Δείτε πώς δημόσιοι υπάλληλοι και εργαζόμενοι στον ιδιωτικό τομέα μπορούν να αναγνωρίσουν έως 12 πλασματικά έτη και να συνταξιοδοτηθούν νωρίτερα.
Η δυνατότητα αναγνώρισης πλασματικών ετών αποτελεί ένα από τα πιο ισχυρά εργαλεία για εργαζόμενους που θέλουν είτε να επιταχύνουν τη συνταξιοδότησή τους είτε να αυξήσουν το ποσό της σύνταξης που θα λάβουν. Στο Δημόσιο, αλλά και στον ιδιωτικό τομέα, η αξιοποίηση αυτών των χρόνων μπορεί να αλλάξει σημαντικά το πότε θα αποχωρήσει κάποιος από την εργασία του.
Ιδιαίτερα σημαντικό ρόλο παίζει η συμπλήρωση της λεγόμενης 25ετίας μέχρι το 2012, καθώς αυτό το χρονικό όριο αποτελεί βασικό κριτήριο για τη θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος και τον καθορισμό του ορίου ηλικίας εξόδου. Όσοι εργαζόμενοι μπορούν να αξιοποιήσουν πλασματικούς χρόνους για να φτάσουν αυτή τη διάρκεια ασφάλισης έχουν συχνά τη δυνατότητα να συνταξιοδοτηθούν νωρίτερα από ό,τι θα συνέβαινε διαφορετικά.
Πόσα πλασματικά έτη μπορούν να αναγνωριστούν
Για τους δημόσιους υπαλλήλους, το σύνολο των πλασματικών ετών που μπορούν να αναγνωριστούν κυμαίνεται συνήθως από 4 έως 7 χρόνια. Ωστόσο, ο χρόνος αυτός μπορεί να αυξηθεί σημαντικά σε περιπτώσεις εργαζομένων με παιδιά.
Συγκεκριμένα, προβλέπεται επιπλέον αναγνώριση χρόνου λόγω τέκνων που μπορεί να φτάσει έως και τα 5 χρόνια. Έτσι, σε ορισμένες περιπτώσεις ο συνολικός πλασματικός χρόνος που μπορεί να αξιοποιηθεί φτάνει μέχρι και τα 12 έτη ασφάλισης.
Αυτό σημαίνει πρακτικά ότι κάποιος εργαζόμενος μπορεί να καλύψει μεγάλα κενά ασφάλισης ή να συμπληρώσει τα απαιτούμενα χρόνια πολύ νωρίτερα, με αποτέλεσμα να ανοίξει ο δρόμος για ταχύτερη συνταξιοδότηση.
Τι ισχύει για όσους θεμελιώνουν δικαίωμα έως το 2010
Για εργαζόμενους που θεμελιώνουν συνταξιοδοτικό δικαίωμα μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2010, υπάρχουν συγκεκριμένοι χρόνοι που μπορούν να αναγνωριστούν ώστε να συμπληρωθεί η απαραίτητη 25ετία.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται:
-
ο χρόνος στρατιωτικής θητείας,
-
η εκπαιδευτική άδεια που μπορεί να φτάσει έως και τα 5 χρόνια,
-
η γονική άδεια για την ανατροφή παιδιών,
-
καθώς και ο χρόνος παιδιών που αφορά κυρίως τις μητέρες εργαζόμενες.
Οι χρόνοι αυτοί λειτουργούν ως «ενισχυτικά» χρόνια ασφάλισης και μπορούν να κάνουν τη διαφορά στη θεμελίωση του δικαιώματος συνταξιοδότησης.
Οι αλλαγές από το 2011 και μετά
Από την 1η Ιανουαρίου 2011 το πλαίσιο αναγνώρισης πλασματικών ετών διευρύνθηκε. Οι χρόνοι αυτοί δεν χρησιμοποιούνται πλέον μόνο για τη συμπλήρωση της 25ετίας, αλλά μπορούν να αξιοποιηθούν και για τη συμπλήρωση του συνολικού χρόνου ασφάλισης που απαιτείται για συνταξιοδότηση.
Αυτό δίνει μεγαλύτερη ευελιξία στους εργαζόμενους που βρίσκονται κοντά στη συνταξιοδότηση, καθώς μπορούν να υπολογίσουν περισσότερους τύπους χρόνου ώστε να καλύψουν τα απαιτούμενα έτη.
Ποιοι χρόνοι αναγνωρίζονται στο Δημόσιο
Στο Δημόσιο, οι βασικές κατηγορίες πλασματικού χρόνου που μπορούν να αναγνωριστούν είναι οι εξής:
-
Ολόκληρη η στρατιωτική θητεία.
-
Ο χρόνος σπουδών, σύμφωνα με τα προβλεπόμενα έτη φοίτησης για την απόκτηση πτυχίου.
-
Εκπαιδευτική άδεια έως δύο χρόνια.
-
Χρόνος παιδιών έως πέντε χρόνια συνολικά.
-
Άδεια άνευ αποδοχών για ανατροφή παιδιών μέχρι την ηλικία των έξι ετών.
Η αναγνώριση των χρόνων αυτών γίνεται με εξαγορά και το κόστος υπολογίζεται συνήθως με βάση τις αποδοχές του εργαζομένου.
Πώς υπολογίζεται ο χρόνος για τα παιδιά
Ένας από τους πιο σημαντικούς πλασματικούς χρόνους είναι εκείνος που αφορά τα παιδιά.
Η νομοθεσία προβλέπει ότι μπορούν να αναγνωριστούν:
-
1 έτος για το πρώτο παιδί,
-
2 έτη για το δεύτερο,
-
2 έτη για το τρίτο παιδί.
Με αυτόν τον τρόπο ο συνολικός χρόνος που μπορεί να προστεθεί λόγω τέκνων φτάνει έως τα 5 χρόνια ασφάλισης.
Η δυνατότητα αυτή αποτελεί ιδιαίτερα σημαντικό εργαλείο για πολλούς εργαζόμενους, καθώς επιτρέπει την ταχύτερη συμπλήρωση των απαιτούμενων ετών.
Τι ισχύει για τους εργαζόμενους στον ιδιωτικό τομέα
Τα πλασματικά έτη δεν αφορούν μόνο το Δημόσιο. Και στον ιδιωτικό τομέα αποτελούν σημαντικό μέσο για την επίσπευση της συνταξιοδότησης.
Ιδιαίτερα για τους λεγόμενους παλαιούς ασφαλισμένους, δηλαδή όσους πρωτοασφαλίστηκαν πριν από το 1993, η συμπλήρωση των απαιτούμενων ετών μέχρι το 2012 είναι καθοριστική. Από αυτά τα χρόνια εξαρτάται συχνά και το όριο ηλικίας στο οποίο μπορεί κάποιος να αποχωρήσει.
Πλασματικά ένσημα για ΙΚΑ και ειδικά ταμεία
Για ασφαλισμένους στο ΙΚΑ και σε άλλα ειδικά ταμεία υπάρχουν επίσης συγκεκριμένες δυνατότητες αναγνώρισης χρόνου.
Για όσους πρέπει να συμπληρώσουν ένσημα έως το 2010, μπορούν να αναγνωριστούν:
-
έως 200 ημέρες ανεργίας,
-
έως 200 ημέρες ασθένειας μέσα στην τελευταία δεκαετία πριν από τη συνταξιοδότηση,
-
καθώς και ο χρόνος στρατιωτικής θητείας.
Οι χρόνοι αυτοί μπορούν να συμβάλουν στη συμπλήρωση των απαραίτητων ημερών ασφάλισης.
Τα όρια αναγνώρισης ανά έτος
Το ανώτατο όριο πλασματικού χρόνου που μπορεί να αναγνωριστεί διαφέρει ανάλογα με το έτος στο οποίο επιδιώκεται η θεμελίωση δικαιώματος.
Συγκεκριμένα:
-
Για τη συμπλήρωση χρόνου ασφάλισης το 2011 μπορούν να αναγνωριστούν έως 4 χρόνια.
-
Για το 2012 το όριο αυξάνεται στα 5 χρόνια.
-
Από το 2013 και μετά, ο αναγνωρίσιμος χρόνος μπορεί να φτάσει έως και 7 χρόνια.
Πότε οδηγούν στη σύνταξη
Όταν οι ασφαλισμένοι αξιοποιούν πλασματικά έτη μετά το 2013, το σύστημα οδηγεί συνήθως σε δύο βασικές επιλογές συνταξιοδότησης:
-
στα 62 έτη με 40 χρόνια ασφάλισης, ή
-
στα 67 έτη με λιγότερα χρόνια ασφάλισης.
Για τον λόγο αυτό, η σωστή αξιοποίηση των πλασματικών χρόνων μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική τόσο για την ηλικία εξόδου όσο και για το ύψος της σύνταξης.
