Αντίστροφα μετρά ο χρόνος για χιλιάδες ιδιοκτήτες ακινήτων σε όλη τη χώρα, καθώς η προθεσμία για την απογραφή των ανελκυστήρων στο Εθνικό Μητρώο Ανελκυστήρων λήγει οριστικά στις 30 Ιουνίου 2026. Με τα μέχρι στιγμής δεδομένα να δείχνουν ότι μεγάλο ποσοστό ανελκυστήρων παραμένει εκτός καταγραφής, η ανησυχία εντείνεται, καθώς τα πρόστιμα που προβλέπονται είναι ιδιαίτερα υψηλά.
Το ενδεχόμενο νέας παράτασης θεωρείται εξαιρετικά δύσκολο, καθώς το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο δεν επιτρέπει δεύτερη παράταση χωρίς νέα παρέμβαση από τη Βουλή. Αυτό σημαίνει ότι όσοι δεν ολοκληρώσουν εγκαίρως τη διαδικασία κινδυνεύουν να βρεθούν αντιμέτωποι με σημαντικές οικονομικές κυρώσεις.
Χαμηλή συμμετοχή παρά την παράταση
Παρά το γεγονός ότι δόθηκαν επιπλέον επτά μήνες για να ολοκληρωθεί η διαδικασία, η ανταπόκριση των πολιτών δεν φαίνεται να ήταν η αναμενόμενη.
Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, μέχρι σήμερα έχουν καταχωριστεί περίπου 288.000 ανελκυστήρες στο Μητρώο. Ωστόσο, η αύξηση κατά τη διάρκεια της παράτασης ήταν περιορισμένη, καθώς από τον Νοέμβριο του 2025 μέχρι σήμερα προστέθηκαν μόλις 18.000 νέες εγγραφές.
Η εικόνα αυτή δημιουργεί προβληματισμό στις αρμόδιες αρχές, οι οποίες επιδιώκουν να αποκτήσουν μια πλήρη εικόνα για τον πραγματικό αριθμό των ανελκυστήρων που λειτουργούν στην Ελλάδα.
Πόσοι ανελκυστήρες υπάρχουν τελικά στη χώρα;
Ένα από τα μεγαλύτερα ερωτήματα που παραμένουν ανοιχτά αφορά τον ακριβή αριθμό των ανελκυστήρων που βρίσκονται σε λειτουργία.
Αρχικές εκτιμήσεις του υπουργείου Ανάπτυξης έκαναν λόγο για περίπου 700.000 ανελκυστήρες σε ολόκληρη την επικράτεια. Ωστόσο, τα στοιχεία που προκύπτουν από την απογραφή κτιρίων της ΕΛΣΤΑΤ το 2021 καταγράφουν περίπου 310.000 κτίρια με ανελκυστήρα, γεγονός που δημιουργεί σημαντική απόκλιση μεταξύ των εκτιμήσεων και των διαθέσιμων δεδομένων.
Η απογραφή θεωρείται κρίσιμη όχι μόνο για λόγους διοικητικής καταγραφής αλλά και για την ενίσχυση της ασφάλειας των εγκαταστάσεων, καθώς θα επιτρέψει στις αρμόδιες υπηρεσίες να γνωρίζουν με μεγαλύτερη ακρίβεια την κατάσταση του εξοπλισμού που χρησιμοποιείται καθημερινά από εκατομμύρια πολίτες.
Τα πρόστιμα που περιμένουν τους ιδιοκτήτες
Η λήξη της προθεσμίας αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα εξαιτίας των κυρώσεων που προβλέπει η νομοθεσία.
Οι ιδιοκτήτες ακινήτων που δεν θα έχουν προχωρήσει στην απογραφή των ανελκυστήρων τους κινδυνεύουν με διοικητικά πρόστιμα τα οποία διαμορφώνονται ανάλογα με τη χρήση του κτιρίου.
Συγκεκριμένα:
- 1.000 ευρώ για κτίρια κατοικίας.
- 2.500 ευρώ για επαγγελματικά ή μικτής χρήσης κτίρια.
- 5.000 ευρώ για κτίρια που εξυπηρετούν το κοινό, όπως νοσοκομεία, δημόσιες υπηρεσίες και άλλοι χώροι αυξημένης επισκεψιμότητας.
Αξίζει να σημειωθεί ότι η ευθύνη βαρύνει τους ιδιοκτήτες των ακινήτων και όχι τους ενοικιαστές ή τους χρήστες των χώρων.
Νέες κυρώσεις και για συντηρητές ανελκυστήρων
Το πλαίσιο των ελέγχων γίνεται ακόμη πιο αυστηρό μέσα στο 2026, καθώς για πρώτη φορά προβλέπονται πρόστιμα και για επαγγελματίες του κλάδου.
Με βάση τις νέες διατάξεις, εγκαταστάτες και συντηρητές ανελκυστήρων ενδέχεται να βρεθούν αντιμέτωποι με κυρώσεις εφόσον διαπιστωθεί ότι εξυπηρέτησαν ανελκυστήρα που δεν έχει απογραφεί ή αν στα σχετικά παραστατικά εμφανίζεται ψευδής ή ανακριβής αριθμός καταχώρισης.
Η νέα αυτή πρόβλεψη εντάσσεται στην προσπάθεια του κράτους να διασφαλίσει την ορθή λειτουργία του Μητρώου και να αποτρέψει φαινόμενα παρατυπιών.
Πώς θα γίνονται οι έλεγχοι
Οι αρμόδιες αρχές θα αξιοποιούν τα φορολογικά παραστατικά συντήρησης και εγκατάστασης ανελκυστήρων για τη διασταύρωση των στοιχείων.
Πλέον είναι υποχρεωτική η αναγραφή του μοναδικού αριθμού απογραφής του ανελκυστήρα στα σχετικά τιμολόγια και έγγραφα εργασιών. Μέσω αυτής της διαδικασίας θα πραγματοποιούνται οι έλεγχοι συμμόρφωσης και θα εντοπίζονται άμεσα οι περιπτώσεις που δεν έχουν ακολουθήσει τη νόμιμη διαδικασία.
Την ευθύνη για τους ελέγχους και την επιβολή των διοικητικών κυρώσεων έχει η Ανεξάρτητη Αρχή Ελέγχου της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή.
Με την καταληκτική ημερομηνία να πλησιάζει, οι ιδιοκτήτες καλούνται να κινηθούν άμεσα, καθώς από την 1η Ιουλίου όσοι δεν έχουν ολοκληρώσει την απογραφή ενδέχεται να βρεθούν αντιμέτωποι με πρόστιμα που φτάνουν έως και τις 5.000 ευρώ για κάθε ανελκυστήρα.
