Νέα «παγίδα» στις φορολογικές δηλώσεις περιμένει φέτος εκατοντάδες χιλιάδες ελεύθερους επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενους, καθώς η εφαρμογή του συστήματος τεκμαρτής φορολόγησης οδηγεί ξανά σε αυξημένες επιβαρύνσεις, ακόμη και για όσους δηλώνουν χαμηλά πραγματικά εισοδήματα.
Η διαδικασία υποβολής των φορολογικών δηλώσεων για το 2026 κρύβει σημαντικές παγίδες για όσους διατηρούν ατομική επιχείρηση, καθώς σε πολλές περιπτώσεις η ΑΑΔΕ δεν λαμβάνει υπόψη τα πραγματικά καθαρά κέρδη που προκύπτουν από τα βιβλία, αλλά υπολογίζει τον φόρο βάσει τεκμαρτού εισοδήματος.
Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι επαγγελματίες με χαμηλά δηλωμένα εισοδήματα μπορεί να φορολογηθούν σαν να είχαν πολύ μεγαλύτερα κέρδη.
Γιατί αυξάνεται φέτος το τεκμαρτό εισόδημα
Η βασική αλλαγή που ανεβάζει φέτος τον λογαριασμό αφορά την αύξηση του κατώτατου μισθού από τα 830 στα 880 ευρώ. Το νέο ποσό χρησιμοποιείται ως βάση για τον υπολογισμό του ελάχιστου τεκμαρτού εισοδήματος που προβλέπει το άρθρο 28Α του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος.
Αυτό οδηγεί σε υψηλότερα ελάχιστα όρια φορολόγησης για χιλιάδες αυτοαπασχολούμενους, οι οποίοι θα δουν το φορολογητέο εισόδημά τους να αυξάνεται ανεξάρτητα από τα πραγματικά τους έσοδα.
Το βασικό ελάχιστο τεκμαρτό εισόδημα διαμορφώνεται πλέον στα 12.320 ευρώ ετησίως, ενώ με τις προσαυξήσεις λόγω ετών λειτουργίας της επιχείρησης μπορεί να φτάσει ακόμα και πάνω από 16.000 ευρώ.
Ποιοι επαγγελματίες επηρεάζονται περισσότερο
Στο επίκεντρο βρίσκονται κυρίως:
- ελεύθεροι επαγγελματίες
- επιτηδευματίες
- μικρομεσαίοι επιχειρηματίες
- αυτοαπασχολούμενοι
- ατομικές επιχειρήσεις με λειτουργία άνω των 6 ετών
Οι συγκεκριμένοι φορολογούμενοι επιβαρύνονται ιδιαίτερα όταν δηλώνουν καθαρά κέρδη χαμηλότερα από εκείνα που προκύπτουν μέσω των τεκμηρίων της ΑΑΔΕ. Σε αυτή την περίπτωση, ο φόρος υπολογίζεται με βάση το μεγαλύτερο τεκμαρτό ποσό και όχι με βάση το πραγματικό αποτέλεσμα των βιβλίων τους.
Οι μεγάλες παγίδες στο έντυπο Ε1
Η απόφαση της ΑΑΔΕ για το φετινό έντυπο Ε1 περιλαμβάνει μια σειρά από σημεία που απαιτούν ιδιαίτερη προσοχή.
Το ελάχιστο τεκμαρτό ποσό εισοδήματος εμφανίζεται προσυμπληρωμένο στους κωδικούς 405-406 του πίνακα 4Γ2, ενώ ο φορολογούμενος μπορεί να δει αναλυτικά τον τρόπο υπολογισμού του μέσα από ειδικό υποπίνακα.
Παράλληλα, η προκαταβολή φόρου συνεχίζει να επιβαρύνει σημαντικά όσους έχουν επιχειρηματική δραστηριότητα, καθώς υπολογίζεται επιπλέον του βασικού φόρου.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται και στους επαγγελματίες με «μπλοκάκι», καθώς σε ορισμένες περιπτώσεις το εισόδημά τους μπορεί να φορολογηθεί ως μισθωτή εργασία, ανάλογα με τη μορφή απασχόλησης και τα υπόλοιπα εισοδήματα που δηλώνονται.
Τι ισχύει για τις προσαυξήσεις λόγω ετών λειτουργίας
Η ΑΑΔΕ προβλέπει επιπλέον αυξήσεις στο τεκμαρτό εισόδημα ανάλογα με τα χρόνια λειτουργίας της επιχείρησης.
Συγκεκριμένα:
- Για επιχειρήσεις με 7 έως 9 έτη λειτουργίας επιβάλλεται προσαύξηση 10%
- Μετά τα 9 έτη προστίθεται νέο 10%
- Μετά τα 12 έτη επιβάλλεται ακόμη μία αύξηση 10%
Έτσι, το ελάχιστο φορολογητέο ποσό μπορεί να φτάσει περίπου στα 16.400 ευρώ, ακόμη και αν τα πραγματικά καθαρά κέρδη είναι αισθητά χαμηλότερα.
Ποιοι δικαιούνται μείωση 50%
Το σύστημα προβλέπει πάντως ειδικές εκπτώσεις για ορισμένες κατηγορίες φορολογουμένων.
Μείωση κατά 50% στο τεκμαρτό εισόδημα μπορούν να λάβουν:
- πολύτεκνοι
- άτομα με αναπηρία άνω του 67%
- μονογονεϊκές οικογένειες
- γονείς παιδιών με αναπηρία
- ιδιοκτήτες ταξί με χαμηλό ποσοστό συμμετοχής
- εκμεταλλευτές σχολικών κυλικείων
- επαγγελματίες σε μικρούς οικισμούς και νησιά
Η μείωση εφαρμόζεται μόνο μία φορά, ακόμη και αν συντρέχουν περισσότερες από μία προϋποθέσεις.
Τι μπορούν να κάνουν όσοι διαφωνούν
Οι φορολογούμενοι που θεωρούν ότι το πραγματικό τους εισόδημα είναι χαμηλότερο από αυτό που υπολογίζει το σύστημα τεκμηρίων έχουν τη δυνατότητα να ζητήσουν φορολογικό έλεγχο.
Η διαδικασία ενεργοποιείται μέσω των κωδικών 443-444 στο έντυπο Ε1. Ωστόσο, η επιλογή αυτή συνοδεύεται από αυστηρό έλεγχο της οικονομικής και περιουσιακής κατάστασης του φορολογουμένου.
Μετά την υποβολή της δήλωσης, ο επαγγελματίας θα πρέπει να συμπληρώσει ειδικό ερωτηματολόγιο στην ΑΑΔΕ με αναλυτικά στοιχεία για:
- περιουσιακά στοιχεία
- τραπεζικούς λογαριασμούς
- δαπάνες διαβίωσης
- οικογενειακή κατάσταση
- οικονομικές συναλλαγές
Η σχετική διαδικασία πρέπει να ολοκληρωθεί έως τις 15 Σεπτεμβρίου 2026.
Οι νέες δηλώσεις φέρνουν έξτρα φόρους
Το νέο πλαίσιο δείχνει ξεκάθαρα ότι η φορολογική διοίκηση εντείνει την πίεση προς τους αυτοαπασχολούμενους και τις μικρές επιχειρήσεις, επιχειρώντας να περιορίσει τη φοροδιαφυγή μέσω των τεκμηρίων.
Ωστόσο, για πολλούς επαγγελματίες που βλέπουν τα πραγματικά τους εισοδήματα να παραμένουν χαμηλά λόγω αυξημένων εξόδων, μειωμένης κατανάλωσης και υψηλού λειτουργικού κόστους, η εφαρμογή του τεκμαρτού συστήματος σημαίνει έναν ακόμη «φουσκωμένο» φορολογικό λογαριασμό.
