Νέα μείωση έως 35% στα τεκμήρια κατοικίας αλλάζει τις φορολογικές δηλώσεις 2025. Δείτε ποιοι κερδίζουν, παραδείγματα και τι πρέπει να προσέξετε.
Μια σημαντική αλλαγή που μειώνει τον φόρο για χιλιάδες νοικοκυριά
Οι φορολογικές δηλώσεις της νέας χρονιάς φέρνουν μια εξέλιξη που αναμένεται να επηρεάσει θετικά χιλιάδες φορολογούμενους. Για πρώτη φορά εφαρμόζεται σημαντική μείωση στα τεκμήρια διαβίωσης που αφορούν τις κατοικίες, η οποία μπορεί να φτάσει έως και το 35%.
Η αλλαγή αυτή οδηγεί σε χαμηλότερο τεκμαρτό εισόδημα για πολλούς πολίτες, κάτι που μεταφράζεται σε μικρότερη φορολογική επιβάρυνση όταν υποβληθούν οι φορολογικές δηλώσεις.
Μέχρι πρόσφατα, ένας μεγάλος αριθμός φορολογουμένων βρισκόταν αντιμέτωπος με τη λεγόμενη «παγίδα των τεκμηρίων». Ακόμη και όταν το πραγματικό τους εισόδημα ήταν χαμηλότερο, η Εφορία υπολόγιζε ότι είχαν μεγαλύτερη οικονομική δυνατότητα λόγω των τεκμηρίων διαβίωσης. Έτσι, πολλοί κατέληγαν να φορολογούνται για εισοδήματα που ουσιαστικά δεν είχαν.
Με τη νέα ρύθμιση, το πρόβλημα αυτό περιορίζεται σημαντικά.
Τι είναι τα τεκμήρια διαβίωσης για τις κατοικίες
Τα τεκμήρια αποτελούν έναν τρόπο με τον οποίο το φορολογικό σύστημα υπολογίζει ένα ελάχιστο επίπεδο εισοδήματος που θεωρεί ότι απαιτείται για να διατηρεί κάποιος ένα συγκεκριμένο επίπεδο διαβίωσης.
Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι το κράτος εξετάζει στοιχεία όπως:
-
η κύρια κατοικία
-
οι δευτερεύουσες κατοικίες
-
τα εξοχικά
-
τα ενοικιαζόμενα ακίνητα
-
τα ακίνητα που έχουν παραχωρηθεί δωρεάν
Με βάση αυτά τα δεδομένα υπολογίζεται ένα τεκμαρτό ποσό εισοδήματος, το οποίο μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τον υπολογισμό του φόρου αν είναι μεγαλύτερο από το πραγματικό εισόδημα που δηλώνει ο φορολογούμενος.
Πώς επηρεάζει η μείωση έως 35% τα τεκμήρια κατοικίας
Η νέα μείωση που φτάνει έως και το 35% αλλάζει ουσιαστικά τον τρόπο με τον οποίο υπολογίζεται η αντικειμενική δαπάνη για την κατοικία.
Αυτό σημαίνει ότι το τεκμαρτό εισόδημα που προκύπτει από την κατοικία θα είναι μικρότερο σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια.
Η μείωση γίνεται πιο αισθητή όσο αυξάνονται:
-
τα τετραγωνικά μέτρα της κατοικίας
-
η τιμή ζώνης της περιοχής
Με απλά λόγια, σε περιοχές με υψηλότερες αντικειμενικές αξίες το όφελος μπορεί να είναι ακόμη μεγαλύτερο.
Παραδείγματα που δείχνουν την πραγματική διαφορά
Για να γίνει πιο κατανοητή η αλλαγή, αρκεί να δούμε δύο ενδεικτικές περιπτώσεις.
Παράδειγμα 1
Σε κύρια κατοικία 80 τετραγωνικών μέτρων σε περιοχή με τιμή ζώνης 1.750 ευρώ ανά τετραγωνικό, το τεκμήριο διαβίωσης μειώνεται αισθητά.
Το ποσό που υπολογιζόταν μέχρι σήμερα στα 3.200 ευρώ περιορίζεται πλέον περίπου στα 2.240 ευρώ. Η διαφορά αγγίζει το 30%.
Παράδειγμα 2
Σε μεγαλύτερη κατοικία, 120 τετραγωνικών μέτρων, σε περιοχή με τιμή ζώνης 3.000 ευρώ ανά τετραγωνικό, η ελάφρυνση είναι ακόμη μεγαλύτερη.
Το τεκμήριο που ανερχόταν στα 8.120 ευρώ μειώνεται περίπου στα 5.252 ευρώ, δηλαδή σχεδόν κατά 35%.
Τα παραδείγματα αυτά δείχνουν ότι όσο μεγαλύτερη είναι η αξία και το μέγεθος του ακινήτου, τόσο πιο αισθητή γίνεται η μείωση.
Τι πρέπει να προσέξουν οι φορολογούμενοι στις δηλώσεις
Καθώς ανοίγει η διαδικασία υποβολής των φορολογικών δηλώσεων, υπάρχουν ορισμένα σημεία που χρειάζονται ιδιαίτερη προσοχή.
Αλλαγή κύριας κατοικίας
Αν μέσα στο έτος άλλαξε η κύρια κατοικία, είναι απαραίτητο να δηλωθούν σωστά τα νέα στοιχεία στο έντυπο Ε1. Η επιφάνεια του ακινήτου και η περιοχή στην οποία βρίσκεται επηρεάζουν άμεσα το ύψος της αντικειμενικής δαπάνης.
Πώληση ακινήτου
Σε περίπτωση που πουλήθηκε κάποιο ακίνητο – κύρια κατοικία, δευτερεύουσα ή εξοχικό – πρέπει να αφαιρεθεί από τον πίνακα των ακινήτων στη φορολογική δήλωση. Διαφορετικά, ενδέχεται να υπολογιστεί τεκμήριο για περιουσία που δεν ανήκει πλέον στον φορολογούμενο.
Λανθασμένα στοιχεία
Αν διαπιστωθούν λάθη ή ασυμφωνίες στα στοιχεία των ακινήτων, θα πρέπει να διορθωθούν άμεσα. Οι αλλαγές αυτές επηρεάζουν τη φορολογική δήλωση, αλλά δεν τροποποιούν τα στοιχεία της περιουσίας που έχουν δηλωθεί στο έντυπο Ε9.
Διακοπή ρεύματος
Η διακοπή της ηλεκτροδότησης δεν σημαίνει ότι το ακίνητο παύει να θεωρείται ενεργό. Ο αριθμός παροχής παραμένει συνδεδεμένος με το δίκτυο και το ακίνητο πρέπει να δηλώνεται κανονικά.
Φιλοξενούμενα παιδιά
Όταν τα παιδιά δηλώνονται ως φιλοξενούμενα, δεν επιβαρύνονται με τεκμήριο κατοικίας. Το τεκμήριο υπολογίζεται στον φορολογούμενο που προσφέρει τη φιλοξενία.
Φοιτητική κατοικία
Όταν ένα παιδί σπουδάζει σε άλλη πόλη, το σπίτι που ενοικιάζεται για τη διαμονή του δηλώνεται από τον γονέα ως δευτερεύουσα κατοικία. Αυτό σημαίνει ότι προστίθεται στο τεκμαρτό εισόδημα.
Δωρεάν παραχώρηση κατοικίας
Η δωρεάν παραχώρηση κύριας κατοικίας έως 200 τετραγωνικά μέτρα μεταξύ συγγενών πρώτου βαθμού (γονείς, παιδιά, παππούδες, εγγόνια) εξακολουθεί να μην φορολογείται.
Αν όμως η επιφάνεια είναι μεγαλύτερη από 200 τετραγωνικά, επιβάλλεται τεκμαρτό εισόδημα που αντιστοιχεί στο 3% της αντικειμενικής αξίας για το επιπλέον μέρος.
Αγορά ακινήτου
Όσοι αγόρασαν ακίνητο πρέπει να γνωρίζουν ότι στο τεκμήριο απόκτησης περιλαμβάνονται όχι μόνο το τίμημα αγοράς, αλλά και ο φόρος μεταβίβασης καθώς και τα συμβολαιογραφικά έξοδα που πληρώθηκαν μέσα στο ίδιο έτος.
Κενές κατοικίες
Αν μια κατοικία παραμένει κενή, δεν υπολογίζεται τεκμήριο διαβίωσης για αυτήν.
Ποιοι βγαίνουν τελικά κερδισμένοι
Η μείωση στα τεκμήρια αναμένεται να ωφελήσει αρκετές κατηγορίες φορολογουμένων.
Μεταξύ αυτών βρίσκονται:
-
ιδιοκτήτες κύριας κατοικίας
-
ενοικιαστές
-
γονείς που πληρώνουν φοιτητική στέγη για τα παιδιά τους
-
νοικοκυριά σε περιοχές με υψηλές αντικειμενικές αξίες
-
φορολογούμενοι που μέχρι σήμερα φορολογούνταν βάσει τεκμαρτού και όχι πραγματικού εισοδήματος
Για πολλούς πολίτες, η αλλαγή αυτή μπορεί να σημαίνει χαμηλότερο φόρο και μικρότερη πίεση στον οικογενειακό προϋπολογισμό.
