Αμέσως μετά τις γιορτές του Πάσχα μπαίνει στην τελική ευθεία μια από τις μεγαλύτερες μαζικές διαδικασίες της φετινής φορολογικής χρονιάς: η οριστικοποίηση περίπου 2 εκατομμυρίων προσυμπληρωμένων και προεκκαθαρισμένων δηλώσεων φορολογίας εισοδήματος φυσικών προσώπων. Πρόκειται για δηλώσεις που αφορούν κυρίως μισθωτούς και συνταξιούχους, με σχετικά απλή φορολογική εικόνα, και τις οποίες η φορολογική διοίκηση έχει ήδη ετοιμάσει σχεδόν πλήρως.
Η διαδικασία αυτή δεν είναι απλώς διοικητική διευκόλυνση, αλλά αποτέλεσμα συγκεκριμένης νομοθετικής πρόβλεψης. Με βάση τον ν. 5162/2024, ο οποίος ψηφίστηκε τον Δεκέμβριο του 2024 από τη Βουλή, η ΑΑΔΕ υποχρεούται να έχει ολοκληρώσει την οριστική εκκαθάριση αυτών των δηλώσεων μέσα σε αυστηρό χρονικό πλαίσιο. Συγκεκριμένα, η εκκαθάριση πρέπει να έχει γίνει το αργότερο έως τις 15 Απριλίου 2025, δηλαδή εντός 30 ημερών από την έναρξη της περιόδου υποβολής των φετινών δηλώσεων, που ξεκινά στις 16 Μαρτίου.
Ποιες δηλώσεις μπαίνουν στη μαζική εκκαθάριση
Οι δηλώσεις που θα οριστικοποιηθούν μαζικά είναι εκείνες που χαρακτηρίζονται «απλές». Αφορούν φορολογούμενους με εισοδήματα από μισθούς ή συντάξεις και, σε αρκετές περιπτώσεις, με πρόσθετα έσοδα από τόκους καταθέσεων ή ενοίκια. Τα στοιχεία αυτά έχουν ήδη διαβιβαστεί ηλεκτρονικά στη φορολογική διοίκηση, γεγονός που επιτρέπει την προσυμπλήρωση των σχετικών κωδικών χωρίς να απαιτείται παρέμβαση του φορολογούμενου.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι η εκκαθάριση θα πραγματοποιηθεί ανεξάρτητα από το αν ο φορολογούμενος έχει υποβάλει ο ίδιος τη δήλωσή του. Με άλλα λόγια, ακόμη και όσοι δεν ασχοληθούν καθόλου με τη διαδικασία μέχρι τα μέσα Απριλίου, θα δουν τη δήλωσή τους να «κλειδώνει» αυτόματα από την ΑΑΔΕ.
Η κρίσιμη ημερομηνία μετά το Πάσχα
Σύμφωνα με το ισχύον χρονοδιάγραμμα, η μαζική οριστική εκκαθάριση αναμένεται να πραγματοποιηθεί στις 15 Απριλίου, λίγες ημέρες μετά το Πάσχα, το οποίο φέτος εορτάζεται στις 12 Απριλίου. Ο στόχος της φορολογικής διοίκησης είναι σαφής: έως το τέλος του μήνα, και συγκεκριμένα πριν από τις 30 Απριλίου, όλες αυτές οι δηλώσεις να έχουν υποβληθεί και εκκαθαριστεί οριστικά.
Ο λόγος δεν είναι μόνο η τήρηση των νόμιμων προθεσμιών, αλλά και η παροχή ενός σημαντικού οικονομικού κινήτρου. Όσοι από τους συγκεκριμένους φορολογούμενους προκύπτει ότι οφείλουν φόρο εισοδήματος και επιλέξουν να τον εξοφλήσουν εφάπαξ, έχουν τη δυνατότητα να επωφεληθούν από έκπτωση 4% στο συνολικό ποσό του φόρου. Η έκπτωση αυτή εφαρμόζεται για πρώτη φορά φέτος και συνδέεται άμεσα με την έγκαιρη υποβολή της δήλωσης έως τις 30 Απριλίου.
Τι μπορούν να κάνουν οι φορολογούμενοι
Παρότι η διαδικασία είναι σε μεγάλο βαθμό αυτοματοποιημένη, οι φορολογούμενοι δεν μένουν εκτός παιχνιδιού. Από τις 16 Μαρτίου, ημερομηνία έναρξης λειτουργίας της ηλεκτρονικής εφαρμογής για την υποβολή δηλώσεων, οι προσυμπληρωμένες δηλώσεις θα είναι διαθέσιμες για έλεγχο και άμεση οριστική υποβολή από τους ίδιους τους πολίτες.
Όσοι επιλέξουν να τις υποβάλουν μόνοι τους, έχουν τη δυνατότητα να ελέγξουν τα στοιχεία, να επιβεβαιώσουν την ορθότητά τους ή να προχωρήσουν σε διορθώσεις, εφόσον διαπιστώσουν ασυμφωνίες. Αν όμως δεν γίνει καμία ενέργεια έως τα μέσα Απριλίου, η δήλωση θα υποβληθεί αυτόματα από την ΑΑΔΕ.
Διορθώσεις χωρίς πρόστιμο
Σημαντική ασφαλιστική δικλείδα για τους φορολογούμενους είναι η δυνατότητα υποβολής τροποποιητικών δηλώσεων χωρίς πρόστιμο. Ακόμη και μετά την αυτόματη εκκαθάριση, εάν κάποιος εντοπίσει λάθος ή παράλειψη, μπορεί να διορθώσει τη δήλωσή του έως και τις 15 Ιουλίου 2025, χωρίς καμία χρηματική επιβάρυνση.
Με αυτόν τον τρόπο, η φορολογική διοίκηση επιχειρεί να συνδυάσει την ταχύτητα και την αυτοματοποίηση με την ασφάλεια και την ευελιξία για τον πολίτη. Το μήνυμα είναι σαφές: φέτος οι φορολογικές δηλώσεις κλείνουν νωρίτερα, πιο γρήγορα και –για όσους κινηθούν έγκαιρα– με πραγματικό οικονομικό όφελος.
