Μπροστά σε μια ριζική αλλαγή στον τρόπο υποβολής των φορολογικών δηλώσεων βρίσκονται οι φορολογούμενοι, καθώς η ΑΑΔΕ επιταχύνει το σχέδιό της για πλήρη ψηφιοποίηση και αυτοματοποίηση της διαδικασίας. Η έναρξη της φετινής περιόδου υποβολής, που έχει προγραμματιστεί για τις 15 Μαρτίου, δεν αποτελεί απλώς ένα ακόμη φορολογικό ορόσημο, αλλά προαναγγέλλει τη μετάβαση σε ένα νέο μοντέλο, όπου η δήλωση φόρου εισοδήματος θα γίνεται σχεδόν χωρίς ανθρώπινη παρέμβαση.
Ήδη τα πρώτα δείγματα αυτής της στρατηγικής έγιναν ορατά την προηγούμενη χρονιά. Περισσότερες από 1,3 εκατομμύρια δηλώσεις πέρασαν από τη διαδικασία προεκκαθάρισης, καλύπτοντας περίπου 1,5 εκατομμύριο φορολογούμενους. Παράλληλα, σχεδόν 740.000 δηλώσεις κατατέθηκαν αυτόματα, χωρίς καμία ενέργεια από τους υπόχρεους, γεγονός που αποτυπώνει ξεκάθαρα την κατεύθυνση που έχει επιλέξει η φορολογική διοίκηση.
Το 2026 αναμένεται να αποτελέσει κομβικό έτος. Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, οι προσυμπληρωμένες δηλώσεις θα φτάσουν τις 2 εκατομμύρια, σημειώνοντας εντυπωσιακή αύξηση σε σχέση με το 2025. Ο απώτερος στόχος είναι ξεκάθαρος: μέσα στην επόμενη τριετία, όλες οι φορολογικές δηλώσεις να υποβάλλονται αυτόματα, με τον πολίτη να περιορίζεται στον ρόλο του ελεγκτή των στοιχείων του και όχι του «χειριστή» της διαδικασίας.
Σημαντικό βήμα προς αυτή την κατεύθυνση αποτελεί η επέκταση της προσυμπλήρωσης εισοδημάτων από ακίνητη περιουσία. Η φορολογική διοίκηση σχεδιάζει την αυτόματη μεταφορά των δεδομένων του εντύπου Ε2 στο βασικό έντυπο Ε1, μέσω του Μητρώου Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων. Αν το Μητρώο τεθεί σε πλήρη λειτουργία εντός χρονοδιαγράμματος, τα ενοίκια θα εμφανίζονται αυτόματα στις δηλώσεις από το 2026. Σε διαφορετική περίπτωση, η εφαρμογή του μέτρου μεταφέρεται για το 2027.
Την ίδια στιγμή, δρομολογείται η πλήρης προσυμπλήρωση και του εντύπου Ε3, που αφορά ελεύθερους επαγγελματίες και επιχειρήσεις. Τα στοιχεία εσόδων και εξόδων θα αντλούνται απευθείας από τα ηλεκτρονικά βιβλία myDATA και θα μεταφέρονται αυτόματα στο Ε1, μειώνοντας δραστικά τον κίνδυνο λαθών και παραλείψεων, αλλά και τον χρόνο που απαιτείται για τη συμπλήρωση της δήλωσης.
Η προετοιμασία για αυτή τη μεγάλη αλλαγή έχει ξεκινήσει εδώ και μήνες. Από τα τέλη Δεκεμβρίου ενεργοποιήθηκε το Μητρώο υπόχρεων φορέων, θέτοντας σε τροχιά συλλογής στοιχείων εργοδότες, ασφαλιστικά ταμεία, τράπεζες και ιδιωτικά εκπαιδευτήρια. Όλοι οι φορείς αυτοί οφείλουν έως το τέλος Φεβρουαρίου να αποστείλουν ηλεκτρονικά τα δεδομένα που αφορούν μισθούς, συντάξεις, τόκους, δίδακτρα και λοιπές δαπάνες. Τα στοιχεία θα ελεγχθούν, θα διασταυρωθούν και στη συνέχεια θα ενσωματωθούν στα νέα ψηφιακά έντυπα.
Η ηλεκτρονική πλατφόρμα για την υποβολή των δηλώσεων θα ανοίξει στις 15 Μαρτίου 2026, με τις εκτιμήσεις να δείχνουν ότι περίπου το 30% των δηλώσεων θα είναι πλήρως έτοιμο για άμεση υποβολή. Οι φορολογούμενοι θα μπορούν να εισέλθουν στο σύστημα, να ελέγξουν τα προσυμπληρωμένα ποσά και είτε να τα αποδεχθούν είτε να προχωρήσουν σε διορθώσεις, εφόσον διαπιστώσουν αποκλίσεις.
Για όσους δεν προβούν σε καμία ενέργεια, το σύστημα θα αναλάβει αυτόματα την υποβολή της δήλωσης στις 15 Απριλίου 2026. Παράλληλα, θα υπάρχει η δυνατότητα τροποποιήσεων έως τις 15 Ιουλίου, δίνοντας ένα σημαντικό περιθώριο διόρθωσης χωρίς πρόστιμα. Ο φόρος που θα προκύψει θα μπορεί να εξοφληθεί είτε εφάπαξ είτε σε οκτώ μηνιαίες δόσεις, διευκολύνοντας τη διαχείριση των οικονομικών των νοικοκυριών.
Ισχυρό κίνητρο για την έγκαιρη υποβολή παραμένει και η έκπτωση στον φόρο εισοδήματος για όσους επιλέξουν την εφάπαξ πληρωμή. Το ποσοστό της έκπτωσης κυμαίνεται από 2% έως 4%, ανάλογα με τον χρόνο κατάθεσης της δήλωσης. Όσοι υποβάλουν τη δήλωσή τους έως τα τέλη Απριλίου εξασφαλίζουν το μεγαλύτερο όφελος, ενώ το ποσοστό μειώνεται σταδιακά για δηλώσεις που κατατίθενται τον Ιούνιο και τον Ιούλιο.
Με τις αλλαγές αυτές, η φορολογική διαδικασία περνά σε μια νέα εποχή, όπου η τεχνολογία αναλαμβάνει τον κύριο ρόλο και ο φορολογούμενος απαλλάσσεται από γραφειοκρατία και πολύπλοκους υπολογισμούς. Το ερώτημα πλέον δεν είναι αν οι δηλώσεις θα γίνουν αυτόματες, αλλά πόσο γρήγορα θα συνηθίσουμε σε μια πραγματικότητα όπου ο φόρος υποβάλλεται σχεδόν μόνος του.
