Η κυβέρνηση επαναφέρει το πλαφόν στο περιθώριο κέρδους για καύσιμα και βασικά προϊόντα. Ποιες αλλαγές έρχονται και πώς θα επηρεαστούν οι τιμές στα σούπερ μάρκετ.

Έκτακτα μέτρα για ακρίβεια: Έρχεται νέο πλαφόν σε καύσιμα και τρόφιμα – Τι αλλάζει άμεσα στις τιμές

Σε φάση ενεργοποίησης μπαίνει ένα νέο πακέτο παρεμβάσεων για την αντιμετώπιση της ακρίβειας, καθώς η κυβέρνηση προχωρά στην επαναφορά ενός βασικού μηχανισμού ελέγχου της αγοράς. Το σχέδιο περιλαμβάνει την επιβολή πλαφόν στο περιθώριο κέρδους για καύσιμα και βασικά καταναλωτικά αγαθά, με στόχο να συγκρατηθούν οι αυξήσεις πριν αυτές μεταφερθούν στις τελικές τιμές που πληρώνουν οι καταναλωτές.

Οι βασικές αποφάσεις φαίνεται να έχουν ήδη ληφθεί, καθώς σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές το μεγαλύτερο μέρος των μέτρων έχει συμφωνηθεί και απομένουν μόνο τεχνικές λεπτομέρειες πριν την τελική ανακοίνωση.

Σύσκεψη στο Μαξίμου για την αντιμετώπιση της ακρίβειας

Το νέο πακέτο παρεμβάσεων συζητήθηκε σε σύσκεψη που πραγματοποιήθηκε το βράδυ της Δευτέρας στο Μέγαρο Μαξίμου, παρουσία του πρωθυπουργού και βασικών υπουργών που εμπλέκονται στη χάραξη οικονομικής πολιτικής.

Κατά τη διάρκεια της συνάντησης εξετάστηκαν οι τελευταίες εξελίξεις στις διεθνείς αγορές ενέργειας αλλά και οι πιέσεις που δέχεται η ελληνική αγορά από το αυξημένο κόστος παραγωγής.

Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, οι παρεμβάσεις έχουν σχεδόν ολοκληρωθεί σε επίπεδο σχεδιασμού, με το ποσοστό συμφωνίας να αγγίζει το 90%. Οι τελικές ανακοινώσεις αναμένεται να γίνουν μόλις επιστρέψει ο πρωθυπουργός από διεθνή συνδιάσκεψη στο Παρίσι, όπου συμμετέχει σε συζητήσεις για ζητήματα ενεργειακής πολιτικής.

Επιστρέφει το πλαφόν στο περιθώριο κέρδους

Κεντρικό στοιχείο της νέας στρατηγικής είναι η επαναφορά του πλαφόν στο περιθώριο μεικτού κέρδους. Πρόκειται για ένα μέτρο που είχε εφαρμοστεί για σχεδόν πέντε χρόνια, πριν καταργηθεί την 1η Ιουλίου 2025.

Η κυβέρνηση επιλέγει τώρα να το ενεργοποιήσει εκ νέου, επιχειρώντας όμως να διορθώσει προβλήματα που είχαν εντοπιστεί στην προηγούμενη εφαρμογή του.

Στην προηγούμενη μορφή του, το επιτρεπόμενο περιθώριο κέρδους υπολογιζόταν με βάση τα οικονομικά δεδομένα της 31ης Δεκεμβρίου 2021. Αυτό είχε προκαλέσει αντιδράσεις στον κλάδο του λιανεμπορίου, καθώς αρκετές επιχειρήσεις θεωρούσαν ότι η συγκεκριμένη ημερομηνία δεν αποτύπωνε σωστά την πραγματική κατάσταση της αγοράς.

Για τον λόγο αυτό, στη νέα εκδοχή του μέτρου η βάση υπολογισμού αλλάζει. Αντί για μία συγκεκριμένη ημερομηνία, το περιθώριο κέρδους θα συγκρίνεται με τον μέσο όρο που καταγράφηκε κατά τη διάρκεια ολόκληρου του 2025. Με αυτόν τον τρόπο επιχειρείται να δημιουργηθεί ένα πιο ισορροπημένο πλαίσιο που θα περιορίζει τις στρεβλώσεις στον ανταγωνισμό.

Ποια προϊόντα μπαίνουν στο πλαφόν

Το μέτρο δεν θα αφορά μόνο τα καύσιμα. Στο σχεδιασμό της κυβέρνησης περιλαμβάνεται και μια ευρεία λίστα βασικών προϊόντων που χρησιμοποιούν καθημερινά τα νοικοκυριά.

Συγκεκριμένα, το πλαφόν θα εφαρμοστεί σε περίπου 50 έως 60 κατηγορίες αγαθών. Η επιλογή τους βασίζεται στο γνωστό «καλάθι του νοικοκυριού», δηλαδή σε προϊόντα που αποτελούν βασικό κομμάτι της καθημερινής διατροφής και κατανάλωσης.

Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται:

• βασικά αμυλούχα προϊόντα

• κρέας και αλλαντικά

• γαλακτοκομικά προϊόντα

• φυτικά έλαια

• όσπρια

• κατεψυγμένα τρόφιμα

Παράλληλα, στη λίστα εντάσσονται και προϊόντα προσωπικής υγιεινής καθώς και είδη καθαριότητας που χρησιμοποιούνται σε καθημερινή βάση.

Η κυβέρνηση εκτιμά ότι η παρέμβαση αυτή μπορεί να λειτουργήσει ως «φρένο» σε πιθανές ανατιμήσεις, ειδικά σε μια περίοδο όπου η ενεργειακή αστάθεια συνεχίζει να επηρεάζει το κόστος παραγωγής.

Παρέμβαση και στις τιμές των καυσίμων

Εκτός από τον περιορισμό των περιθωρίων κέρδους, εξετάζεται και η επιβολή ανώτατης τιμής πώλησης στα καύσιμα.

Η τελική τιμή θα προκύπτει μέσω συγκεκριμένου μηχανισμού υπολογισμού. Θα λαμβάνεται υπόψη η τιμή του διυλιστηρίου, στην οποία θα προστίθενται το κόστος μεταφοράς και διανομής καθώς και ένα προκαθορισμένο περιθώριο κέρδους για τα πρατήρια καυσίμων.

Ιδιαίτερη πρόβλεψη θα υπάρχει για τις νησιωτικές περιοχές της χώρας, όπου το κόστος μεταφοράς είναι υψηλότερο και επηρεάζει σημαντικά την τελική τιμή που πληρώνουν οι καταναλωτές.

Δεν εξετάζεται νέο fuel pass

Παρά τις έντονες πιέσεις από την ακρίβεια, η κυβέρνηση δεν φαίνεται να εξετάζει αυτή τη στιγμή την επαναφορά επιδότησης τύπου fuel pass.

Αντί για άμεσες επιδοτήσεις στους καταναλωτές, προτεραιότητα δίνεται σε μηχανισμούς ελέγχου της αγοράς, ώστε να περιοριστούν οι αυξήσεις στην πηγή τους.

Το σχετικό νομοθετικό πλαίσιο αναμένεται να παρουσιαστεί το επόμενο διάστημα, ενώ το μέτρο του πλαφόν σχεδιάζεται να εφαρμοστεί έως τις 30 Ιουνίου. Ωστόσο, υπάρχει ήδη πρόβλεψη για πιθανή παράταση εφόσον οι διεθνείς αγορές παραμείνουν ασταθείς.

Οι επιφυλάξεις της αγοράς

Παρά τον σχεδιασμό της κυβέρνησης, αρκετοί παράγοντες του λιανεμπορίου εμφανίζονται επιφυλακτικοί σχετικά με την αποτελεσματικότητα του μέτρου.

Όπως υποστηρίζουν, η προηγούμενη εφαρμογή του πλαφόν δεν είχε καταφέρει να περιορίσει ουσιαστικά τον πληθωρισμό στα τρόφιμα.

Την ίδια στιγμή, τα στοιχεία της αγοράς δείχνουν ότι οι πιέσεις στις τιμές παραμένουν έντονες. Μόνο κατά τις πρώτες έξι εβδομάδες του 2026 έχουν καταγραφεί ανατιμήσεις σε περισσότερους από 5.000 διαφορετικούς κωδικούς προϊόντων στα σούπερ μάρκετ.

Η εξέλιξη αυτή δημιουργεί ανησυχία για το πώς θα διαμορφωθεί το κόστος ζωής τους επόμενους μήνες, ειδικά αν συνεχιστεί η αστάθεια στις διεθνείς αγορές ενέργειας.