Σημαντικές αλλαγές στον τρόπο παραχώρησης τμημάτων αιγιαλού και παραλίας προωθεί το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών μέσω νέου νομοσχεδίου που βρίσκεται σε δημόσια διαβούλευση. Οι νέες διατάξεις φιλοδοξούν να επιταχύνουν τις διαδικασίες για επιχειρήσεις και φορείς που δραστηριοποιούνται στις παραλιακές ζώνες, ενώ παράλληλα αυστηροποιούν το πλαίσιο ελέγχων με τη χρήση σύγχρονων τεχνολογικών μέσων.
Η πιο ουσιαστική παρέμβαση αφορά τη δυνατότητα προσωρινής χρήσης χώρων αιγιαλού και παραλίας από επιχειρήσεις που έχουν ήδη υποβάλει αίτηση παραχώρησης, αλλά η εξέτασή της δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί από τις αρμόδιες υπηρεσίες.
Τέλος στις πολύμηνες καθυστερήσεις
Μέχρι σήμερα, πολλές τουριστικές επιχειρήσεις βρίσκονταν αντιμέτωπες με σημαντικές καθυστερήσεις στην έκδοση των απαιτούμενων εγκρίσεων. Το αποτέλεσμα ήταν να χάνεται πολύτιμος χρόνος κατά τη διάρκεια της θερινής περιόδου, με άμεσες οικονομικές συνέπειες για επαγγελματίες που στηρίζουν μεγάλο μέρος του ετήσιου τζίρου τους στην καλοκαιρινή δραστηριότητα.
Με το νέο πλαίσιο, οι ενδιαφερόμενοι θα έχουν τη δυνατότητα, μετά την πάροδο δέκα ημερών από την υποβολή της αίτησής τους, να ζητούν προσωρινή παραχώρηση του χώρου έως ότου ολοκληρωθεί η διοικητική διαδικασία και εκδοθεί η τελική απόφαση.
Η ρύθμιση εκτιμάται ότι θα δώσει «ανάσα» σε ξενοδοχειακές μονάδες, επιχειρήσεις εστίασης, beach bars και άλλους επαγγελματίες που δραστηριοποιούνται σε παραλιακές περιοχές, περιορίζοντας τη γραφειοκρατία που συχνά δημιουργούσε σοβαρά προβλήματα λειτουργίας.
Νέα ευκαιρία για όσους είχαν αποκλειστεί
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η πρόβλεψη που αφορά επιχειρήσεις ή σωματεία τα οποία στο παρελθόν είχαν τιμωρηθεί για αυθαίρετη χρήση αιγιαλού ή παραλίας.
Το νομοσχέδιο δίνει τη δυνατότητα επανένταξής τους στο σύστημα παραχωρήσεων, υπό την προϋπόθεση ότι θα εξοφλήσουν πλήρως τα πρόστιμα και τις οικονομικές υποχρεώσεις που έχουν επιβληθεί εις βάρος τους.
Έτσι, ακόμη και φορείς που είχαν αποκλειστεί από προηγούμενες διαδικασίες θα μπορούν μέσα στο 2026 να υποβάλουν εκ νέου αίτηση για νόμιμη παραχώρηση παραλιακών εκτάσεων.
Η κυβέρνηση επιδιώκει να δώσει μια δεύτερη ευκαιρία σε επιχειρήσεις που επιθυμούν να επιστρέψουν σε καθεστώς νομιμότητας, χωρίς όμως να χαλαρώνει τη στάση της απέναντι στις παραβάσεις. Αντίθετα, για όσους επαναλάβουν αντίστοιχες παρανομίες προβλέπεται αυστηρότερο πλαίσιο κυρώσεων.
Ενισχυμένος ρόλος για τους δήμους
Σημαντικά οφέλη προβλέπονται και για την Τοπική Αυτοδιοίκηση.
Οι νέες διατάξεις επιτρέπουν στους δήμους αλλά και στις δημοτικές ανώνυμες εταιρείες να λαμβάνουν παραχωρήσεις τμημάτων αιγιαλού ή παραλίας χωρίς τη διαδικασία δημοπρασίας.
Συγκεκριμένα, κάθε δήμος θα μπορεί να διαχειρίζεται έως τρία διαφορετικά παραλιακά τμήματα, με διάρκεια παραχώρησης που θα κυμαίνεται από ένα έως τρία χρόνια.
Η ρύθμιση αναμένεται να διευκολύνει σημαντικά την αξιοποίηση και οργάνωση των παραλιακών περιοχών, ενώ παράλληλα διατηρούνται ειδικές προβλέψεις σχετικά με τον τρόπο υπολογισμού των οικονομικών ανταλλαγμάτων σε συγκεκριμένες περιπτώσεις.
Σύμφωνα με στελέχη της αυτοδιοίκησης, το νέο πλαίσιο μπορεί να προσφέρει μεγαλύτερη ευελιξία στη διαχείριση των δημοτικών παραλιών και να ενισχύσει τα έσοδα των τοπικών κοινωνιών.
Ποιους αφορά το νέο καθεστώς
Οι αλλαγές αγγίζουν ένα μεγάλο φάσμα επαγγελματικών δραστηριοτήτων που σχετίζονται με τον τουρισμό και την παραλιακή οικονομία.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται:
- Ξενοδοχειακές επιχειρήσεις
- Ενοικιαζόμενα δωμάτια και τουριστικά διαμερίσματα
- Οργανωμένα κάμπινγκ
- Καφέ, εστιατόρια και beach bars
- Ναυταθλητικά σωματεία με αναγνωρισμένη αθλητική δραστηριότητα
Οι συγκεκριμένες κατηγορίες εξακολουθούν να έχουν τη δυνατότητα παραχώρησης παραλιακών τμημάτων χωρίς δημοπρασία, εφόσον λειτουργούν νόμιμα και βρίσκονται σε όμορες εκτάσεις με τον αιγιαλό.
Έρχονται drones και δορυφορικοί έλεγχοι
Παράλληλα με τις διευκολύνσεις προς τις επιχειρήσεις, το κράτος ενισχύει σημαντικά τον μηχανισμό εποπτείας και ελέγχου.
Η νέα νομοθετική πρόβλεψη δίνει στις αρμόδιες υπηρεσίες τη δυνατότητα αξιοποίησης σύγχρονων τεχνολογικών εργαλείων για τον εντοπισμό παραβάσεων.
Στο εξής, οι έλεγχοι δεν θα βασίζονται αποκλειστικά στις επιτόπιες αυτοψίες. Θα μπορούν να χρησιμοποιούνται drones, δορυφορικές εικόνες και συστήματα τηλεπισκόπησης προκειμένου να διαπιστώνονται αυθαίρετες καταλήψεις, υπερβάσεις των ορίων παραχώρησης ή παραβιάσεις των προβλεπόμενων όρων.
Μάλιστα, σε περιπτώσεις όπου το οπτικό υλικό θεωρείται επαρκές και τεκμηριωμένο, οι αρχές θα έχουν τη δυνατότητα να προχωρούν στη διαπίστωση της παράβασης χωρίς να απαιτείται αυτοψία από ελεγκτές στο σημείο.
Τι αλλάζει φέτος στις ελληνικές παραλίες
Το νέο νομοσχέδιο επιχειρεί να ισορροπήσει ανάμεσα στην ανάγκη στήριξης της τουριστικής δραστηριότητας και στην προστασία του δημόσιου χώρου. Από τη μία πλευρά επιταχύνονται οι διαδικασίες αδειοδότησης και δίνεται δεύτερη ευκαιρία σε επιχειρήσεις που συμμορφώνονται με τη νομιμότητα. Από την άλλη, η αξιοποίηση προηγμένων τεχνολογικών μέσων δημιουργεί ένα πιο αυστηρό και αποτελεσματικό σύστημα ελέγχου για την προστασία των ελληνικών παραλιών.
Οι τελικές αποφάσεις αναμένονται μετά την ολοκλήρωση της δημόσιας διαβούλευσης, ωστόσο οι προτεινόμενες αλλαγές ήδη προκαλούν έντονο ενδιαφέρον σε επιχειρηματίες, δήμους και φορείς του τουρισμού σε ολόκληρη τη χώρα.
