Τέσσερις βασικοί παράγοντες μπορούν να οδηγήσουν σε υψηλότερη σύνταξη για εργαζόμενους με διαδοχική ή παράλληλη ασφάλιση. Πώς υπολογίζονται τα ένσημα πριν και μετά το 2017.
Τα σημεία που μπορούν να αυξήσουν τη σύνταξη
Για πολλούς εργαζόμενους που έχουν ασφαλιστεί σε περισσότερα από ένα ταμεία κατά τη διάρκεια της επαγγελματικής τους πορείας, υπάρχει η δυνατότητα να δουν το ποσό της σύνταξής τους να αυξάνεται. Η αξιοποίηση της διαδοχικής ή της παράλληλης ασφάλισης μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική, καθώς σε αρκετές περιπτώσεις επιτρέπει την αναγνώριση περισσότερων ετών εργασίας και εισφορών.
Η διαδικασία υπολογισμού της σύνταξης δεν είναι ίδια για όλους. Υπάρχουν συγκεκριμένοι παράγοντες που επηρεάζουν το τελικό ποσό και σχετίζονται κυρίως με τον χρόνο ασφάλισης, το πότε έχουν καταβληθεί οι εισφορές και το αν ο εργαζόμενος είχε παράλληλες επαγγελματικές δραστηριότητες.
Σύμφωνα με το ισχύον πλαίσιο, τέσσερις βασικές παράμετροι μπορούν να οδηγήσουν σε υψηλότερη σύνταξη. Οι εργαζόμενοι που γνωρίζουν πώς λειτουργούν αυτές οι ρυθμίσεις έχουν μεγαλύτερες πιθανότητες να αξιοποιήσουν στο έπακρο τον ασφαλιστικό τους χρόνο.
Η αλλαγή που έφερε ο νόμος Κατρούγκαλου
Μια σημαντική τομή στο ασφαλιστικό σύστημα έγινε με την εφαρμογή του νόμου Κατρούγκαλου. Από την 1η Ιανουαρίου 2017 και μετά, ο χρόνος ασφάλισης θεωρείται ενιαίος, ανεξάρτητα από το ταμείο στο οποίο ανήκει ο εργαζόμενος.
Αυτό σημαίνει ότι οι εισφορές που καταβάλλονται μετά το 2017 υπολογίζονται με κοινό τρόπο στο πλαίσιο του e-ΕΦΚΑ. Η σύνταξη που προκύπτει αποτελείται από δύο βασικά μέρη:
-
την εθνική σύνταξη
-
την ανταποδοτική σύνταξη
Η ανταποδοτική σύνταξη συνδέεται άμεσα με τα έτη ασφάλισης και το ύψος των αποδοχών πάνω στις οποίες καταβλήθηκαν εισφορές. Όσο περισσότερα χρόνια ασφάλισης υπάρχουν και όσο υψηλότερες είναι οι αποδοχές, τόσο μεγαλύτερο μπορεί να είναι το τελικό ποσό.
Πώς λειτουργεί η διαδοχική ασφάλιση
Η διαδοχική ασφάλιση αφορά περιπτώσεις εργαζομένων που έχουν ασφαλιστεί σε περισσότερους από έναν φορείς κατά τη διάρκεια της επαγγελματικής τους ζωής. Αυτό συμβαίνει συχνά όταν κάποιος αλλάζει επάγγελμα ή εργάζεται σε διαφορετικούς κλάδους.
Όταν ένας ασφαλισμένος υποβάλλει αίτηση για σύνταξη, έχει τη δυνατότητα να ζητήσει να συνυπολογιστούν τα ένσημα από όλους τους φορείς στους οποίους έχει ασφαλιστεί. Με αυτόν τον τρόπο μπορεί είτε να θεμελιώσει δικαίωμα συνταξιοδότησης είτε να αυξήσει το ποσό της σύνταξης.
Για παράδειγμα, ένας εργαζόμενος που έχει εργαστεί αρχικά ως μισθωτός και αργότερα ως ελεύθερος επαγγελματίας μπορεί να αξιοποιήσει τα ένσημα και από τις δύο δραστηριότητες.
Η ρύθμιση αυτή εφαρμόζεται για αιτήσεις συνταξιοδότησης που κατατίθενται μετά τις 13 Μαΐου 2016. Σε αυτές τις περιπτώσεις εξετάζεται ο συνολικός ασφαλιστικός χρόνος ώστε να προκύψει το τελικό αποτέλεσμα.
Τι ισχύει για την παράλληλη ασφάλιση
Σε αρκετές περιπτώσεις εργαζόμενοι έχουν πληρώσει εισφορές σε περισσότερα από ένα ταμεία ταυτόχρονα, επειδή ασκούσαν περισσότερες από μία επαγγελματικές δραστηριότητες. Αυτή η κατάσταση ονομάζεται παράλληλη ασφάλιση.
Για τα χρόνια ασφάλισης μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2016, οι πρόσθετες εισφορές που καταβλήθηκαν μπορούν να οδηγήσουν σε προσαύξηση της σύνταξης.
Ο υπολογισμός της προσαύξησης γίνεται με συγκεκριμένο τρόπο. Για κάθε επιπλέον ποσοστιαία μονάδα εισφοράς που έχει πληρωθεί, εφαρμόζεται ετήσιο ποσοστό αναπλήρωσης 0,075%. Ως βάση υπολογισμού λαμβάνονται οι αποδοχές που αντιστοιχούν στις επιπλέον εισφορές.
Με απλά λόγια, όσοι πλήρωναν περισσότερες εισφορές λόγω παράλληλης εργασίας μπορούν να δουν τη σύνταξή τους να αυξάνεται.
Πώς εξετάζεται η αίτηση συνταξιοδότησης
Όταν ένας ασφαλισμένος καταθέτει αίτηση για σύνταξη, η διαδικασία εξέτασης ακολουθεί συγκεκριμένα βήματα.
Αρχικά, ο e-ΕΦΚΑ εξετάζει αν πληρούνται οι προϋποθέσεις συνταξιοδότησης με βάση τον τελευταίο ασφαλιστικό φορέα στον οποίο ανήκε ο εργαζόμενος πριν από την ενοποίηση των ταμείων.
Αν διαπιστωθεί ότι δεν θεμελιώνεται δικαίωμα με βάση τον τελευταίο φορέα, τότε εξετάζονται τα στοιχεία από προηγούμενους φορείς στους οποίους υπήρξε ασφάλιση. Με αυτόν τον τρόπο μπορεί να αξιοποιηθεί ο χρόνος που έχει διανυθεί σε διαφορετικά ταμεία.
Η διαδικασία αυτή διασφαλίζει ότι ο ασφαλισμένος δεν χάνει τα δικαιώματα που έχει αποκτήσει σε προηγούμενες περιόδους εργασίας.
Τι προβλέπει το ισχύον πλαίσιο
Η νομοθεσία που διέπει τη διαδοχική ασφάλιση προβλέπει ορισμένες βασικές αρχές που επηρεάζουν τον τρόπο υπολογισμού της σύνταξης.
Μεταξύ άλλων ισχύουν τα εξής:
-
Οι διατάξεις της διαδοχικής ασφάλισης δεν εφαρμόζονται υποχρεωτικά για χρόνους ασφάλισης έως το τέλος του 2016.
-
Ο ασφαλισμένος μπορεί να επιλέξει να μην υπολογίσει ορισμένες περιόδους ασφάλισης, εφόσον δεν είναι απαραίτητες για τη θεμελίωση δικαιώματος σύνταξης.
-
Ο χρόνος ασφάλισης από το 2017 και μετά λαμβάνεται υποχρεωτικά υπόψη στον υπολογισμό της σύνταξης.
-
Ο e-ΕΦΚΑ εξετάζει το σύνολο των ετών ασφάλισης και εφαρμόζει τον υπολογισμό που οδηγεί στο πιο συμφέρον αποτέλεσμα για τον ασφαλισμένο.
Γιατί είναι σημαντική η σωστή αξιοποίηση των ενσήμων
Η σωστή αξιοποίηση του ασφαλιστικού χρόνου μπορεί να κάνει σημαντική διαφορά στο ύψος της σύνταξης. Πολλοί εργαζόμενοι έχουν εργαστεί σε διαφορετικούς κλάδους ή έχουν πληρώσει εισφορές σε περισσότερα από ένα ταμεία χωρίς να γνωρίζουν ότι αυτό μπορεί να επηρεάσει θετικά το τελικό ποσό.
Οι δυνατότητες που δίνει το σύστημα της διαδοχικής και της παράλληλης ασφάλισης επιτρέπουν στους ασφαλισμένους να αξιοποιήσουν πλήρως την επαγγελματική τους πορεία.
Σε αρκετές περιπτώσεις, η σωστή αναγνώριση όλων των ετών ασφάλισης μπορεί να οδηγήσει σε μεγαλύτερη σύνταξη, κάτι που αποτελεί σημαντικό πλεονέκτημα για όσους πλησιάζουν στη συνταξιοδότηση.
