Το 2026 δεν θα είναι μια ακόμη χρονιά για το ασφαλιστικό σύστημα. Αντίθετα, προμηνύεται ως σημείο καμπής, τόσο για όσους βρίσκονται ήδη στη σύνταξη όσο και για εκείνους που ετοιμάζονται να καταθέσουν αίτηση εξόδου. Στο επίκεντρο βρίσκονται τρεις εξελίξεις που «ξεκλειδώνουν» αυξήσεις, επιταχύνουν απονομές και αλλάζουν τον τρόπο υπολογισμού των παροχών.
Ψηφιοποίηση: το τέλος των καθυστερήσεων
Η πλήρης ψηφιοποίηση των χειρόγραφων καρτελών ενσήμων μπαίνει στην τελική ευθεία εντός του 2026. Πρόκειται για ένα έργο τεράστιας κλίμακας, καθώς συνολικά 53 εκατ. καρτέλες περνούν σε ψηφιακή μορφή, με το 80% να έχει ήδη σαρωθεί. Το πρώτο μεγάλο έργο, άνω των 10 εκατ. καρτελών, έχει ολοκληρωθεί.
Το αποτέλεσμα είναι διπλό: οι συντάξεις – κύριες και επικουρικές – εκδίδονται ταχύτερα, ενώ ενισχύεται η διαφάνεια, περιορίζοντας λάθη και ενστάσεις. Για χιλιάδες ασφαλισμένους αυτό μεταφράζεται σε λιγότερη αναμονή και σαφέστερη εικόνα για τα δικαιώματά τους.
Πλεόνασμα-έκπληξη στις επικουρικές
Η μεγάλη είδηση, ωστόσο, έρχεται από τον κλάδο της επικουρικής ασφάλισης. Το 2025 κλείνει με πλεόνασμα 362 εκατ. ευρώ, ενώ για το 2026 προβλέπεται νέο πλεόνασμα άνω των 370 εκατ. ευρώ. Πρόκειται για την καλύτερη δημοσιονομική εικόνα από το 2020 και μετά.
Αυτό το πλεόνασμα ουσιαστικά «αδρανοποιεί» τη ρήτρα μηδενικού ελλείμματος, η οποία μέχρι σήμερα μπλόκαρε κάθε σκέψη για αυξήσεις. Πλέον, το θεσμικό εμπόδιο παύει να υπάρχει και η απόφαση περνά στο Υπουργείο Εργασίας.
Με δεδομένο ότι η μέση επικουρική σύνταξη κυμαίνεται στα 195 ευρώ μικτά, ένα σενάριο αύξησης 3% ανεβάζει το ποσό στα 201 ευρώ. Η ετήσια επιβάρυνση για το σύστημα υπολογίζεται περίπου στα 94 εκατ. ευρώ, δηλαδή μόλις στο ένα τρίτο του πλεονάσματος. Με απλά λόγια, τα χρήματα υπάρχουν και επαρκούν.
Ποιοι θα δουν τις μεγαλύτερες αυξήσεις
Οι διαφορές ανά Ταμείο είναι εντυπωσιακές. Οι υψηλότερες επικουρικές καταγράφονται σε πρώην τραπεζικά και ειδικά ταμεία, όπου τα καθαρά ποσά ξεπερνούν τα 430 ευρώ και με αύξηση 3% προσεγγίζουν ή υπερβαίνουν τα 450 ευρώ. Στον αντίποδα, τα χαμηλότερα ποσά εντοπίζονται σε ταμεία με χαμηλές εισφορές, όπου ακόμη και μετά την αύξηση η επικουρική δύσκολα ξεπερνά τα 70 ευρώ.
Ανάλογες αυξήσεις προκύπτουν και στις συντάξεις λόγω θανάτου, με μικρότερη αλλά ουσιαστική ενίσχυση για χιλιάδες δικαιούχους.
Στο τραπέζι και αλλαγές στις κρατήσεις
Παράλληλα, εξετάζονται εναλλακτικές παρεμβάσεις που θα λειτουργούσαν συμπληρωματικά στις αυξήσεις. Ένα από τα σενάρια είναι η μείωση – ή ακόμη και η κατάργηση – της εισφοράς 6% υπέρ ασθένειας στις επικουρικές συντάξεις. Μια μείωση στο 3% θα έδινε επιπλέον 6 έως 12 ευρώ τον μήνα, ενώ η πλήρης κατάργηση θα διπλασίαζε το όφελος.
Το δημοσιονομικό κόστος υπολογίζεται από 80 έως 170 εκατ. ευρώ, ποσά που θεωρούνται διαχειρίσιμα σε συνθήκες πλεονασμάτων. Τα σενάρια παραμένουν ανοιχτά, χωρίς ακόμη τελική απόφαση.
Συντάξεις 2026: γιατί είναι υψηλότερες από το 2025
Όσοι συνταξιοδοτηθούν το 2026 θα δουν αυξημένα ποσά ακόμη και με τα ίδια έτη ασφάλισης. Το μηνιαίο όφελος ξεκινά από περίπου 20 ευρώ και φτάνει έως 57 ευρώ, ενώ με ένα επιπλέον έτος ασφάλισης η διαφορά μπορεί να αγγίξει τα 116 ευρώ.
Οι λόγοι είναι τρεις:
-
Τιμαριθμοποίηση αποδοχών με βάση τον πληθωρισμό του 2025 (2,6%) και τις αυξήσεις μισθών.
-
Υψηλότερα ποσοστά αναπλήρωσης με κάθε πρόσθετο έτος ασφάλισης.
-
Αύξηση της εθνικής σύνταξης, η οποία το 2026 διαμορφώνεται στα 446,87 ευρώ.
Δημόσιος και ιδιωτικός τομέας: παραδείγματα
Στο Δημόσιο, υπάλληλος με 38 χρόνια ασφάλισης το 2026 λαμβάνει έως και 40 ευρώ περισσότερα σε σχέση με αντίστοιχο συνταξιούχο του 2025. Στις κατηγορίες ΠΕ, η διαφορά με ένα επιπλέον έτος ασφάλισης ξεπερνά τα 110 ευρώ.
Στον ιδιωτικό τομέα, ασφαλισμένος με 40 έτη και συντάξιμο μισθό άνω των 2.300 ευρώ μπορεί να δει τη σύνταξή του να αυξάνεται πάνω από 100 ευρώ σε σχέση με το 2025, ενώ ακόμη και σε χαμηλότερα εισοδήματα οι αυξήσεις παραμένουν αισθητές.
Πότε λαμβάνονται οι αποφάσεις
Οι τελικές αποφάσεις για τις επικουρικές θα ληφθούν εντός του 2026, μετά από αναλογιστική μελέτη που θα επιβεβαιώνει τη βιωσιμότητα του συστήματος. Με τα σημερινά δεδομένα, τα πλεονάσματα όχι μόνο δεν απειλούνται, αλλά δημιουργούν τον απαραίτητο δημοσιονομικό χώρο για παρεμβάσεις υπέρ των συνταξιούχων.
Το 2026, λοιπόν, δεν φέρνει απλώς αριθμούς στους πίνακες. Φέρνει πραγματικές αλλαγές στο εισόδημα εκατομμυρίων ασφαλισμένων και συνταξιούχων.
