Μια σημαντική οικονομική ανάσα για χιλιάδες αποστράτους των Ενόπλων Δυνάμεων και των Σωμάτων Ασφαλείας φέρνει νέο νομοθετικό πλαίσιο του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας, με προβλέψεις που οδηγούν σε αυξήσεις συντάξεων και καταβολή αναδρομικών ποσών.
Περίπου 5.500 συνταξιούχοι στρατιωτικοί, οι οποίοι κρίθηκαν ανίκανοι για εργασία σε ποσοστό 67% και άνω λόγω βίαιου περιστατικού ή τρομοκρατικής ενέργειας κατά την εκτέλεση των καθηκόντων τους, εντάσσονται σε καθεστώς αναπροσαρμογής των αποδοχών τους. Οι αυξήσεις εκτιμάται ότι θα διαμορφωθούν κοντά στα 100 ευρώ μηνιαίως, ενώ θα εφαρμοστούν με αναδρομική ισχύ από 1η Οκτωβρίου 2025.
Γιατί δίνονται τώρα οι αυξήσεις
Η συγκεκριμένη κατηγορία αποστράτων δεν υπάγεται στον ΕΦΚΑ, αλλά παραμένει στο συνταξιοδοτικό καθεστώς του Δημοσίου, σύμφωνα με την παράγραφο 3 του άρθρου 4 του νόμου 4387/2016. Το στοιχείο αυτό είναι κρίσιμο, διότι οι συντάξεις τους συνδέονται άμεσα με τις αποδοχές των εν ενεργεία στελεχών.
Με απλά λόγια, κάθε φορά που αυξάνονται οι μισθοί των υπηρετούντων στρατιωτικών και αστυνομικών, θα πρέπει να αναπροσαρμόζονται αντίστοιχα και οι συντάξεις όσων αποστρατεύθηκαν λόγω υπηρεσιακής ανικανότητας από εξαιρετικά σοβαρά περιστατικά.
Η νέα ρύθμιση έρχεται να ενεργοποιήσει στην πράξη αυτή τη σύνδεση, καθώς από τον Οκτώβριο του 2025 τίθενται σε ισχύ οι νέες μισθολογικές αυξήσεις για τα στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων και των Σωμάτων Ασφαλείας, βάσει των νόμων 5246/2025 και 5265/2026.
Πώς υπολογίζονται οι συγκεκριμένες συντάξεις
Το ειδικό συνταξιοδοτικό καθεστώς για στρατιωτικούς που καθίστανται ανίκανοι εξαιτίας της επικινδυνότητας της αποστολής τους προβλέπει ιδιαίτερο τρόπο υπολογισμού.
Η σύνταξη δεν βασίζεται απλώς στον βαθμό που έφεραν κατά την αποστρατεία τους. Υπολογίζεται με βάση τον προκαταληκτικό βαθμό – δηλαδή τον βαθμό στον οποίο θα είχαν εξελιχθεί κανονικά – προσαυξημένο με τα επιδόματα χρόνου υπηρεσίας και ευδόκιμης παραμονής, σαν να είχαν συμπληρώσει 35 έτη πραγματικής υπηρεσίας.
Με την επικείμενη αναπροσαρμογή, οι συντάξεις αυτών των 5.500 αποστράτων θα επανυπολογιστούν ενσωματώνοντας τις νέες μισθολογικές κλίμακες που ισχύουν για τους εν ενεργεία συναδέλφους τους.
Πόσο κοστίζει η ρύθμιση
Η δημοσιονομική επιβάρυνση δεν είναι αμελητέα. Για το 2026 και τα επόμενα έτη, η ετήσια δαπάνη εκτιμάται σε 7.780.000 ευρώ. Επιπλέον, για το τρίμηνο από 1 Οκτωβρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2025, τα αναδρομικά που θα καταβληθούν φτάνουν τα 1.950.000 ευρώ.
Τα ποσά αυτά θα καλυφθούν από τον Κρατικό Προϋπολογισμό, καθώς οι συγκεκριμένες συντάξεις βαρύνουν άμεσα το Δημόσιο.
Τι ισχύει για τις χήρες και τις οικογένειες
Η ρύθμιση δεν αφορά μόνο τους ίδιους τους αποστράτους. Περιλαμβάνει και τις περιπτώσεις όπου η σύνταξη έχει μεταβιβαστεί σε χήρα, λόγω θανάτου του στρατιωτικού που είχε κριθεί ανίκανος εξαιτίας βίαιου συμβάντος ή τρομοκρατικής ενέργειας κατά την υπηρεσία του.
Έτσι, οι αυξήσεις και τα αναδρομικά επεκτείνονται και στους επιζώντες δικαιούχους, διασφαλίζοντας ότι η οικονομική ενίσχυση δεν περιορίζεται μόνο στους αρχικούς συνταξιούχους.
Αλλαγές για συνταξιούχους που συνεχίζουν να εργάζονται
Παράλληλα, το νομοσχέδιο τροποποιεί το άρθρο 64 του νόμου 5113/2024, που ρυθμίζει τη μισθολογική κατάταξη συνταξιούχων οι οποίοι εξακολουθούν να απασχολούνται σε δημόσιους οργανισμούς.
Η βασική αρχή παραμένει: εργαζόμενοι με σύμβαση αορίστου χρόνου που υποβάλλουν αίτηση συνταξιοδότησης αλλά συνεχίζουν να εργάζονται, διατηρούν το μισθολογικό κλιμάκιο που κατείχαν και δεν εξελίσσονται σε ανώτερο έως τη λύση της εργασιακής τους σχέσης.
Η σημαντική αλλαγή είναι ότι στο πεδίο εφαρμογής εντάσσονται πλέον, με αναδρομική ισχύ από 24 Ιουνίου 2023, και υπάλληλοι που κατά τη μονιμοποίησή τους διατήρησαν το ασφαλιστικό καθεστώς του πρώην ΙΚΑ. Με τον τρόπο αυτό κλείνει ένα νομοθετικό κενό και ενοποιείται η αντιμετώπιση διαφορετικών κατηγοριών προσωπικού.
Ρυθμίσεις για τα θύματα των Τεμπών
Ιδιαίτερη πρόβλεψη υπάρχει και για τους δικαιούχους της ειδικής σύνταξης που θεσπίστηκε μετά το σιδηροδρομικό δυστύχημα στα Τέμπη, στις 28 Φεβρουαρίου 2023.
Στο πλαίσιο της νέας ρύθμισης διευρύνεται ο κύκλος των δικαιούχων, ώστε να περιλαμβάνεται και διαζευγμένος ή χήρος άτεκνου θανόντος. Πρόκειται για σημαντική προσθήκη, καθώς μέχρι σήμερα υπήρχαν περιπτώσεις συγγενών που έμεναν εκτός προστατευτικού πλαισίου.
Η ειδική αυτή σύνταξη για συγγενείς θυμάτων και για όσους υπέστησαν μόνιμη αναπηρία άνω του 50% λόγω του δυστυχήματος, διαμορφώνεται στο τετραπλάσιο της πλήρους εθνικής σύνταξης. Μετά την αύξηση του 2026, το ποσό ανέρχεται στα 1.787,48 ευρώ μηνιαίως.
Νέο όριο ηλικίας για τέκνα συνταξιούχων
Τέλος, προβλέπεται αύξηση του ορίου ηλικίας μέχρι το οποίο καταβάλλεται σύνταξη σε τέκνα συνταξιούχων που δεν υπάγονται στον ΕΦΚΑ, ώστε να εναρμονιστούν οι όροι με όσους υπάγονται στο γενικό σύστημα.
Με τη ρύθμιση αυτή επιδιώκεται ίση μεταχείριση μεταξύ διαφορετικών καθεστώτων ασφάλισης, περιορίζοντας ανισότητες που είχαν προκύψει τα προηγούμενα χρόνια.
Το νέο πλαίσιο φέρνει στο προσκήνιο μια συνολική αναθεώρηση ειδικών συνταξιοδοτικών κατηγοριών, με έμφαση σε όσους επλήγησαν εν ώρα καθήκοντος. Για χιλιάδες οικογένειες, οι αυξήσεις και τα αναδρομικά δεν αποτελούν απλώς λογιστική προσαρμογή, αλλά ουσιαστική οικονομική ενίσχυση σε μια περίοδο διαρκών πιέσεων στο εισόδημα.
