Η εποχή που ο τεχνικός έλεγχος των diesel περιοριζόταν σε μια απλή μέτρηση θολερότητας καυσαερίων τελειώνει. Ένα νέο θεσμικό πλαίσιο αλλάζει ριζικά τον τρόπο με τον οποίο ελέγχονται τα πετρελαιοκίνητα οχήματα, εισάγοντας μια παράμετρο που μέχρι σήμερα δεν αξιοποιούνταν συστηματικά: τη μέτρηση του αριθμού μικροσωματιδίων.
Η ρύθμιση εντάσσεται στο νομοσχέδιο του Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών για τον εκσυγχρονισμό του συστήματος τεχνικού ελέγχου οχημάτων και επηρεάζει άμεσα χιλιάδες ιδιοκτήτες σχετικά σύγχρονων diesel.
Τι αλλάζει πρακτικά στους ελέγχους
Μέχρι σήμερα, στα ΚΤΕΟ η βασική παράμετρος για τα πετρελαιοκίνητα ήταν η θολερότητα των καυσαερίων – ένας δείκτης που μπορούσε να περάσει ακόμη και όχημα με «πειραγμένο» σύστημα αντιρρύπανσης, εφόσον οι μετρήσεις έμεναν εντός ορίων.
Πλέον, εκτός από τη συμβατική διαδικασία, θα πραγματοποιείται και εξειδικευμένη καταμέτρηση μικροσωματιδίων (particle number measurement). Ο έλεγχος δεν θα περιορίζεται μόνο στον περιοδικό τεχνικό έλεγχο σε δημόσια και ιδιωτικά ΚΤΕΟ, αλλά θα εφαρμόζεται:
-
Κατά την έκδοση Κάρτας Ελέγχου Καυσαερίων
-
Σε ελέγχους από κινητές μονάδες στον δρόμο
Το ανώτατο επιτρεπτό όριο τίθεται στο 1.000.000 μικροσωματίδια ανά κυβικό εκατοστό (cm³). Υπέρβαση αυτού του ορίου συνεπάγεται απόρριψη του οχήματος.
Ποια οχήματα στοχεύονται
Το μέτρο δεν αφορά το σύνολο της επικράτειας, αλλά εφαρμόζεται σε οχήματα με έδρα:
-
Στην Περιφέρεια Αττικής
-
Στην Περιφερειακή Ενότητα Θεσσαλονίκης
Η επιλογή δεν είναι τυχαία, καθώς πρόκειται για τις δύο μεγαλύτερες αστικές συγκεντρώσεις της χώρας, όπου το πρόβλημα ατμοσφαιρικής ρύπανσης είναι εντονότερο.
Στο πεδίο εφαρμογής εντάσσονται:
-
Diesel κατηγορίας Euro 5 ή Euro 6 με πρώτη ταξινόμηση μετά την 1η Ιανουαρίου 2013
-
Οχήματα κατηγορίας Euro V ή Euro VI με πρώτη ταξινόμηση μετά την 1η Ιανουαρίου 2014
Με άλλα λόγια, δεν μιλάμε για παλιά αυτοκίνητα δεκαετίας 2000, αλλά για μοντέλα που πολλοί θεωρούν ακόμη «σύγχρονα».
Το DPF στο μικροσκόπιο
Στην καρδιά του νέου ελέγχου βρίσκεται το φίλτρο μικροσωματιδίων DPF (Diesel Particulate Filter). Το σύστημα αυτό έχει καταστεί υποχρεωτικό στα περισσότερα diesel από το 2011 και μετά, στο πλαίσιο συμμόρφωσης με τις ευρωπαϊκές προδιαγραφές εκπομπών.
Ο ρόλος του DPF είναι κρίσιμος: συγκρατεί τα στερεά σωματίδια που παράγονται κατά την καύση του πετρελαίου και τα καταστρέφει μέσω διαδικασίας αναγέννησης, μειώνοντας δραστικά τις εκπομπές.
Ωστόσο, όταν το φίλτρο φτάσει στο τέλος της ωφέλιμης ζωής του, το κόστος αντικατάστασης μπορεί να είναι ιδιαίτερα υψηλό. Σε αυτό το σημείο εμφανίζεται μια παράνομη – αλλά διαδεδομένη – πρακτική: η αφαίρεση ή απενεργοποίηση του DPF μέσω επαναπρογραμματισμού της μονάδας ελέγχου κινητήρα.
Η τεχνική παρέμβαση είναι σχετικά απλή για εξειδικευμένα συνεργεία, όμως η νομοθεσία την απαγορεύει ρητά. Παρά ταύτα, εφαρμόζεται σε αρκετά ιδιωτικά και επαγγελματικά οχήματα, ακόμη και σε ταξί, με στόχο την αποφυγή του κόστους αντικατάστασης.
Με τη νέα μέθοδο μέτρησης μικροσωματιδίων, τέτοιου είδους παρεμβάσεις θα εντοπίζονται άμεσα. Ένα όχημα με αφαιρεμένο ή ανενεργό DPF δεν μπορεί να «κρυφτεί» πίσω από μια απλή μέτρηση θολερότητας.
Οι κυρώσεις δεν είναι αμελητέες
Το θεσμικό πλαίσιο είναι σαφές. Το άρθρο 19 του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας απαγορεύει την κυκλοφορία οχημάτων που εκπέμπουν ρύπους πέραν των επιτρεπόμενων ορίων.
Η παράβαση κατατάσσεται στις κατηγορίες Ε3-Β και Σ, γεγονός που συνεπάγεται:
-
Διοικητικό πρόστιμο 350 ευρώ
-
Αφαίρεση άδειας οδήγησης για 30 ημέρες
-
Αφαίρεση πινακίδων και άδειας κυκλοφορίας για 30 ημέρες
Τα στοιχεία κυκλοφορίας αφαιρούνται επιτόπου και παραμένουν στην αρμόδια αρχή μέχρι ο ιδιοκτήτης να προσκομίσει πιστοποίηση καταλληλότητας από την αρμόδια υπηρεσία της Περιφερειακής Ενότητας.
Επιπλέον, επειδή η συγκεκριμένη παράβαση εντάσσεται και στην κατηγορία αντικοινωνικής οδικής συμπεριφοράς, εφαρμόζεται και η επιπρόσθετη διοικητική κύρωση αφαίρεσης διπλώματος.
Γιατί τώρα;
Η αυστηροποίηση του πλαισίου δεν αποτελεί μεμονωμένη κίνηση. Εντάσσεται σε μια ευρύτερη στρατηγική ελέγχου της αστικής ρύπανσης, ειδικά σε περιοχές με υψηλή κυκλοφοριακή επιβάρυνση.
Η μέτρηση μικροσωματιδίων θεωρείται πιο αξιόπιστος δείκτης πραγματικής περιβαλλοντικής επίδοσης ενός diesel κινητήρα σε σχέση με τη θολερότητα. Ειδικά σε περιπτώσεις όπου το σύστημα αντιρρύπανσης έχει παρακαμφθεί, οι εκπομπές σωματιδίων αυξάνονται δραματικά – ακόμη κι αν ο κινητήρας λειτουργεί «ομαλά».
Τι σημαίνει αυτό για τους ιδιοκτήτες
Για όσους διαθέτουν diesel Euro 5 ή Euro 6 σε Αττική και Θεσσαλονίκη, το μήνυμα είναι σαφές: ο τεχνικός έλεγχος γίνεται ουσιαστικός και όχι τυπικός.
Οχήματα με τροποποιημένα ή απενεργοποιημένα συστήματα αντιρρύπανσης κινδυνεύουν πλέον άμεσα με απόρριψη στον έλεγχο και με σημαντικές διοικητικές κυρώσεις σε περίπτωση διαπίστωσης παράβασης στον δρόμο.
Η νέα διαδικασία λειτουργεί και ως έμμεση προειδοποίηση: οι «παρεμβάσεις» σε DPF και καταλύτες δεν θα περνούν απαρατήρητες.
Σε μια περίοδο όπου η ποιότητα του αέρα βρίσκεται στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης, ο έλεγχος των μικροσωματιδίων μετατρέπεται σε βασικό εργαλείο επιβολής της περιβαλλοντικής νομιμότητας.
Για πολλούς οδηγούς diesel, η επόμενη επίσκεψη στο ΚΤΕΟ ίσως αποδειχθεί πολύ πιο απαιτητική απ’ ό,τι περίμεναν.
