Νέα δεδομένα στις διασυνοριακές οικονομικές διαφορές φέρνει απόφαση του Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία ανοίγει τον δρόμο για δεσμεύσεις τραπεζικών λογαριασμών ακόμη και όταν τα στοιχεία που αποδεικνύουν κίνδυνο μη πληρωμής δεν είναι πρόσφατα, αλλά αφορούν κινήσεις που έγιναν χρόνια πριν.
Η εξέλιξη θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική για υποθέσεις χρεών, αποζημιώσεων, διαδικτυακού στοιχήματος, fintech εταιρειών και γενικότερα για κάθε υπόθεση όπου ένας πιστωτής προσπαθεί να διασφαλίσει ότι θα μπορέσει να εισπράξει χρήματα από οφειλέτη που δραστηριοποιείται σε άλλη χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η απόφαση εκδόθηκε με αφορμή υπόθεση Αυστριακού παίκτη online τυχερών παιχνιδιών, ο οποίος δικαιώθηκε δικαστικά απέναντι στην εταιρεία Mr Green με έδρα τη Μάλτα, χωρίς όμως να καταφέρει να εισπράξει τα ποσά που του επιδικάστηκαν.
Η υπόθεση που άνοιξε τον δρόμο
Σύμφωνα με τα στοιχεία της υπόθεσης, ο παίκτης είχε κερδίσει τελεσίδικη δικαστική απόφαση για επιστροφή χρημάτων από τη γνωστή πλατφόρμα διαδικτυακού στοιχήματος. Παρ’ όλα αυτά, η εταιρεία δεν προχώρησε στην πληρωμή και έτσι ο ίδιος ζήτησε από τα δικαστήρια να προχωρήσουν σε δέσμευση τραπεζικών λογαριασμών της εταιρείας σε άλλα κράτη-μέλη της ΕΕ.
Το βασικό νομικό ερώτημα που τέθηκε ήταν αν ένα δικαστήριο μπορεί να λάβει υπόψη του παλαιότερες ενέργειες του οφειλέτη – ακόμη κι αν αυτές έγιναν χρόνια πριν – προκειμένου να κρίνει αν υπάρχει κίνδυνος να χαθούν χρήματα ή περιουσιακά στοιχεία.
Το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης απάντησε θετικά, ξεκαθαρίζοντας ότι οι εθνικές δικαστικές αρχές μπορούν να εξετάζουν όχι μόνο τη σημερινή οικονομική συμπεριφορά ενός οφειλέτη, αλλά και το συνολικό «ιστορικό κινήσεών» του.
Τι σημαίνει πρακτικά η απόφαση
Η νέα ερμηνεία ενισχύει σημαντικά τα όπλα των πιστωτών στις διασυνοριακές διαφορές.
Με απλά λόγια, ένα δικαστήριο θα μπορεί πλέον να θεωρεί ως ένδειξη κινδύνου:
- μεταφορές χρημάτων που έγιναν πριν από χρόνια,
- κλείσιμο τραπεζικών λογαριασμών,
- μεταφορά περιουσιακών στοιχείων στο εξωτερικό,
- αλλαγές σε τραπεζικούς συνεργάτες,
- πρακτικές που δυσκόλεψαν στο παρελθόν κατασχέσεις ή πληρωμές,
- ακόμη και νομοθετικές παρεμβάσεις χώρας που καθιστούν πιο δύσκολη την εκτέλεση ξένων αποφάσεων.
Η απόφαση ουσιαστικά επιτρέπει στα δικαστήρια να αξιολογούν το «μοτίβο συμπεριφοράς» ενός οφειλέτη και όχι μόνο τις πρόσφατες κινήσεις του.
Αυτό σημαίνει ότι ένας πιστωτής μπορεί να επικαλεστεί παλιές ενέργειες ως απόδειξη ότι υπάρχει σοβαρός κίνδυνος να χαθεί η δυνατότητα είσπραξης.
Ποιες εταιρείες επηρεάζονται περισσότερο
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η επίδραση της απόφασης σε επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται διαδικτυακά ή διασυνοριακά.
Στο επίκεντρο βρίσκονται:
- εταιρείες online στοιχήματος,
- fintech πλατφόρμες,
- επιχειρήσεις ηλεκτρονικού εμπορίου,
- ψηφιακές υπηρεσίες πληρωμών,
- εταιρείες που διατηρούν λογαριασμούς σε πολλές χώρες.
Οι επιχειρήσεις αυτές συχνά μεταφέρουν κεφάλαια ή λειτουργούν μέσω διαφορετικών τραπεζικών δομών σε διάφορα κράτη, κάτι που πλέον μπορεί να εξετάζεται πιο αυστηρά από τα δικαστήρια.
Τα παραδείγματα που αλλάζουν τα δεδομένα
Η απόφαση του ευρωπαϊκού δικαστηρίου δημιουργεί ένα νέο πλαίσιο εφαρμογής σε πολλές περιπτώσεις.
Για παράδειγμα:
Μεταφορά χρημάτων στο εξωτερικό
Εταιρεία που έχασε δικαστική υπόθεση στην Ελλάδα είχε μεταφέρει πριν από χρόνια τα διαθέσιμά της σε ξένες τράπεζες. Το ιστορικό αυτό μπορεί πλέον να αξιοποιηθεί ώστε να δεσμευτούν λογαριασμοί της.
Online betting πλατφόρμες
Εταιρείες διαδικτυακού στοιχήματος που άλλαξαν παρόχους πληρωμών ή σταμάτησαν συνεργασίες σε χώρες όπου αντιμετώπιζαν απαιτήσεις πελατών μπορεί να θεωρηθούν ύποπτες για αποφυγή πληρωμών.
Μεταφορά περιουσίας
Αν επιχείρηση μετέφερε παλαιότερα τα περιουσιακά της στοιχεία στη χώρα έδρας της, το στοιχείο αυτό μπορεί να αξιολογηθεί αρνητικά ακόμη και χρόνια αργότερα.
Fintech εταιρείες
Αλλαγές λογαριασμών μέσω των οποίων γίνονταν κατασχέσεις ή είσπραξη απαιτήσεων ενδέχεται να θεωρηθούν μέρος στρατηγικής αποφυγής πληρωμών.
Τι αλλάζει για τους πιστωτές
Η συγκεκριμένη απόφαση θεωρείται ιδιαίτερα ευνοϊκή για πολίτες και επιχειρήσεις που διεκδικούν χρήματα από οφειλέτες άλλων χωρών της ΕΕ.
Μέχρι σήμερα, σε αρκετές περιπτώσεις ήταν δύσκολο να αποδειχθεί «άμεσος κίνδυνος» ώστε να εγκριθεί δέσμευση τραπεζικών λογαριασμών.
Πλέον όμως, τα δικαστήρια αποκτούν μεγαλύτερη ευχέρεια να βασίζονται:
- σε ιστορικά στοιχεία,
- σε προηγούμενες οικονομικές κινήσεις,
- σε παλιές πρακτικές αποφυγής πληρωμών,
- αλλά και στο γενικό νομικό περιβάλλον της χώρας όπου εδρεύει ο οφειλέτης.
Νέα εποχή στις διασυνοριακές διεκδικήσεις
Νομικοί κύκλοι εκτιμούν ότι η απόφαση θα επηρεάσει σημαντικά τις μελλοντικές δικαστικές διαμάχες εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ειδικά σε υποθέσεις όπου εταιρείες μετακινούν κεφάλαια ή αξιοποιούν διαφορετικά τραπεζικά συστήματα για να δυσκολέψουν την εκτέλεση αποφάσεων.
Η απόφαση του Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης στέλνει σαφές μήνυμα ότι η ευρωπαϊκή δικαιοσύνη δεν εξετάζει πλέον μόνο το «παρόν» ενός οφειλέτη, αλλά και ολόκληρο το οικονομικό του παρελθόν.
Και αυτό αλλάζει ριζικά το παιχνίδι για χιλιάδες διασυνοριακές υποθέσεις στην Ευρώπη.
