Η εκτόξευση της τιμής του πετρελαίου στα 120 δολάρια ενεργοποιεί σχέδιο στήριξης – Πώς εξετάζεται η επιστροφή της επιδότησης καυσίμων και ποιοι θα είναι οι δικαιούχοι.
Fuel Pass 3: Σενάρια για νέα επιδότηση καυσίμων
Η έντονη άνοδος των διεθνών τιμών πετρελαίου επαναφέρει στο προσκήνιο ένα μέτρο που είχε εφαρμοστεί την περίοδο της ενεργειακής κρίσης: την επιδότηση καυσίμων γνωστή ως Fuel Pass. Με την τιμή του πετρελαίου να φτάνει κοντά στα 120 δολάρια το βαρέλι, η κυβέρνηση εξετάζει ξανά την ενεργοποίηση μέτρων στήριξης προκειμένου να περιοριστούν οι επιπτώσεις στα νοικοκυριά αλλά και στις επιχειρήσεις.
Η εκτίναξη των τιμών στην παγκόσμια αγορά δημιουργεί πιέσεις και στην ελληνική αγορά καυσίμων, όπου ήδη καταγράφονται αυξήσεις τόσο στη βενζίνη όσο και στο πετρέλαιο κίνησης. Σε αυτό το περιβάλλον, το Fuel Pass φαίνεται να επιστρέφει ως πιθανή λύση για να μετριαστεί το αυξημένο κόστος μετακίνησης.
Το όριο που ενεργοποιεί τα μέτρα
Η κυβέρνηση έχει θέσει ένα κρίσιμο όριο για την ενεργοποίηση παρεμβάσεων στην αγορά ενέργειας: τα 100 δολάρια ανά βαρέλι. Με την τιμή του πετρελαίου να ξεπερνά πλέον αυτό το επίπεδο κατά περίπου 20 δολάρια, οι συζητήσεις για νέα μέτρα στήριξης έχουν ενταθεί.
Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου δήλωσε ότι όταν οι διεθνείς τιμές κινούνται πάνω από αυτό το επίπεδο, ο κρατικός μηχανισμός βρίσκεται σε επιφυλακή για άμεσες παρεμβάσεις. Σύμφωνα με τον ίδιο, το υπουργείο παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις ώστε να ληφθούν γρήγορα αποφάσεις αν η κατάσταση επιδεινωθεί.
Παράλληλα, η κυβέρνηση δηλώνει αποφασισμένη να παρέμβει σε περίπτωση που εμφανιστούν φαινόμενα κερδοσκοπίας στην αγορά καυσίμων, στέλνοντας μήνυμα ότι θα υπάρξει αυστηρός έλεγχος των τιμών.
Πόσα χρήματα μπορεί να δοθούν
Αν τελικά ενεργοποιηθεί ένας νέος κύκλος του μέτρου – το λεγόμενο Fuel Pass 3 – τα ποσά που εξετάζονται εκτιμάται ότι θα κυμανθούν μεταξύ 50 και 100 ευρώ. Το ύψος της επιδότησης δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί, ωστόσο οι σχεδιασμοί φαίνεται να κινούνται στα επίπεδα των προηγούμενων προγραμμάτων.
Η ενίσχυση αναμένεται να αφορά συγκεκριμένες κατηγορίες πολιτών, με βασικό κριτήριο το εισόδημα. Στόχος είναι η οικονομική στήριξη να κατευθυνθεί κυρίως στα νοικοκυριά που επηρεάζονται περισσότερο από την αύξηση των καυσίμων.
Επιπλέον, εξετάζεται να διατηρηθεί το μοντέλο της επιδότησης απευθείας στην αντλία μέσω ψηφιακής κάρτας, όπως είχε γίνει και στους προηγούμενους κύκλους.
Πώς λειτούργησε το Fuel Pass στο παρελθόν
Το πρόγραμμα Fuel Pass εφαρμόστηκε για πρώτη φορά το 2022, σε μια περίοδο όπου η ενεργειακή κρίση είχε προκαλέσει έντονες αυξήσεις στις τιμές καυσίμων σε ολόκληρη την Ευρώπη.
Στον πρώτο κύκλο του μέτρου, που κάλυψε το διάστημα από τον Απρίλιο έως τον Ιούνιο του 2022, τα ποσά της επιδότησης κυμάνθηκαν μεταξύ 30 και 50 ευρώ για ένα τρίμηνο. Η επιδότηση διαφοροποιήθηκε ανάλογα με τον τόπο κατοικίας, καθώς στα νησιά το ποσό ήταν μεγαλύτερο.
Οι δικαιούχοι μπορούσαν να επιλέξουν δύο τρόπους πληρωμής: είτε μέσω ψηφιακής κάρτας για χρήση σε πρατήρια καυσίμων είτε μέσω απευθείας κατάθεσης στον τραπεζικό τους λογαριασμό, με μικρή μείωση στο ποσό.
Ακολούθησε ο δεύτερος κύκλος του μέτρου το καλοκαίρι του ίδιου έτους. Σε αυτή την περίπτωση τα ποσά αυξήθηκαν σημαντικά λόγω της νέας ανόδου των τιμών. Σε ορισμένες περιπτώσεις, ειδικά για κατοίκους νησιών με χρήση ψηφιακής κάρτας, η επιδότηση έφτασε έως και τα 100 ευρώ.
Οι αυξήσεις στα καύσιμα έχουν ήδη ξεκινήσει
Την ίδια στιγμή, οι επιπτώσεις των διεθνών εξελίξεων στην αγορά πετρελαίου αρχίζουν να γίνονται εμφανείς και στην Ελλάδα. Η νέα γεωπολιτική ένταση στη Μέση Ανατολή έχει επηρεάσει τις διεθνείς αγορές ενέργειας, οδηγώντας σε αυξήσεις τιμών μέσα σε λίγες ημέρες.
Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία, η μέση τιμή του πετρελαίου κίνησης στην Ελλάδα έφτασε τα 1,743 ευρώ ανά λίτρο στις αρχές Μαρτίου. Πρόκειται για σημαντική αύξηση σε σχέση με τα τέλη Φεβρουαρίου, όταν η τιμή βρισκόταν περίπου στα 1,565 ευρώ ανά λίτρο.
Αύξηση καταγράφεται και στη βενζίνη, η οποία από περίπου 1,751 ευρώ το λίτρο ανέβηκε κοντά στα 1,82 ευρώ μέσα σε διάστημα μόλις μίας εβδομάδας.
Τι να περιμένουν οι καταναλωτές
Οι επόμενες εβδομάδες θεωρούνται κρίσιμες για την πορεία των τιμών στα καύσιμα. Αν η διεθνής αγορά πετρελαίου συνεχίσει να κινείται σε τόσο υψηλά επίπεδα, η επαναφορά της επιδότησης καυσίμων φαίνεται όλο και πιο πιθανή.
Σε κάθε περίπτωση, η κυβέρνηση εξετάζει διάφορα σενάρια στήριξης ώστε να περιοριστεί το οικονομικό βάρος για τους οδηγούς και να διατηρηθεί μια σχετική ισορροπία στην αγορά καυσίμων.
Για χιλιάδες πολίτες που χρησιμοποιούν καθημερινά το αυτοκίνητο για εργασία ή μετακίνηση, ένα νέο Fuel Pass θα μπορούσε να λειτουργήσει ως σημαντική οικονομική «ανάσα» σε μια περίοδο όπου οι τιμές ενέργειας βρίσκονται ξανά σε ανοδική πορεία.
