Τον έντονο προβληματισμό του για τη ραγδαία διάβρωση της ακτογραμμής στη νότια Παλική εκφράζει ο δημοτικός σύμβουλος Διονύσης Αραβαντινός, κάνοντας λόγο για μια κατάσταση που, όπως υποστηρίζει, έχει ξεφύγει από τα όρια της απλής περιβαλλοντικής μεταβολής και αγγίζει πλέον τον πυρήνα της τοπικής οικονομίας.
Στο επίκεντρο της παρέμβασής του βρίσκεται το παραλιακό μέτωπο από το Μέγα Λάκκο έως το Ξί — μια περιοχή με έντονη γεωλογική ταυτότητα και ξεχωριστή αισθητική φυσιογνωμία. Η κόκκινη άμμος και τα αργιλώδη πρανή συνθέτουν ένα τοπίο μοναδικό για τα ελληνικά δεδομένα, το οποίο δεν αποτελεί μόνο τουριστικό πόλο έλξης αλλά και στοιχείο γεωλογικής κληρονομιάς.
Όπως επισημαίνει, τόσο το Ξί όσο και η Κουνόπετρα εντάσσονται στους γεωτόπους του Γεωπάρκου Κεφαλονιάς – Ιθάκης, το οποίο ιδρύθηκε το 2016 και συμμετέχει στο Παγκόσμιο Δίκτυο Γεωπάρκων της UNESCO. Πρόκειται, δηλαδή, για περιοχή με διεθνή αναγνώριση και αυξημένη περιβαλλοντική αξία.
«Η παραλία έχει σχεδόν χαθεί»
Ο κ. Αραβαντινός τοποθετεί χρονικά την έντονη επιδείνωση μετά τους σεισμούς του 2014. Από τότε, όπως αναφέρει, η υποχώρηση της ακτής είναι διαρκής, με τη θάλασσα να καταλαμβάνει όλο και μεγαλύτερο τμήμα της ξηράς.
Σύμφωνα με την εκτίμησή του, σε ορισμένα σημεία η παραλία έχει περιοριστεί σε τέτοιο βαθμό ώστε «σχεδόν να έχει εξαφανιστεί». Τα πρόσφατα ακραία καιρικά φαινόμενα επιτάχυναν τη διαδικασία, δημιουργώντας εικόνες που – όπως τονίζει – αποτυπώνουν μια δραματική αλλοίωση του φυσικού περιβάλλοντος.
Η διάβρωση, σημειώνει, δεν αποτελεί πλέον μια θεωρητική απειλή. Επηρεάζει άμεσα τις παρακείμενες τουριστικές επιχειρήσεις και κατ’ επέκταση το συνολικό τουριστικό προϊόν της περιοχής, δεδομένου ότι η νότια Παλική αποτελεί βασικό αναπτυξιακό άξονα.
Ανεφάρμοστες εξαγγελίες και καθυστερήσεις
Αναφερόμενος σε συζητήσεις που έχουν γίνει σε επίπεδο Δημοτικού Συμβουλίου και Τουριστικής Επιτροπής, ο δημοτικός σύμβουλος υποστηρίζει ότι διατυπώθηκαν σκέψεις περί βυθοκόρησης, δηλαδή μεταφοράς άμμου από τον βυθό στην ακτή.
Ωστόσο, όπως επισημαίνει, η βυθοκόρηση αποτελεί τεχνική παρέμβαση που εφαρμόζεται κυρίως για τη βελτίωση της ναυσιπλοΐας και δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί ως απλή, αυτοματοποιημένη λύση σε σύνθετα φαινόμενα παράκτιας διάβρωσης.
Το βασικό του επιχείρημα, πάντως, είναι ότι καμία από τις προτάσεις αυτές δεν προχώρησε σε στάδιο υλοποίησης. «Λόγια χωρίς πράξεις», σημειώνει χαρακτηριστικά, τονίζοντας ότι μέχρι σήμερα δεν έχει εφαρμοστεί κάποιο οργανωμένο σχέδιο ανάσχεσης.
Ιδιωτικές παρεμβάσεις χωρίς αποτέλεσμα
Ο κ. Αραβαντινός αναφέρεται και σε ιδιωτικές πρωτοβουλίες που επιχειρήθηκαν για τον περιορισμό της φθοράς, κάνοντας λόγο για αποσπασματικές ενέργειες που δεν μπορούσαν να αποδώσουν.
Κατά την άποψή του, κάθε προσπάθεια που δεν εντάσσεται σε θεσμικό πλαίσιο και δεν βασίζεται σε επιστημονική τεκμηρίωση είναι καταδικασμένη να αποτύχει. Η διαχείριση της παράκτιας ζώνης, υπογραμμίζει, απαιτεί ολοκληρωμένη ακτομηχανική προσέγγιση και συντονισμό με εξειδικευμένους επιστήμονες.
Στο πλαίσιο αυτό, θέτει ζήτημα ενεργοποίησης της «Ακτομηχανικής Μελέτης για τη νότια παράκτια ζώνη Παλικής, μεταξύ ακρωτηρίων Πετρόκαλο και Ξί», η οποία περιλαμβάνεται στα τεχνικά προγράμματα του Δήμου από το 2022. Όπως επισημαίνει, η ύπαρξη της μελέτης σε επίπεδο σχεδιασμού δεν αρκεί, εφόσον δεν ακολουθεί εφαρμογή.
«Χάνουμε το μοντέλο των 3S;»
Στην παρέμβασή του, ο Διονύσης Αραβαντινός επικαλείται απόψεις της επιστημονικής κοινότητας για να αναδείξει τη σοβαρότητα της κατάστασης.
Ο καθηγητής ωκεανογραφίας Θ. Χασιώτης έχει επισημάνει ότι η τουριστική οικονομία βασίζεται στο τρίπτυχο Sea – Sun – Sand. Αν ένα από αυτά τα στοιχεία αποδυναμωθεί, οι επιπτώσεις μπορεί να μεταφραστούν σε απώλειες εκατομμυρίων ετησίως.
Παράλληλα, ο διευθυντής ερευνών του Ινστιτούτου Ωκεανογραφίας του ΕΛΚΕΘΕ, Β. Καψιμάλης, έχει τονίσει ότι οι δράσεις ανάσχεσης της διάβρωσης οφείλουν να σχεδιάζονται με συντονισμό της επιστημονικής κοινότητας, ώστε να διασφαλίζεται η αποτελεσματικότητα και η περιβαλλοντική ισορροπία.
Για τον δημοτικό σύμβουλο, τα παραπάνω δεν αφήνουν περιθώρια εφησυχασμού.
«Δεν αρκεί να περιμένουμε την αυτορρύθμιση»
Ο κ. Αραβαντινός απορρίπτει τη λογική της παθητικής αναμονής, δηλαδή την άποψη ότι η φύση θα αποκαταστήσει μόνη της τις ισορροπίες. Σε μια περιοχή με έντονη τουριστική δραστηριότητα και μεταβαλλόμενες κλιματικές συνθήκες, η απραξία – όπως υποστηρίζει – ισοδυναμεί με ρίσκο.
Θέτει, μάλιστα, συγκεκριμένα ερωτήματα προς τη δημοτική αρχή:
-
Ποια μέτρα πρόκειται να ληφθούν για την προστασία της ακτογραμμής;
-
Πότε θα προχωρήσει η υλοποίηση της προβλεπόμενης μελέτης;
-
Υπάρχει οργανωμένη συνεργασία με εξειδικευμένους επιστημονικούς φορείς;
-
Έχει αξιολογηθεί η οικονομική ζημία που συνεπάγεται η συνεχιζόμενη διάβρωση;
Καταλήγοντας, ο Διονύσης Αραβαντινός καλεί τη δημοτική αρχή να αντιμετωπίσει τη νέα πραγματικότητα «με σοβαρότητα και αυξημένη ταχύτητα», υπογραμμίζοντας ότι η προστασία της ακτής δεν είναι απλώς περιβαλλοντική υποχρέωση, αλλά κρίσιμος παράγοντας για το μέλλον της τοπικής οικονομίας.
Όπως τονίζει, αν η Παλική χάσει την παραλία-σύμβολό της, οι συνέπειες δεν θα είναι μόνο αισθητικές. Θα είναι βαθιά αναπτυξιακές — και δύσκολα αναστρέψιμες.
Παρακάτω ολόκληρη η τοποθέτηση Αραβαντινού:
ΔΙΑΒΡΩΣΗ ΤΗΣ ΑΚΤΟΓΡΑΜΜΗΣ – ΔΗΜΟΤΙΚΗ ΑΡΧΗ ΑΠΑΘΗΣ
Η ακτογραμμή από το Μέγα Λάκκο μέχρι το Ξί αποτελεί ίσως το σπουδαιότερο κομμάτι ακτογραμμής στην Παλική. Η κόκκινη άμμος σε συνδυασμό με το αργιλώδες τοπίο δημιουργούν μια ασυνήθιστη εικόνα που σίγουρα καθιστά την περιοχή άκρως ελκυστική και κατ’επέκταση τουριστικά και οικολογικά ενδιαφέρουσα.
Υπενθυμίζω ότι το Γεωπάρκο Κεφαλονιάς και Ιθάκης που ίδρυσε το 2016 ο Φορέας Διαχείρισης του Αίνου και είναι ενταγμένο στο Παγκόσμιο δίκτυο Γεωπάρκων της Unesco, στοχεύει στην προστασία και ανάδειξη της γεωλογικής κληρονομιάς και περιλαμβάνει περίπου 50 γεωτόπους, τοποθεσίες δηλαδή με ιδιαίτερα γεωλογικά, οικολογικά, πολιτισμικά, τουριστικά, αλλά και αισθητικά χαρακτηριστικά. Στους καθορισμένους γεωτόπους ανήκουν τόσο το Ξί, όσο και η Κουνόπετρα.
Τα τελευταία χρόνια, με σημείο αναφοράς τους σεισμούς του 2014, έχει παρατηρηθεί σημαντική υποχώρηση της ακτής, αφού τα θαλάσσια ύδατα έχουν υπερκαλύψει το μεγαλύτερο μέρος της. Αβίαστα θα μπορούσε να πει κανείς ότι η παραλία έχει σχεδόν εξαφανιστεί.
Σε συζητήσεις που έγιναν στα πλαίσια συνεδριάσεων του Δημοτικού Συμβουλίου, αλλά και σε επίπεδο τουριστικής επιτροπής, ακούστηκαν από σας κάποιες πρόχειρες και επιστημονικά έωλης αξιοπιστίας προτάσεις περί ‘βυθοκόρησης’, προκειμένου πολύ απλά να μεταφερθεί άμμος από τον βυθό στην παραλία ώστε να την επαναφέρει στην αρχική της μορφή.
Για την ακρίβεια με τον όρο ‘βυθοκόρηση’ εννοούμε χωματουργικές εργασίες που συνήθως εκτελούνται στο βάθος διαφόρων σωμάτων νερού (λίμνες, ποτάμια, θάλασσα) για βελτίωση των συνθηκών πλοήγησης.
Βεβαίως, τίποτα από όλα αυτά δεν έγινε, αφού κατά την προσφιλή σας τακτική, εκστομίζετε λόγια του αέρα χωρίς να προχωρείτε σε πράξεις και άρα χωρίς να δίνετε λύσεις.
Εσχάτως όμως, μετά βέβαια και τα έντονα καιρικά φαινόμενα των τελευταίων μηνών, εμφανίζεται στην ίδια περιοχή μια άνευ προηγουμένου διάβρωση της ακτής, απειλητική τόσο για την βιωσιμότητα των παρακειμένων της ακτής τουριστικών επιχειρήσεων όσο και για την ανάπτυξη του τουριστικού μας προϊόντος. Να μην ξεχνάμε ότι η νότια Παλική είναι ο βασικός τουριστικός μας άξονας. Οι όποιες επεμβατικές προσπάθειες (ιδιωτικού χαρακτήρα) για αναχαίτιση των θαλασσιών ρευμάτων και της ορμής της φύσης αποδείχτηκαν αναποτελεσματικές. Κάθε προσπάθεια περιορισμού της διάβρωσης που δεν γίνεται μέσα σε πλαίσιο θεσμικής παρέμβασης και επιστημονικής τεκμηρίωσης, είναι φυσικό επόμενο να πέφτει στο κενό.
Οι φωτογραφίες που σας παραθέτω είναι δηλωτικές της οικτρής κατάστασης στην περιοχή, αποδεικνύοντας εύγλωττα το μέγεθος της αλλοίωσης του φυσικού περιβάλλοντος.
Σας θυμίζουμε ότι στα τεχνικά σας προγράμματα κυκλοφορεί από το 2022 μέχρι σήμερα ‘Ακτομηχανική Μελέτη για την νότια παράκτια ζώνη Παλικής, μεταξύ ακρωτηρίων Πετρόκαλο και Ξί’. Δυστυχώς όμως, η μελέτη αυτή άγεται και φέρεται χωρίς, όπως φαίνεται, να έχετε σκοπό να υλοποιήσετε.
Απέναντι σε αυτές τις ανησυχητικές για την περιοχή αλλοιώσεις δεν μπορείτε να στέκεστε απαθείς. Η προστασία της περιοχής μας έχει και τεράστια σημασία και αξία. Αν πάλι επενδύετε στο σενάριο της ‘αυτορρύθμισης’, δηλαδή στη λογική ότι η περιοχή θα επανέλθει από μόνη της στην προτεραία κατάσταση και τα πάντα θα αποκατασταθούν με κάποιο μαγικό τρόπο, μάλλον είστε γελασμένοι.
Σας ερωτώ:
– Ποια μέτρα σκοπεύετε να πάρετε για την προστασία από την διάβρωση των ακτών μας;
– Αντιλαμβάνεστε την απομείωση που υφίσταται το τουριστικό κεφάλαιο στον τόπο μας;
Κλείνοντας, αξίζει να παραθέσουμε δυο σημαντικές απόψεις.
Ο κ. Θ. Χασιώτης, καθηγητής ωκεανογραφίας στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου λέει ότι επειδή η οικονομία μας εξαρτάται από τον τουρισμό, αν χάσουμε το τρία S- μοντέλο: SEA, SUN, SAND (θάλασσα, ήλιος, άμμος) τότε θα έχουμε απώλειες εκατομμυρίων ετησίως.
Κατά τον κ. Β. Καψιμάλη, διευθυντή ερευνών του Ινστιτούτου Ωκεανογραφίας του ΕΛΚΕΘΕ (Ελληνικό Κέντρο Θαλάσσιων Ερευνών) είναι επιτακτική ανάγκη οι όποιες δράσεις ανάσχεσης της διάβρωσης των ακτών να περάσουν μέσα από τον συντονισμό της επιστημονικής κοινότητας.
Καλείστε λοιπόν, να αντιμετωπίσετε την νέα κατάσταση με σοβαρότητα και πλέον με αυξημένη ταχύτητα.
Ληξούρι, 24.2.2026
Δ. Αραβαντινός
Δημ.Σύμβουλος
