Νέα δεδομένα διαμορφώνονται για εκατομμύρια ιδιοκτήτες ακινήτων, καθώς ο υπό διαβούλευση νέος Κώδικας Αυτοδιοίκησης δεν περιορίζεται μόνο στην καθιέρωση του νέου δημοτικού τέλους που ήδη χαρακτηρίζεται από πολλούς ως «Δημοτικός ΕΝΦΙΑ», αλλά εισάγει και τη δυνατότητα επιβολής ενός επιπλέον περιφερειακού φόρου.
Πρόκειται για το νέο «Τέλος Περιφερειακής Ανάπτυξης» (Τ.Π.Α.), ένα μέτρο που δίνει στις Περιφέρειες τη δυνατότητα να επιβάλλουν νέα οικονομική επιβάρυνση στους πολίτες, με στόχο – όπως αναφέρεται – τη χρηματοδότηση έργων περιφερειακής αρμοδιότητας.
Η εξέλιξη αυτή προκαλεί ήδη έντονες αντιδράσεις, καθώς πολλοί φοβούνται ότι ανοίγει ο δρόμος για μια νέα μόνιμη επιβάρυνση πάνω στην ακίνητη περιουσία, σε μια περίοδο όπου νοικοκυριά και επιχειρήσεις βρίσκονται αντιμέτωπα με αυξημένο κόστος διαβίωσης, φόρους και δημοτικά τέλη.
Τι είναι το νέο Τέλος Περιφερειακής Ανάπτυξης
Το νέο τέλος περιλαμβάνεται στο άρθρο 447 του νέου Κώδικα Αυτοδιοίκησης και προβλέπει ότι κάθε Περιφερειακό Συμβούλιο θα μπορεί, εφόσον το αποφασίσει, να επιβάλλει Τέλος Περιφερειακής Ανάπτυξης.
Σε αντίθεση με το νέο «Τέλος Τοπικής Ανάπτυξης» που θα αντικαταστήσει το ΤΑΠ και τον δημοτικό φόρο ηλεκτροδοτούμενων χώρων και θεωρείται υποχρεωτικό, το περιφερειακό τέλος χαρακτηρίζεται ως προαιρετικό. Ωστόσο, η δυνατότητα επιβολής του δημιουργεί ανησυχία για νέες χρεώσεις που θα μπορούσαν να περάσουν σταδιακά στους λογαριασμούς των πολιτών.
Σύμφωνα με το σχέδιο νόμου, οι συντελεστές του νέου τέλους θα κυμαίνονται από 0,15‰ έως 0,35‰ και θα μπορούν να διαφοροποιούνται ακόμη και ανά Περιφερειακή Ενότητα.
Αυτό σημαίνει πρακτικά ότι διαφορετικές περιοχές της χώρας ενδέχεται να επιβαρύνονται με διαφορετικού ύψους χρεώσεις, ανάλογα με τις αποφάσεις κάθε Περιφέρειας.
Πώς προέκυψε η πρόταση
Η δημιουργία του νέου περιφερειακού τέλους δεν προέκυψε ξαφνικά. Η σχετική πρόταση είχε κατατεθεί ήδη από τον περασμένο Νοέμβριο από την πλειοψηφία της Ένωσης Περιφερειών Ελλάδας (ΕΝΠΕ).
Κεντρικό ρόλο στην προώθηση του μέτρου είχε ο πρόεδρος της ΕΝΠΕ και περιφερειάρχης Νοτίου Αιγαίου, Γιώργος Χατζημάρκος, ο οποίος είχε ζητήσει περισσότερα χρηματοδοτικά εργαλεία για τις Περιφέρειες.
Παρότι τότε υπήρξαν αντιδράσεις από παρατάξεις της αντιπολίτευσης, η κυβέρνηση τελικά αποδέχθηκε την πρόταση και την ενσωμάτωσε στο νέο θεσμικό πλαίσιο της Αυτοδιοίκησης.
Ο υπουργός Εσωτερικών Θεόδωρος Λιβάνιος φέρεται να έδωσε το «πράσινο φως» για τη συμπερίληψη της διάταξης στο νομοσχέδιο, ανοίγοντας πλέον τον δρόμο για την εφαρμογή του μέτρου μετά την ψήφιση του νέου Κώδικα.
Γιατί γίνεται λόγος για «διπλό χαράτσι»
Η μεγαλύτερη ανησυχία αφορά το γεγονός ότι πλέον δημιουργείται ένα διπλό σύστημα επιβαρύνσεων πάνω στα ακίνητα.
Από τη μία πλευρά, οι δήμοι αποκτούν το νέο «Τέλος Τοπικής Ανάπτυξης», το οποίο ενοποιεί το ΤΑΠ και τον δημοτικό φόρο ηλεκτροδοτούμενων χώρων.
Από την άλλη, οι Περιφέρειες αποκτούν τη δυνατότητα να επιβάλλουν επιπλέον τέλος μέσω του Τ.Π.Α.
Έτσι, αρκετοί αυτοδιοικητικοί αλλά και φορολογικοί κύκλοι προειδοποιούν ότι οι ιδιοκτήτες ακινήτων κινδυνεύουν να βρεθούν αντιμέτωποι με μια νέα πραγματικότητα συνεχών τοπικών και περιφερειακών χρεώσεων, πέραν του κεντρικού ΕΝΦΙΑ που ήδη καταβάλλεται στο κράτος.
Το επιχείρημα της κυβέρνησης είναι ότι τα έσοδα θα κατευθύνονται αποκλειστικά σε έργα περιφερειακής ανάπτυξης, υποδομών και παρεμβάσεων τοπικού χαρακτήρα.
Ωστόσο, επικριτές του μέτρου υποστηρίζουν ότι χωρίς σαφείς ασφαλιστικές δικλείδες υπάρχει κίνδυνος υπερφορολόγησης, ειδικά σε περιοχές όπου οι Περιφέρειες αντιμετωπίζουν αυξημένες χρηματοδοτικές ανάγκες.
Τι προβλέπει το άρθρο 447
Η επίμαχη διάταξη αναφέρει ότι:
- Το Τέλος Περιφερειακής Ανάπτυξης θα επιβάλλεται με απόφαση του Περιφερειακού Συμβουλίου.
- Οι συντελεστές θα κινούνται από 0,15‰ έως 0,35‰.
- Θα υπάρχει δυνατότητα διαφοροποίησης ανά Περιφερειακή Ενότητα.
- Τα έσοδα θα διατίθενται αποκλειστικά για έργα αρμοδιότητας της Περιφέρειας.
Παράλληλα, ο νέος Κώδικας προβλέπει αλλαγές και στη διαδικασία βεβαίωσης και είσπραξης εσόδων υπέρ δήμων και περιφερειών, επιχειρώντας να δημιουργήσει ένα νέο ενιαίο πλαίσιο οικονομικής λειτουργίας της Αυτοδιοίκησης.
Τι εξετάζεται τώρα
Το νομοσχέδιο βρίσκεται σε δημόσια διαβούλευση και ήδη αναμένονται έντονες συζητήσεις τόσο σε πολιτικό όσο και σε αυτοδιοικητικό επίπεδο.
Ιδιοκτήτες ακινήτων, επαγγελματίες και φορείς της αγοράς παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις, καθώς το νέο μοντέλο χρηματοδότησης της Αυτοδιοίκησης ενδέχεται να επηρεάσει άμεσα το συνολικό κόστος κατοχής και αξιοποίησης ακινήτων τα επόμενα χρόνια.
Το επόμενο διάστημα αναμένεται να ξεκαθαρίσει αν θα υπάρξουν τροποποιήσεις στους συντελεστές, εξαιρέσεις ή ειδικές πρόνοιες για ευάλωτες κοινωνικές ομάδες, καθώς οι αντιδράσεις ήδη αυξάνονται γύρω από αυτό που αρκετοί χαρακτηρίζουν ως «νέο τοπικό και περιφερειακό ΕΝΦΙΑ».
