Σε κρίσιμη καμπή μπαίνει το ζήτημα της επιστροφής των Δώρων στους μισθούς των δημοσίων υπαλλήλων, καθώς ολοκληρώθηκε η διάσκεψη του Συμβουλίου της Επικρατείας επί της προσφυγής που έχει καταθέσει η ΑΔΕΔΥ. Σύμφωνα με πληροφορίες, η απόφαση του ανώτατου δικαστηρίου αναμένεται να δημοσιευτεί μέσα στις επόμενες εβδομάδες, ανοίγοντας έναν νέο κύκλο πολιτικών, οικονομικών και κοινωνικών εξελίξεων.
Το θέμα των Δώρων –του λεγόμενου 13ου και 14ου μισθού– επανήλθε δυναμικά στο προσκήνιο το φθινόπωρο του 2024, όταν η Ένωση Δικαστών και Εισαγγελέων έθεσε ευθέως το αίτημα προς την κυβέρνηση. Η κίνηση αυτή λειτούργησε ως καταλύτης, με αποτέλεσμα η ΑΔΕΔΥ να προχωρήσει σε αγωγή, η οποία εκδικάστηκε στο ΣτΕ στις αρχές Ιουνίου του 2025. Έκτοτε, χιλιάδες δημόσιοι υπάλληλοι περιμένουν με αγωνία την τελική ετυμηγορία.
Το «βαρίδι» του 2019 και το νομικό παρελθόν
Η υπόθεση δεν ξεκινά από μηδενική βάση. Το 2019, η Ολομέλεια του ΣτΕ είχε απορρίψει την επαναφορά των Δώρων στους δημοσίους υπαλλήλους, με σειρά αποφάσεων που είχαν προκαλέσει έντονες αντιδράσεις. Αξίζει να σημειωθεί, ωστόσο, ότι τότε υπήρξε εσωτερική διάσταση απόψεων, καθώς το 6ο Τμήμα του Δικαστηρίου είχε ταχθεί υπέρ της επαναχορήγησης των επιδομάτων. Αυτή η «ρωγμή» στη νομολογία αποτελεί σήμερα ένα από τα βασικά επιχειρήματα όσων θεωρούν ότι το αποτέλεσμα μπορεί αυτή τη φορά να είναι διαφορετικό.
Το κόστος και ο δημοσιονομικός πονοκέφαλος
Στον αντίποδα των νομικών επιχειρημάτων βρίσκεται η σκληρή πραγματικότητα των δημόσιων οικονομικών. Η πλήρης επαναφορά των Δώρων συνεπάγεται ετήσιο κόστος που υπολογίζεται στα 1,8 δισεκατομμύρια ευρώ. Το ποσό αυτό από μόνο του αποτελεί σημαντική επιβάρυνση για τον κρατικό προϋπολογισμό, όμως δεν είναι το μοναδικό ζήτημα που προβληματίζει το οικονομικό επιτελείο.
Το πραγματικό «ντόμινο» αφορά τη σύνδεση των Δώρων των εν ενεργεία δημοσίων υπαλλήλων με τις συντάξεις. Εφόσον επανέλθουν οι 13ος και 14ος μισθός, θεωρείται σχεδόν βέβαιο ότι θα ανοίξει –σε δεύτερο χρόνο– και το μέτωπο της επαναφοράς αντίστοιχων παροχών στους συνταξιούχους. Ένα τέτοιο σενάριο θα πολλαπλασίαζε το δημοσιονομικό βάρος και θα απαιτούσε πολιτικές αποφάσεις μεγάλης κλίμακας.
Το ενδιάμεσο σενάριο: «κούρεμα» αλλά επιστροφή
Μπροστά σε αυτές τις δυσκολίες, στο τραπέζι βρίσκεται και μια πιο «ήπια» λύση. Συγκεκριμένα, εξετάζεται το ενδεχόμενο μερικής επαναφοράς των Δώρων, όχι με τη μορφή δύο επιπλέον μισθών, αλλά ως ένας επιπλέον ετήσιος μισθός – ένας 13ος μισθός – ύψους περίπου 1.000 ευρώ. Πρόκειται για το ποσό που καταβαλλόταν την περίοδο 2010–2012, πριν τα Δώρα καταργηθούν ολοκληρωτικά από το 2013. Αν και δεν ικανοποιεί πλήρως τα συνδικαλιστικά αιτήματα, ένα τέτοιο σενάριο θα μπορούσε να αποτελέσει πολιτικό συμβιβασμό.
Κινητοποιήσεις και πίεση «στο δρόμο»
Την ίδια ώρα, η ΑΔΕΔΥ κλιμακώνει τις αντιδράσεις της. Η Εκτελεστική Επιτροπή έχει προκηρύξει στάση εργασίας για σήμερα, Τρίτη 3 Φεβρουαρίου, από τις 12:00 έως τις 15:00, για όλους τους εργαζόμενους στο Δημόσιο στην Αττική, ανεξαρτήτως σχέσης εργασίας. Παράλληλα, έχει προγραμματιστεί συγκέντρωση έξω από το ΣτΕ και στη συνέχεια πορεία προς το υπουργείο Οικονομικών.
Τα αιτήματα ξεπερνούν το θέμα των Δώρων. Στο πλαίσιο της κινητοποίησης τίθενται ζητήματα όπως η ανάγκη για ουσιαστικές αυξήσεις στους μισθούς, η κατάργηση της εισφοράς αλληλεγγύης, η αποκατάσταση μισθολογικών απωλειών προηγούμενων ετών και η πλήρης αναγνώριση της προϋπηρεσίας στον ιδιωτικό τομέα. Πρόκειται, ουσιαστικά, για ένα συνολικό πακέτο διεκδικήσεων που αναδεικνύει τη γενικότερη πίεση που δέχονται τα εισοδήματα των δημοσίων υπαλλήλων.
Όλα ανοιχτά μέχρι την απόφαση
Καθώς ο χρόνος μετρά αντίστροφα για την ανακοίνωση της απόφασης του ΣτΕ, τίποτα δεν μπορεί να θεωρηθεί δεδομένο. Η τελική κρίση θα καθορίσει όχι μόνο το αν και πώς θα επιστρέψουν τα Δώρα, αλλά και το πολιτικό αφήγημα της επόμενης περιόδου. Για χιλιάδες εργαζόμενους στο Δημόσιο, η απόφαση αυτή δεν είναι απλώς μια νομική εξέλιξη – είναι ζήτημα οικονομικής επιβίωσης και αποκατάστασης μιας απώλειας που μετρά πάνω από μια δεκαετία.
