Μια σαρωτική αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο το Δημόσιο παρακολουθεί την ακίνητη περιουσία βρίσκεται προ των πυλών και αφορά σχεδόν κάθε ιδιοκτήτη στη χώρα. Μέσα στο πρώτο τρίμηνο του 2026 αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία το Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ), μια νέα ψηφιακή πλατφόρμα που φιλοδοξεί να συγκεντρώσει, να ενοποιήσει και να «φωτίσει» κάθε λεπτομέρεια για τα ακίνητα σε όλη την Ελλάδα. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη οργανωμένη απογραφή ακίνητης περιουσίας που έχει επιχειρηθεί ποτέ, με επιπτώσεις τόσο για τους ιδιοκτήτες όσο και για την αγορά συνολικά.
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, περίπου επτά εκατομμύρια φυσικά και νομικά πρόσωπα θα κληθούν να μπουν στην πλατφόρμα, να ελέγξουν την εικόνα της περιουσίας τους και –εφόσον απαιτείται– να επικαιροποιήσουν τα στοιχεία των ακινήτων τους. Για πρώτη φορά, η Πολιτεία θα αποκτήσει μια ενιαία, ψηφιακή εικόνα όχι μόνο για το ποιος κατέχει τι, αλλά και για το πώς ακριβώς χρησιμοποιείται κάθε ακίνητο: αν κατοικείται, αν είναι κενό, αν μισθώνεται, αν παραχωρείται δωρεάν ή αν αξιοποιείται επαγγελματικά.
Η πλατφόρμα που αναπτύσσει η ΑΑΔΕ δεν θα λειτουργεί απομονωμένα. Αντίθετα, θα «τραβά» δεδομένα από υφιστάμενα συστήματα, όπως το Ε9 και το Εθνικό Κτηματολόγιο, δημιουργώντας ένα πλήρως διασυνδεδεμένο ψηφιακό προφίλ για κάθε ακίνητο. Στόχος είναι να εξαλειφθούν οι ασυμφωνίες μεταξύ φορολογικών και κτηματολογικών στοιχείων και να περιοριστούν φαινόμενα αδήλωτης ή λανθασμένα δηλωμένης περιουσίας.
Ένα από τα πιο κρίσιμα –και ταυτόχρονα πιο ευαίσθητα– σημεία του ΜΙΔΑ είναι η υποχρεωτική δήλωση χρήσης. Οι ιδιοκτήτες δεν θα αρκεί πλέον να δηλώνουν ότι κατέχουν ένα ακίνητο· θα πρέπει να προσδιορίζουν με ακρίβεια τον ρόλο του. Κύρια κατοικία, εξοχικό, μισθωμένο με μακροχρόνια ή βραχυχρόνια σύμβαση, επαγγελματικός χώρος που ιδιοχρησιμοποιείται, ακίνητο που παραχωρείται δωρεάν ή παραμένει κενό: όλες αυτές οι πληροφορίες θα είναι καταγεγραμμένες και διαθέσιμες για διασταύρωση.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στα λεγόμενα «κενά» ακίνητα. Για πρώτη φορά το κράτος θα μπορεί να χαρτογραφήσει με ακρίβεια πόσες κατοικίες παραμένουν ανεκμετάλλευτες, στοιχείο κρίσιμο για τη στεγαστική πολιτική και τη συζήτηση γύρω από την έλλειψη διαθέσιμων κατοικιών. Παράλληλα, οι δηλώσεις περί δωρεάν παραχώρησης θα περνούν από φίλτρο ελέγχου, ώστε να εντοπίζονται περιπτώσεις όπου η εικόνα που δηλώνεται δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα.
Το ΜΙΔΑ, ωστόσο, δεν είναι απλώς μια βάση δεδομένων. Αποτελεί και ένα ισχυρό εργαλείο ελέγχου. Με αυτοματοποιημένες διαδικασίες, οι δηλώσεις ιδιοκτητών θα διασταυρώνονται με άλλα στοιχεία, όπως η κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας. Ένα ακίνητο που δηλώνεται ως κενό αλλά εμφανίζει σταθερή κατανάλωση ρεύματος μπορεί να σημάνει «καμπανάκι» για περαιτέρω έλεγχο. Αντίστοιχα, τα δηλωθέντα μισθώματα θα συγκρίνονται με τα στοιχεία που προκύπτουν από τις δηλώσεις των ενοικιαστών.
Για τους ιδιοκτήτες, η νέα πραγματικότητα απαιτεί αυξημένη προσοχή. Η είσοδος στην πλατφόρμα και ο προσεκτικός έλεγχος των στοιχείων δεν θα είναι τυπική διαδικασία. Λάθη σε τετραγωνικά, σε ορόφους, σε ποσοστά συνιδιοκτησίας ή σε καθεστώς χρήσης μπορούν να δημιουργήσουν αλυσιδωτά προβλήματα: από φορολογικές επιβαρύνσεις μέχρι εμπλοκές σε μισθώσεις, επιδόματα ή μελλοντικές μεταβιβάσεις.
Ιδιαίτερα σύνθετες περιπτώσεις, όπως παλαιά κτίρια χωρίς σύσταση οριζοντίου ιδιοκτησίας ή ακίνητα με πολλούς συνιδιοκτήτες, απαιτούν διπλό έλεγχο. Το ΜΙΔΑ δεν συγχωρεί ασάφειες, καθώς κάθε εγγραφή θα συνδέεται με μοναδικό αριθμό ταυτότητας που θα ταυτίζεται με τα στοιχεία του Κτηματολογίου.
Όπως επισημαίνει και το Dnews.gr, η ενεργοποίηση του ΜΙΔΑ σηματοδοτεί μια νέα εποχή διαφάνειας αλλά και αυστηρότερης εποπτείας. Για όσους έχουν τακτοποιημένη την περιουσιακή τους εικόνα, το νέο σύστημα μπορεί να λειτουργήσει προστατευτικά, μειώνοντας παρερμηνείες και λάθη. Για όσους όμως βασίζονταν σε γκρίζες ζώνες ή ελλιπείς δηλώσεις, το 2026 ενδέχεται να φέρει δυσάρεστες εκπλήξεις.
Το βέβαιο είναι ότι η «ψηφιακή ακτινογραφία» των ακινήτων αλλάζει τους κανόνες του παιχνιδιού. Και αυτή τη φορά, κανένα τετραγωνικό δεν θα μένει πραγματικά… αόρατο.
