Ένα εκτεταμένο σχέδιο ελέγχων και παρεμβάσεων βρίσκεται προ των πυλών και αναμένεται να αλλάξει ριζικά το τοπίο στους ελληνικούς δρόμους. Η φορολογική διοίκηση προχωρά σε μια συντονισμένη επιχείρηση με στόχο να εντοπίσει και να θέσει εκτός κυκλοφορίας οχήματα που κινούνται εδώ και χρόνια στο «γκρίζο» πεδίο της παρανομίας ή της συστηματικής αμέλειας των ιδιοκτητών τους. Πρόκειται για μια κίνηση που δεν αφορά μεμονωμένες περιπτώσεις, αλλά ένα δομικό πρόβλημα που επηρεάζει τη φορολογική δικαιοσύνη, την οδική ασφάλεια και την περιβαλλοντική συμμόρφωση.
Το σχέδιο βασίζεται σε μαζικές διασταυρώσεις στοιχείων από διαφορετικά μητρώα του Δημοσίου. Δεδομένα της Τροχαίας, αρχεία του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών, πληροφορίες από ασφαλιστικές βάσεις και ψηφιακές πλατφόρμες συνδέονται πλέον σε ένα ενιαίο πλέγμα ελέγχου. Με αυτόν τον τρόπο, οι αρχές μπορούν να εντοπίζουν οχήματα που δεν θα έπρεπε, βάσει νόμου, να κυκλοφορούν: αυτοκίνητα χωρίς ασφάλιση, χωρίς έγκυρο ΚΤΕΟ, με απλήρωτα τέλη ή ακόμη και οχήματα που εμφανίζονται ως «ακινητοποιημένα» στα χαρτιά αλλά κινούνται κανονικά στους δρόμους.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στις περιπτώσεις ψευδούς ή καταχρηστικής δήλωσης ακινησίας. Τα τελευταία χρόνια, αρκετοί ιδιοκτήτες δήλωναν τα οχήματά τους σε ακινησία για να αποφύγουν την πληρωμή τελών και άλλων επιβαρύνσεων, χωρίς όμως να τα αποσύρουν πραγματικά από την κυκλοφορία. Πλέον, τέτοιες πρακτικές μπαίνουν στο μικροσκόπιο, καθώς η φυσική παρουσία ενός αυτοκινήτου στον δρόμο μπορεί να αναιρεθεί ψηφιακά από τα δεδομένα που συλλέγονται σε πραγματικό χρόνο.
Στο στόχαστρο μπαίνουν επίσης τα οχήματα με ξένες πινακίδες, και ειδικά εκείνα που ενώ χρησιμοποιούνται μόνιμα στην Ελλάδα, εμφανίζονται να έχουν «μεταναστεύσει» διοικητικά σε γειτονικές χώρες. Η πρακτική αυτή, που για χρόνια θεωρούνταν τρόπος αποφυγής φορολογικών υποχρεώσεων, έχει λάβει μεγάλες διαστάσεις. Χιλιάδες αυτοκίνητα που είχαν αρχικά ταξινομηθεί στην Ελλάδα φέρονται να έχουν διαγραφεί από τα ελληνικά μητρώα και να επανεμφανίζονται με ξένες πινακίδες, συνεχίζοντας ωστόσο να κυκλοφορούν κανονικά εντός της χώρας. Οι νέοι έλεγχοι στοχεύουν ακριβώς σε αυτές τις περιπτώσεις, με τα μέτρα να φτάνουν ακόμη και σε απαγόρευση κυκλοφορίας ή επιβολή βαριών προστίμων.
Ωστόσο, η επιχείρηση δεν αφορά μόνο ακριβά ή «ύποπτα» αυτοκίνητα. Αντίθετα, το πλάνο έχει οριζόντιο χαρακτήρα και καλύπτει κάθε όχημα που δεν πληροί τις βασικές προϋποθέσεις νόμιμης κυκλοφορίας. Σύμφωνα με τα στοιχεία των αρχών, εκατοντάδες χιλιάδες οχήματα κινούνται χωρίς ενεργή ασφαλιστική κάλυψη ή με εκπρόθεσμο τεχνικό έλεγχο, ενώ δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις ιδιοκτητών που αμελούν επί μακρόν την πληρωμή των τελών κυκλοφορίας. Αυτές οι παραλείψεις δεν αποτελούν απλώς διοικητικές εκκρεμότητες, αλλά δημιουργούν πραγματικούς κινδύνους για την ασφάλεια στους δρόμους.
Το νέο πλαίσιο ελέγχων έρχεται να «δέσει» με τις αλλαγές που έχουν ήδη γίνει στον τρόπο διαχείρισης των τελών κυκλοφορίας. Οι ιδιοκτήτες καλούνται πλέον να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί με τις προθεσμίες και τις δηλώσεις τους, καθώς το σύστημα γίνεται ολοένα και πιο αυτοματοποιημένο. Υπάρχουν πλέον σαφείς οδηγίες για το ποιοι δικαιούνται απαλλαγές, πότε αυτές ισχύουν και πώς ενεργοποιούνται, ενώ η ψηφιακή ακινησία μέσω του gov.gr έχει αποκτήσει πιο αυστηρούς μηχανισμούς ελέγχου.
Μία από τις πιο σημαντικές καινοτομίες είναι η δυνατότητα αναλογικής καταβολής τελών, ανάλογα με τους μήνες που ένα όχημα βρίσκεται σε χρήση. Η ευελιξία αυτή δίνει λύσεις σε ιδιοκτήτες που δεν χρησιμοποιούν το αυτοκίνητό τους όλο τον χρόνο, αλλά συνοδεύεται από αυστηρούς κανόνες. Σε περίπτωση μη συμμόρφωσης ή εκπρόθεσμων ενεργειών, το ίδιο το σύστημα μπορεί να επιβάλει αυτόματα ακινησία, χωρίς να απαιτείται ανθρώπινη παρέμβαση.
Το μήνυμα των αρχών είναι ξεκάθαρο: η εποχή της ανοχής τελειώνει. Η τεχνολογία επιτρέπει πλέον τον άμεσο εντοπισμό παραβάσεων και η πολιτική βούληση φαίνεται να υπάρχει ώστε οι έλεγχοι να μην μείνουν στα χαρτιά. Για τους οδηγούς που τηρούν τις υποχρεώσεις τους, οι αλλαγές αυτές υπόσχονται μεγαλύτερη ασφάλεια και δικαιοσύνη. Για όσους όμως κινούνται εκτός κανόνων, το επόμενο διάστημα ενδέχεται να φέρει δυσάρεστες εκπλήξεις.
