Μια σειρά από ουσιαστικές αλλαγές στη φορολογική καθημερινότητα φέρνει το αναμορφωμένο έντυπο Ε3, το οποίο δημοσιεύθηκε σε ΦΕΚ με απόφαση του διοικητή της Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων, Γιώργος Πιτσιλής. Το νέο πλαίσιο επηρεάζει περίπου ένα εκατομμύριο επαγγελματίες και επιχειρήσεις, εισάγοντας διαφορετική λογική στην καταγραφή εσόδων, ενισχύσεων και δαπανών.
Το μήνυμα της φορολογικής διοίκησης είναι σαφές: μεγαλύτερη διαφάνεια, αυστηρότερος έλεγχος και περιορισμένες δυνατότητες αυθαίρετων παρεμβάσεων.
Οι δαπάνες «κλειδώνουν» – Τι σημαίνει στην πράξη
Η σημαντικότερη αλλαγή αφορά τις επιχειρηματικές δαπάνες. Στο νέο Ε3, τα σχετικά πεδία εμφανίζονται προσυμπληρωμένα και ουσιαστικά «κλειδωμένα». Αυτό σημαίνει ότι δεν αναγνωρίζεται κανένα έξοδο αν δεν έχει προηγουμένως διαβιβαστεί ηλεκτρονικά στη φορολογική διοίκηση.
Με άλλα λόγια, τα παραστατικά πρέπει να έχουν περάσει κανονικά στο ψηφιακό σύστημα. Αν δεν έχουν διαβιβαστεί, η δαπάνη δεν εκπίπτει, ανεξαρτήτως πραγματικής συναλλαγής. Οι φορολογούμενοι διατηρούν περιθώριο παρέμβασης κυρίως στον κύκλο εργασιών, όχι όμως στο σκέλος των εξόδων.
Η αλλαγή αυτή μετατοπίζει το βάρος στην ορθή και έγκαιρη ηλεκτρονική τιμολόγηση. Ουσιαστικά, το Ε3 παύει να είναι εργαλείο «διορθώσεων» και γίνεται αντανάκλαση των ψηφιακά καταγεγραμμένων δεδομένων.
Υποχρεωτική υποβολή μαζί με Ε1 και Ν
Η απόφαση προβλέπει ότι το έντυπο Ε3 κατατίθεται υποχρεωτικά μαζί με τη δήλωση φορολογίας εισοδήματος, είτε πρόκειται για το έντυπο Ε1 (φυσικά πρόσωπα) είτε για το Ν (νομικά πρόσωπα). Αυτό ισχύει για αρχικές, εκπρόθεσμες αλλά και τροποποιητικές δηλώσεις.
Η διαδικασία διενεργείται ηλεκτρονικά, με χειρόγραφη κατάθεση να επιτρέπεται μόνο σε εξαιρετικές περιπτώσεις στις αρμόδιες ΔΟΥ. Το πλαίσιο επομένως ενισχύει περαιτέρω την πλήρη ψηφιοποίηση της φορολογικής συμμόρφωσης.
Νέοι κωδικοί για αγροτικές ενισχύσεις – Τι καταργείται
Το νέο Ε3 δεν περιορίζεται σε τεχνικές αλλαγές. Περιλαμβάνει αναδιάρθρωση κωδικών, με κατάργηση εκείνων που συνδέονταν με παλαιότερες έκτακτες ενισχύσεις, όπως τα μέτρα της περιόδου Covid-19 ή παρεμβάσεις που είχαν θεσπιστεί λόγω του πολέμου στην Ουκρανία.
Στη θέση τους εισάγονται νέοι κωδικοί που αφορούν ενισχύσεις θεσπισμένες για το 2025, με έμφαση στον αγροτικό τομέα και σε αποζημιώσεις λόγω θεομηνιών. Περιοχές που επλήγησαν έντονα από φυσικές καταστροφές, όπως η Θεσσαλία και ο Βόλος, εντάσσονται στο νέο καθεστώς καταγραφής επιδοτήσεων.
Η διαφοροποίηση αυτή απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή από τους αγρότες και τους λογιστές τους, ώστε οι ενισχύσεις να καταχωρίζονται σωστά και να μην δημιουργούνται λανθασμένες φορολογικές επιβαρύνσεις.
Ξεκάθαρος διαχωρισμός αφορολόγητων και αυτοτελώς φορολογούμενων ποσών
Ιδιαίτερο βάρος δίνεται στον Πίνακα ΣΤ’. Εκεί πλέον γίνεται σαφής διάκριση ανάμεσα σε «Αφορολόγητα έσοδα» και «Αυτοτελώς φορολογούμενα ποσά».
Η διαφοροποίηση αυτή δεν είναι τυπική. Επιδοτήσεις, αποζημιώσεις ή ποσά που υπάγονται σε ειδικό φορολογικό καθεστώς πρέπει να δηλώνονται στον σωστό κωδικό. Εσφαλμένη καταχώριση μπορεί να οδηγήσει είτε σε αδικαιολόγητη φορολόγηση είτε σε φορολογικούς ελέγχους.
Για πρώτη φορά η δομή του εντύπου επιχειρεί να περιορίσει τις «γκρίζες ζώνες» μεταξύ απαλλασσόμενων ποσών και εκείνων που φορολογούνται με ειδικό τρόπο.
Προσαυξημένες εκπτώσεις και νέος πίνακας για μεγάλες επιχειρήσεις
Το αναθεωρημένο Ε3 διευρύνει επίσης τις κατηγορίες δαπανών που δικαιούνται αυξημένη έκπτωση. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται επενδύσεις που συνδέονται με την εγκατάσταση σταθμών φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων, ενισχύοντας την πράσινη μετάβαση.
Παράλληλα εισάγεται νέος Πίνακας ΙΒ’, ο οποίος αφορά μεγάλες επιχειρήσεις που εντάσσονται σε πολυεθνικούς ή μεγάλους εγχώριους ομίλους. Η προσθήκη αυτή συνδέεται με την εφαρμογή του συμπληρωματικού φόρου στο πλαίσιο του παγκόσμιου ελάχιστου φορολογικού συντελεστή (global minimum tax).
Επιπλέον, προβλέπονται ειδικοί κωδικοί για κατηγορίες όπως οι πλανόδιοι λαχειοπώλες, αποτυπώνοντας μια πιο εξειδικευμένη προσέγγιση στη φορολογική καταγραφή.
Το τεκμαρτό εισόδημα παραμένει – Και αυξάνεται
Παρά τις αλλαγές στο έντυπο, το τεκμαρτό σύστημα προσδιορισμού εισοδήματος για ελεύθερους επαγγελματίες διατηρείται και για το φορολογικό έτος 2025.
Η αύξηση του κατώτατου μισθού από 830 σε 880 ευρώ από 1ης Απριλίου 2025 επηρεάζει άμεσα το ελάχιστο φορολογητέο εισόδημα, το οποίο διαμορφώνεται πλέον στα 12.320 ευρώ (από 11.620 ευρώ το 2024). Κατά συνέπεια, το ελάχιστο ποσό φόρου αυξάνεται από 1.256 σε 1.410 ευρώ για όσους δηλώνουν χαμηλότερα εισοδήματα από το τεκμαρτό.
Η μεταβολή αυτή ενδέχεται να επιβαρύνει σημαντικά μικρούς επαγγελματίες με χαμηλή δηλωθείσα κερδοφορία.
Ποιοι έχουν ελαφρύνσεις
Το πλαίσιο προβλέπει, ωστόσο, ορισμένες εξαιρέσεις. Μείωση κατά 50% του τεκμαρτού εισοδήματος ισχύει για επαγγελματίες που διατηρούν έδρα και κατοικία σε οικισμούς εκτός Αττικής με πληθυσμό έως 1.500 κατοίκους.
Επιπλέον, από το τεκμαρτό σύστημα εξαιρούνται οι νέες μητέρες ελεύθερες επαγγελματίες για το έτος γέννησης του παιδιού και για τα δύο επόμενα έτη. Η ρύθμιση αυτή στοχεύει στην ενίσχυση της οικογενειακής προστασίας και της γυναικείας επιχειρηματικότητας.
Το νέο Ε3 δεν αποτελεί απλώς μια τεχνική αναβάθμιση εντύπου. Συνιστά μετασχηματισμό της φορολογικής απεικόνισης της επιχειρηματικής δραστηριότητας, με αυστηρότερη επιτήρηση των δαπανών, σαφέστερη κατηγοριοποίηση ενισχύσεων και ενσωμάτωση διεθνών φορολογικών εξελίξεων.
Για επαγγελματίες, αγρότες και επιχειρήσεις, η σωστή προετοιμασία και η ακριβής ψηφιακή καταγραφή των συναλλαγών δεν είναι πλέον επιλογή. Είναι προϋπόθεση επιβίωσης στο νέο φορολογικό περιβάλλον.
