Πώς η εξαγορά πλασματικών ετών μπορεί να αυξήσει τη σύνταξη έως 500€ και να φέρει τη συνταξιοδότηση έως και 7 χρόνια νωρίτερα. Όλα όσα πρέπει να γνωρίζουν οι ασφαλισμένοι.
Η σύνταξη που θα λάβει ένας εργαζόμενος μπορεί να διαφέρει σημαντικά – ακόμη και πάνω από 500 ευρώ τον μήνα – ανάλογα με μια επιλογή που πολλοί ασφαλισμένοι εξετάζουν τα τελευταία χρόνια. Πρόκειται για την αναγνώριση πλασματικών ετών ασφάλισης, ένα εργαλείο που δίνει τη δυνατότητα είτε να αυξηθεί το τελικό ποσό της σύνταξης είτε να ανοίξει ο δρόμος για πιο γρήγορη έξοδο από την εργασία.
Τα στοιχεία δείχνουν ότι ολοένα και περισσότεροι ασφαλισμένοι στρέφονται σε αυτή τη λύση. Η αύξηση των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης και η ανάγκη συμπλήρωσης μεγάλου αριθμού ετών ασφάλισης οδηγούν πολλούς να εξετάζουν την εξαγορά πλασματικού χρόνου ώστε να εξασφαλίσουν καλύτερες προϋποθέσεις συνταξιοδότησης.
Πότε βγαίνει κάποιος σήμερα στη σύνταξη
Το ισχύον ασφαλιστικό πλαίσιο προβλέπει δύο βασικές επιλογές για πλήρη σύνταξη:
-
Στα 62 έτη με 40 χρόνια ασφάλισης
-
Στα 67 έτη με λιγότερα έτη εργασίας
Για πολλούς εργαζομένους, η συμπλήρωση των απαιτούμενων ετών αποτελεί τη μεγαλύτερη δυσκολία. Σε αυτό το σημείο έρχονται να παίξουν καθοριστικό ρόλο τα πλασματικά έτη, τα οποία μπορούν να λειτουργήσουν ως «γέφυρα» για τη θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, η αναγνώριση πλασματικού χρόνου μπορεί να οδηγήσει ακόμη και σε συνταξιοδότηση έως και επτά χρόνια νωρίτερα σε σχέση με τα γενικά όρια ηλικίας.
Πόσα πλασματικά χρόνια μπορεί να αναγνωρίσει ένας ασφαλισμένος
Ο αριθμός των ετών που μπορεί να εξαγοράσει ένας εργαζόμενος εξαρτάται από το ταμείο στο οποίο ανήκει και από το ασφαλιστικό του καθεστώς.
-
Στον ιδιωτικό τομέα, οι περισσότεροι ασφαλισμένοι μπορούν να αναγνωρίσουν από 5 έως 7 χρόνια.
-
Στο Δημόσιο, το όριο είναι μεγαλύτερο και μπορεί να φτάσει έως και 12 έτη.
Η διαφορά αυτή δημιουργεί σημαντικές διαφοροποιήσεις στις δυνατότητες συνταξιοδότησης μεταξύ δημοσίων υπαλλήλων και εργαζομένων στον ιδιωτικό τομέα.
Ποιοι ασφαλισμένοι κερδίζουν περισσότερο
Η αξιοποίηση των πλασματικών ετών δεν αφορά όλους με τον ίδιο τρόπο. Υπάρχουν συγκεκριμένες κατηγορίες εργαζομένων που μπορούν να επωφεληθούν περισσότερο.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται:
-
Γονείς ανηλίκων παιδιών στο Δημόσιο
-
Τρίτεκνοι δημόσιοι υπάλληλοι
-
Μητέρες με ανήλικα παιδιά και 5.500 ημέρες ασφάλισης στο πρώην ΙΚΑ
-
Εργαζόμενοι σε ΔΕΚΟ και τράπεζες
-
Δημόσιοι υπάλληλοι που επιδιώκουν τη συμπλήρωση 35ετίας, 36ετίας ή 37ετίας
Σε πολλές από αυτές τις περιπτώσεις, η αναγνώριση πλασματικού χρόνου μπορεί να βοηθήσει στην κατοχύρωση ευνοϊκότερων ορίων ηλικίας που ίσχυαν σε παλαιότερα ασφαλιστικά καθεστώτα.
Τι ισχύει για ελεύθερους επαγγελματίες
Η εξαγορά πλασματικών ετών αφορά και τους ελεύθερους επαγγελματίες που είναι ασφαλισμένοι σε ταμεία όπως το πρώην ΟΑΕΕ ή το ΕΤΑΑ.
Για αυτούς τους ασφαλισμένους, η αναγνώριση πλασματικού χρόνου μπορεί να αποδειχθεί ιδιαίτερα σημαντική, καθώς επιτρέπει τη συμπλήρωση των 40 ετών ασφάλισης που απαιτούνται για συνταξιοδότηση στα 62.
Με τον τρόπο αυτό, ένας επαγγελματίας μπορεί να αποφύγει την παραμονή στην εργασία μέχρι τα 67 έτη.
Πώς επηρεάζουν τα πλασματικά χρόνια το ποσό της σύνταξης
Η εξαγορά πλασματικών ετών δεν αφορά μόνο το πότε θα βγει κάποιος στη σύνταξη, αλλά και πόσα χρήματα θα λαμβάνει κάθε μήνα.
Ο αναγνωρισμένος χρόνος υπολογίζεται κανονικά στον συνολικό ασφαλιστικό βίο. Αυτό σημαίνει ότι αυξάνει την ανταποδοτική σύνταξη, δηλαδή το τμήμα της σύνταξης που εξαρτάται από τα χρόνια ασφάλισης και τις αποδοχές.
Σε αρκετές περιπτώσεις, η διαφορά στο τελικό ποσό μπορεί να είναι ιδιαίτερα μεγάλη. Εκτιμάται ότι η μηνιαία σύνταξη μπορεί να αυξηθεί έως και πάνω από 500 ευρώ, ειδικά όταν ο ασφαλισμένος αποφεύγει τη μειωμένη σύνταξη και κατοχυρώνει πλήρη.
Πόσο κοστίζει η εξαγορά πλασματικών ετών
Παρά τα σημαντικά οφέλη, η αναγνώριση πλασματικού χρόνου συνεπάγεται και οικονομικό κόστος.
Μετά τις ασφαλιστικές αλλαγές που εφαρμόστηκαν το 2016, το κόστος υπολογίζεται περίπου στο 20% των μεικτών αποδοχών του προηγούμενου μήνα πριν από την αίτηση αναγνώρισης.
Το ποσοστό αυτό καλύπτει το σύνολο των εισφορών για την κύρια σύνταξη, δηλαδή:
-
το μέρος που αντιστοιχεί στον εργαζόμενο
-
και το μέρος που αντιστοιχεί στον εργοδότη.
Για τους δημοσίους υπαλλήλους, το ίδιο ποσοστό (20%) υπολογίζεται πάνω στις συντάξιμες αποδοχές.
Στην περίπτωση των ελεύθερων επαγγελματιών, το ποσό εξαρτάται από την ασφαλιστική κατηγορία που έχουν επιλέξει και από την εισφορά που πληρώνουν για την κύρια σύνταξη.
Η έκπτωση που μειώνει το κόστος
Οι ασφαλισμένοι έχουν τη δυνατότητα να εξοφλήσουν το ποσό εξαγοράς είτε σε δόσεις είτε εφάπαξ.
Η εφάπαξ καταβολή συνοδεύεται από οικονομικό όφελος, καθώς παρέχεται έκπτωση 2% για κάθε έτος που αναγνωρίζεται. Αυτό σημαίνει ότι όσο περισσότερα χρόνια εξαγοράζονται, τόσο μεγαλύτερη μπορεί να είναι η συνολική έκπτωση.
Σε αρκετές περιπτώσεις, η επιλογή αυτή μειώνει σημαντικά το τελικό κόστος της διαδικασίας.
Πότε δεν συμφέρει η εξαγορά
Παρά τα σημαντικά πλεονεκτήματα, η αναγνώριση πλασματικών ετών δεν είναι πάντα η καλύτερη επιλογή για όλους τους ασφαλισμένους.
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι πριν ληφθεί μια τέτοια απόφαση πρέπει να εξεταστούν προσεκτικά παράγοντες όπως:
-
το ύψος των αποδοχών
-
τα πραγματικά χρόνια ασφάλισης
-
η ηλικία του ασφαλισμένου
-
το κόστος εξαγοράς
Μόνο μετά από αναλυτικό υπολογισμό μπορεί να διαπιστωθεί αν η επένδυση αυτή θα οδηγήσει πράγματι σε μεγαλύτερη σύνταξη ή ταχύτερη αποχώρηση από την εργασία.
