Από σήμερα, 1η Απριλίου 2026, τίθεται σε λειτουργία μια νέα υποχρέωση που αφορά χιλιάδες ιδιοκτήτες ακινήτων σε όλη την Ελλάδα — και δεν είναι καθόλου “τυπική διαδικασία”. Πρόκειται για την ηλεκτρονική δήλωση καθαρισμού οικοπέδων, μια διαδικασία που πλέον συνδέεται άμεσα με βαριά πρόστιμα, ελέγχους και ακόμη και ποινικές κυρώσεις.
Αν έχεις οικόπεδο ή διαχειρίζεσαι ακάλυπτο χώρο, αυτό που ακολουθεί σε αφορά άμεσα.
🔥 Τι αλλάζει από σήμερα και γιατί πρέπει να κινηθείς άμεσα
Η νέα πλατφόρμα για τη δήλωση καθαρισμού οικοπέδων είναι πλέον ενεργή και η προθεσμία δεν αφήνει περιθώρια καθυστέρησης: μέχρι τις 15 Ιουνίου θα πρέπει όχι μόνο να έχεις καθαρίσει το ακίνητό σου, αλλά και να έχεις υποβάλει τη σχετική δήλωση.
Η διαδικασία γίνεται αποκλειστικά ηλεκτρονικά και απαιτεί τον Κωδικό Αριθμό Εθνικού Κτηματολογίου (ΚΑΕΚ), κάτι που σημαίνει ότι δεν υπάρχει περιθώριο για “παράλειψη λόγω άγνοιας”.
Και δεν σταματά εκεί.
Από την 1η Ιουνίου, οι Δήμοι ξεκινούν ελέγχους — είτε τυχαίους είτε μετά από καταγγελίες. Παράλληλα, η υποχρέωση διατήρησης του οικοπέδου καθαρού ισχύει μέχρι και τις 31 Οκτωβρίου, καλύπτοντας όλη την αντιπυρική περίοδο.
👀 Ποιοι μπαίνουν στο «στόχαστρο»
Η υποχρέωση δεν αφορά μόνο μεγάλες ιδιοκτησίες ή επαγγελματίες. Στην πραγματικότητα, αγγίζει ένα ευρύ φάσμα ιδιοκτητών:
- Όσους διαθέτουν οικόπεδα μέσα σε σχέδιο πόλης
- Ιδιοκτήτες σε οικισμούς χωρίς ρυμοτομικό σχέδιο
- Ακίνητα που βρίσκονται σε απόσταση έως 100 μέτρα από κατοικημένες περιοχές
- Εκτός σχεδίου εκτάσεις με κτίσμα (εκτός αν εμπίπτουν σε δασική νομοθεσία)
Είτε πρόκειται για ιδιώτες, εταιρείες ή ακόμη και δημόσιους φορείς, όλοι έχουν την ίδια υποχρέωση συμμόρφωσης.
✂️ Τι σημαίνει στην πράξη «καθαρισμός οικοπέδου»
Δεν αρκεί ένα απλό “πέρασμα”. Ο καθαρισμός έχει συγκεκριμένες απαιτήσεις και περιλαμβάνει:
- Απομάκρυνση ξερών χόρτων και φυτικών υπολειμμάτων
- Καθαρισμό από κλαδιά, σπασμένα ή ξερά δέντρα
- Κλάδεμα δέντρων που βρίσκονται κοντά σε κτίρια
- Μείωση της πυκνότητας θάμνων
- Απομάκρυνση σκουπιδιών, εύφλεκτων υλικών ή εγκαταλελειμμένων αντικειμένων
- Συλλογή και ασφαλή μεταφορά όλων των υπολειμμάτων
Ο στόχος είναι ξεκάθαρος: η ελαχιστοποίηση του κινδύνου πυρκαγιάς.
💸 Τα πρόστιμα που «καίνε» (κυριολεκτικά)
Η μη συμμόρφωση δεν είναι απλά μια παράβαση — είναι μια δαπανηρή επιλογή.
Αναλυτικά:
- ❌ 500€ πρόστιμο αν δεν έχει γίνει ούτε καθαρισμός ούτε δήλωση
- ⚠️ 100€ πρόστιμο αν έχεις καθαρίσει αλλά δεν υπέβαλες δήλωση
- 📏 Πρόστιμο 1€/τ.μ. για ακαθάριστο οικόπεδο (από 200€ έως 2.000€)
Και αυτά είναι μόνο τα διοικητικά.
Σε περίπτωση ψευδούς δήλωσης, το πλαίσιο γίνεται ακόμη πιο αυστηρό:
- ⛓️ Φυλάκιση τουλάχιστον 6 μηνών
- 💰 Πρόστιμο έως 5.000€
🏗️ Όταν ο Δήμος αναλαμβάνει… με το ζόρι
Αν ο ιδιοκτήτης δεν συμμορφωθεί, οι αρχές δεν περιμένουν επ’ αόριστον.
Υπάρχουν τρία βασικά σενάρια:
1. Κανονική διαδικασία
Αν δεν υπάρξει ένσταση ή αυτή απορριφθεί, ο Δήμος καθαρίζει το οικόπεδο μέσα σε 5 ημέρες — με χρέωση στον ιδιοκτήτη.
2. Ειδικές περιπτώσεις
Σε περιφραγμένα ή κλειστά οικόπεδα, απαιτείται πρώτα έλεγχος από την Πυροσβεστική. Αν διαπιστωθεί υψηλός κίνδυνος, τότε προχωρά ο καθαρισμός.
3. Επείγουσα παρέμβαση
Σε περιπτώσεις άμεσου κινδύνου, ο Δήμος μπορεί να δράσει άμεσα, χωρίς καθυστερήσεις.
❓ Τι γίνεται αν δεν βρίσκουν τον ιδιοκτήτη
Υπάρχουν περιπτώσεις όπου δεν είναι δυνατός ο εντοπισμός του υπόχρεου. Σε αυτές τις περιπτώσεις:
- Ο Δήμος προχωρά αυτεπάγγελτα στον καθαρισμό
- Δεν επιβάλλεται πρόστιμο
Ο λόγος είναι προφανής: η ασφάλεια προηγείται της γραφειοκρατίας.
📈 Γιατί αυτό το μέτρο θα επηρεάσει τους πάντες
Πέρα από τα πρόστιμα, το νέο σύστημα φέρνει μια σημαντική αλλαγή νοοτροπίας. Η πρόληψη των πυρκαγιών δεν είναι πλέον απλή σύσταση — είναι υποχρέωση με σαφείς συνέπειες.
Με τους ελέγχους να ξεκινούν νωρίτερα από ποτέ και την ψηφιακή καταγραφή να καθιστά τα πάντα διαφανή, η πιθανότητα να “περάσει απαρατήρητη” μια παράβαση μειώνεται δραστικά.
⚠️ Συμπέρασμα: Μην το αφήσεις για μετά
Αν υπάρχει ένα takeaway από όλα τα παραπάνω, είναι αυτό:
👉 Ο χρόνος μετρά αντίστροφα και το κόστος της αδράνειας είναι υψηλό.
Ο καθαρισμός και η δήλωση δεν είναι πλέον επιλογή — είναι υποχρέωση που ελέγχεται, καταγράφεται και τιμωρείται.
Αν θέλεις να αποφύγεις πρόστιμα, περιττά έξοδα και ταλαιπωρία, η καλύτερη κίνηση είναι μία:
ενεργοποιήσου άμεσα.
