Σημαντική ανατροπή φέρνει η νέα ρύθμιση του υφυπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Γιώργου Κώτσηρα, η οποία βάζει στο στόχαστρο τα κλειστά ακίνητα που βρίσκονται στα χαρτοφυλάκια τραπεζών και εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων. Από φέτος, για όσα σπίτια παραμένουν ανεκμετάλλευτα, ο ΕΝΦΙΑ διπλασιάζεται.
Η παρέμβαση δεν είναι απλώς φορολογική. Είναι πολιτική επιλογή με σαφές μήνυμα: τα ακίνητα που «λιμνάζουν» στα χαρτοφυλάκια από κόκκινα δάνεια πρέπει να μπουν στην αγορά — διαφορετικά, το κόστος αυξάνεται δραστικά.
Ποιοι επιβαρύνονται και γιατί
Η προσαύξηση 100% αφορά ακίνητα που ανήκουν:
-
σε πιστωτικά ιδρύματα
-
σε εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων (servicers)
-
σε εταιρείες που έχουν αγοράσει πιστώσεις
-
σε συνδεδεμένες με αυτές νομικές οντότητες
Η επιβάρυνση αφορά αποκλειστικά οικιστικά ακίνητα που στο έντυπο Ε9 εμφανίζονται ως:
-
Κατοικία/Διαμέρισμα (κωδικός 1)
-
Μονοκατοικία (κωδικός 2)
Η αύξηση επιβάλλεται στον κύριο φόρο και υπολογίζεται αυτόματα κατά την εκκαθάριση.
Με απλά λόγια: εάν ένα ακίνητο αυτής της κατηγορίας παραμένει κενό, ο φόρος του διπλασιάζεται χωρίς να απαιτείται επιπλέον διαδικασία.
Τα μεγέθη που αλλάζουν το τοπίο
Τα στοιχεία αποκαλύπτουν την έκταση του μέτρου:
-
Περίπου 8.300 ακίνητα βρίσκονται στα χαρτοφυλάκια τραπεζών
-
Άλλα 11.000 ανήκουν σε servicers
-
Από το σύνολο, περίπου 7.000 είναι κατοικίες
Η επιπλέον φορολογική επιβάρυνση εκτιμάται κοντά στα 20 εκατομμύρια ευρώ.
Το μέτρο ενεργοποιείται άμεσα και θα παραμείνει σε ισχύ έως το 2028. Τα έσοδα που θα προκύψουν δεν θα κατευθυνθούν στον γενικό κρατικό προϋπολογισμό, αλλά σε δράσεις που σχετίζονται με τη στεγαστική πολιτική — στοιχείο που αποτυπώνει τον κοινωνικό χαρακτήρα της παρέμβασης.
Η εξαίρεση που «σβήνει» τον διπλό φόρο
Υπάρχει, ωστόσο, κρίσιμη πρόβλεψη: η προσαύξηση δεν εφαρμόζεται εφόσον το ακίνητο έχει μισθωθεί για τουλάχιστον έξι μήνες μέσα στο προηγούμενο έτος.
Για το 2026 ειδικά, λαμβάνονται υπόψη μισθώσεις διάρκειας τουλάχιστον έξι μηνών εντός του 2025.
Τα στοιχεία των μισθώσεων αντλούνται από τις δηλώσεις πληροφοριακών στοιχείων μίσθωσης που έχουν κατατεθεί στην Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων.
Ειδικά για την πρώτη εφαρμογή, δίνεται η δυνατότητα διαβίβασης στοιχείων από τους υπόχρεους έως τις 2 Μαρτίου 2026, με υποχρεωτική αναγραφή:
-
ΑΦΜ
-
ΑΤΑΚ
-
(προαιρετικά) Αριθμού Καταχώρισης Μισθωτηρίου
Το μήνυμα είναι σαφές: όποιος αξιοποιεί το ακίνητο, δεν τιμωρείται.
Πώς θα γίνεται ο έλεγχος
Η διαδικασία προβλέπει αυστηρό μηχανισμό διασταυρώσεων:
-
Τα στοιχεία των πιστωτικών ιδρυμάτων και διαχειριστών θα διαβιβάζονται στην ΑΑΔΕ από την Τράπεζα της Ελλάδος, ως αρμόδια εποπτική αρχή.
-
Η εκκαθάριση του φόρου θα ενσωματώνει αυτόματα την προσαύξηση όπου απαιτείται.
Εάν προκύψουν νέα δεδομένα που δείχνουν ότι έπρεπε να επιβληθεί διπλός φόρος, η φορολογική διοίκηση οφείλει να προχωρήσει σε νέα εκκαθάριση και έκδοση πράξης προσδιορισμού φόρου.
Αντίστοιχα, σε περίπτωση εσφαλμένης επιβολής της προσαύξησης, παρέχεται δικαίωμα αίτησης επανελέγχου. Αν η αίτηση γίνει δεκτή, εκδίδεται νέα πράξη ΕΝΦΙΑ. Σε διαφορετική περίπτωση, η απόρριψη πρέπει να είναι αιτιολογημένη.
Η πραγματική στόχευση του μέτρου
Η ουσία δεν είναι δημοσιονομική. Τα 20 εκατ. ευρώ δεν αλλάζουν δραματικά τα κρατικά έσοδα. Το ουσιαστικό ζητούμενο είναι η πίεση προς τράπεζες και servicers να ενεργοποιήσουν τα «παγωμένα» ακίνητα.
Χιλιάδες κατοικίες που αποκτήθηκαν μέσω ρευστοποιήσεων ή μεταβιβάσεων κόκκινων δανείων παραμένουν εκτός αγοράς, περιορίζοντας τη διαθέσιμη προσφορά σε μια περίοδο όπου η στεγαστική κρίση πιέζει έντονα τα νοικοκυριά.
Ο διπλασιασμός του ΕΝΦΙΑ λειτουργεί ως αντικίνητρο διακράτησης.
Τι σημαίνει για την αγορά ακινήτων
Η ρύθμιση μπορεί να επιταχύνει:
-
Την εκμίσθωση μεγάλου αριθμού ακινήτων
-
Την πώληση κατοικιών που μέχρι σήμερα διατηρούνταν ανενεργές
-
Τη σταδιακή αύξηση προσφοράς στην αγορά
Εφόσον οι φορείς επιλέξουν να αποφύγουν τη φορολογική επιβάρυνση, ενδέχεται να δούμε περισσότερα ακίνητα διαθέσιμα προς μίσθωση μέσα στους επόμενους μήνες.
Αυτό θα μπορούσε να επηρεάσει και τις τιμές, ειδικά σε αστικά κέντρα όπου η έλλειψη διαθέσιμων κατοικιών έχει οδηγήσει σε έντονη άνοδο ενοικίων.
Ένα μέτρο με σαφές μήνυμα
Η παρέμβαση έως το 2028 διαμορφώνει ένα νέο πλαίσιο: τα ακίνητα που αποκτήθηκαν μέσω χρηματοπιστωτικών διαδικασιών δεν μπορούν να παραμένουν παθητικά περιουσιακά στοιχεία.
Είτε θα αξιοποιηθούν, είτε θα φορολογηθούν βαρύτερα.
Σε μια περίοδο που η στεγαστική πολιτική αποτελεί κεντρικό κοινωνικό ζήτημα, το υπουργείο επιχειρεί να μετατρέψει τη φορολογία σε εργαλείο ανακατανομής και ενεργοποίησης της αγοράς.
Το ερώτημα πλέον δεν είναι αν θα πληρώσουν διπλό ΕΝΦΙΑ.
Το ερώτημα είναι πόσα από αυτά τα κλειστά σπίτια θα ανοίξουν τελικά.
