Μια από τις μεγαλύτερες ανατροπές των τελευταίων δεκαετιών στον χώρο των ακινήτων βρίσκεται προ των πυλών. Το νέο νομοσχέδιο που παρουσίασε η κυβέρνηση αλλάζει ριζικά τον τρόπο με τον οποίο αγοράζονται, πωλούνται και μεταβιβάζονται τα ακίνητα στην Ελλάδα, βάζοντας στο περιθώριο πρακτικές που ταλαιπώρησαν πολίτες και επενδυτές για χρόνια.
Στόχος; Να «ξεμπλοκάρουν» χιλιάδες ιδιοκτησίες, να μειωθεί δραστικά η γραφειοκρατία και να αποκτήσει επιτέλους η αγορά ακινήτων ταχύτητα και διαφάνεια. Τα μέτρα χωρίζονται σε δύο βασικούς άξονες: παρεμβάσεις στις μεταβιβάσεις και γενικές αλλαγές στις συναλλαγές με το Δημόσιο.
🏠 Το Δημόσιο αποσύρεται από παλιές διεκδικήσεις
Η πιο καθοριστική αλλαγή αφορά τις περιπτώσεις όπου το κράτος διεκδικούσε ακίνητα τα οποία βρίσκονται επί δεκαετίες στα χέρια ιδιωτών. Με το νέο πλαίσιο, το Δημόσιο παύει οριστικά να προβάλλει αξιώσεις κυριότητας όταν οι τίτλοι έχουν μεταγραφεί έως το 1975.
Πρόκειται για μια εξέλιξη που βάζει τέλος σε ατελείωτες δικαστικές διαμάχες, στις οποίες πολίτες καλούνταν να αποδείξουν τα αυτονόητα: ότι ένα ακίνητο που κατέχουν και χρησιμοποιούν νόμιμα εδώ και δεκαετίες είναι πράγματι δικό τους.
Παράλληλα, προστατεύονται ακίνητα που παραχωρήθηκαν στο παρελθόν με ευθύνη του ίδιου του κράτους – όπως περιπτώσεις προσφύγων ή πολιτών που εγκαταστάθηκαν σε εκτάσεις με υπόδειξη δημόσιων υπηρεσιών. Όλες οι σχετικές δίκες καταργούνται αυτομάτως, εκτός από ειδικές περιπτώσεις που αφορούν δάση, αρχαιολογικούς χώρους ή κοινόχρηστες εκτάσεις.
💰 Κληρονομείς ακίνητο; Πληρώνεις φόρο όταν το πουλήσεις
Μια δεύτερη κομβική αλλαγή δίνει ανάσα σε χιλιάδες κληρονόμους που μέχρι σήμερα έβρισκαν μπροστά τους έναν οικονομικό τοίχο. Ο φόρος κληρονομιάς δεν θα απαιτείται πλέον άμεσα, αλλά θα εξοφλείται τη στιγμή της πώλησης του ακινήτου.
Με απλά λόγια, αν κάποιος κληρονομήσει ένα ακίνητο αλλά δεν έχει τα χρήματα για να πληρώσει τον φόρο, δεν θα αναγκάζεται να καταφύγει σε άτυπες λύσεις ή να «παγώσει» το ακίνητο. Ο φόρος θα παρακρατείται απευθείας από το τίμημα της πώλησης, εξασφαλίζοντας διαφάνεια και αποφυγή οικονομικών αδιεξόδων.
🔒 Ακίνητα με κατασχέσεις μπαίνουν ξανά στην αγορά
Το νομοσχέδιο δίνει λύση και σε μια ακόμη δύσκολη κατηγορία: τα ακίνητα που είναι δεσμευμένα λόγω οφειλών. Πλέον, θα είναι δυνατή η μεταβίβασή τους με ειδική άδεια, ενώ μέρος του ποσού θα κατευθύνεται αυτόματα στην αποπληρωμή της οφειλής.
Η διαδικασία θα γίνεται μέσω του συμβολαιογράφου, χωρίς ενδιάμεσες καθυστερήσεις, επιτρέποντας σε ακίνητα που ήταν «νεκρά» για χρόνια να επιστρέψουν στην αγορά.
🖊️ Ο συμβολαιογράφος γίνεται το νέο κέντρο όλων
Ένας από τους πιο πρακτικούς μετασχηματισμούς είναι ο ρόλος των συμβολαιογράφων. Με πλήρη ψηφιακή διασύνδεση με τις αρμόδιες αρχές, θα αναλαμβάνουν σχεδόν όλη τη διαδικασία της μεταβίβασης: από τη δήλωση και πληρωμή των φόρων μέχρι τη διαχείριση των ποσών μέσω ειδικού λογαριασμού.
Για τον πολίτη, αυτό σημαίνει λιγότερα ραντεβού, λιγότερα χαρτιά και ουσιαστικά μία μόνο φυσική παρουσία: την υπογραφή του συμβολαίου.
🗺️ Τέλος στο τοπογραφικό για πολλές περιοχές
Σε συγκεκριμένες εντός σχεδίου περιοχές, όπου υπάρχει ολοκληρωμένο Κτηματολόγιο και εγκεκριμένα πολεοδομικά στοιχεία, καταργείται η υποχρέωση σύνταξης τοπογραφικού διαγράμματος. Τα απαραίτητα δεδομένα θα αντλούνται ψηφιακά, μειώνοντας κόστος και καθυστερήσεις.
📲 9 αλλαγές που μειώνουν τη γραφειοκρατία παντού
Πέρα από τα ακίνητα, το νομοσχέδιο αγγίζει συνολικά τη σχέση πολίτη–Δημοσίου. Πιστοποιητικά που ήδη διαθέτει το κράτος δεν θα ξαναζητούνται, οι αιτήσεις θα παρακολουθούνται ψηφιακά σε πραγματικό χρόνο, ενώ ακόμη και οι επώνυμες καταγγελίες θα αποκτούν αριθμό υπόθεσης για πλήρη διαφάνεια.
Οι διευκολύνσεις αφορούν τους συνεπείς πολίτες, ενώ για όσους επιχειρούν να εκμεταλλευτούν το σύστημα προβλέπονται αυστηρότερες κυρώσεις.
