομική περίθαλψη. Ακόμη και μικρές μηνιαίες επιβαρύνσεις, όταν αθροίζονται σε ετήσια βάση, δημιουργούν αισθητό κόστος.
Ανάλογη εικόνα παρουσιάζεται και στον αγροτικό κόσμο. Περίπου 600.000 ασφαλισμένοι στον πρώην ΟΓΑ θα δουν τις εισφορές τους να αυξάνονται από το 2026, τόσο για την κύρια σύνταξη όσο και για την υγειονομική κάλυψη. Οι αυξήσεις είναι ποσοστιακά ίδιες, αλλά διαφοροποιούνται ανάλογα με την ασφαλιστική κατηγορία.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, σχεδόν 2 εκατομμύρια μη μισθωτοί και αγρότες καλούνται να επιλέξουν ασφαλιστική κατηγορία για το νέο έτος. Όσοι δεν προβούν σε επιλογή, θα ενταχθούν αυτόματα στην κατώτατη κατηγορία, ενώ οι ήδη ασφαλισμένοι παραμένουν στην κατηγορία που είχαν επιλέξει.
Στο μέτωπο των συντάξεων, παρατείνεται για ακόμη ένα έτος η εφαρμογή του σημερινού τρόπου υπολογισμού των συντάξιμων αποδοχών. Ο Δείκτης Μεταβολής Μισθών, που επρόκειτο να αντικαταστήσει τον Δείκτη Τιμών Καταναλωτή, μετατίθεται χρονικά, διατηρώντας αμετάβλητο το υφιστάμενο σύστημα για όσους συνταξιοδοτηθούν από το 2026 και μετά.
Τέλος, αλλαγές έρχονται και στην ετήσια άδεια των εργαζομένων. Από το νέο έτος εισάγεται μεγαλύτερη ευελιξία στην κατάτμηση της άδειας, με δυνατότητα λήψης σε περισσότερα τμήματα, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις και με ελάχιστη διάρκεια ανά περίοδο. Η ρύθμιση στοχεύει στην καλύτερη προσαρμογή των αναγκών εργαζομένων και επιχειρήσεων, χωρίς να αλλοιώνεται ο βασικός χαρακτήρας της άδειας ως χρόνου πραγματικής ξεκούρασης.
Το 2026, τελικά, δεν φέρνει απλώς αυξήσεις ή μειώσεις. Φέρνει έναν νέο χάρτη υποχρεώσεων και δικαιωμάτων, όπου οι λεπτομέρειες κάνουν τη διαφορά – και κανείς δεν μπορεί να τις αγνοήσει.
