Η συζήτηση γύρω από το πρόγραμμα «Σπίτι μου ΙΙ» έχει φουντώσει τις τελευταίες ημέρες, μετά τις αναφορές ότι χιλιάδες πολίτες που έλαβαν προέγκριση δανείου δεν κατάφεραν τελικά να αποκτήσουν κατοικία. Η κυβέρνηση, μέσω κοινής ανακοίνωσης των Υπουργείων Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, δίνει τη δική της απάντηση, υποστηρίζοντας ότι τα στοιχεία που παρουσιάζονται στον δημόσιο διάλογο οδηγούν σε λανθασμένα συμπεράσματα.
Σύμφωνα με τα συναρμόδια υπουργεία, οι περίπου 38.000 προεγκρίσεις που καταγράφηκαν στο πρόγραμμα δεν αντιστοιχούν σε 38.000 διαφορετικούς πολίτες που ήταν έτοιμοι να αγοράσουν σπίτι. Αντίθετα, πρόκειται για ένα πρώτο στάδιο τραπεζικής αξιολόγησης, το οποίο επιτρέπει στους ενδιαφερόμενους να διερευνήσουν τις δυνατότητες χρηματοδότησής τους πριν προχωρήσουν σε οποιαδήποτε τελική απόφαση.
Η κυβέρνηση επισημαίνει ότι πολλοί πολίτες έλαβαν περισσότερες από μία προεγκρίσεις από διαφορετικές τράπεζες, γεγονός που αυξάνει τεχνητά τον συνολικό αριθμό των προεγκρίσεων. Παράλληλα, αρκετοί ενδιαφερόμενοι, αν και διαπίστωσαν ότι μπορούσαν να λάβουν στεγαστικό δάνειο, επέλεξαν τελικά να μην αγοράσουν ακίνητο, να μεταθέσουν την απόφασή τους για αργότερα ή να ακολουθήσουν διαφορετική στεγαστική λύση.
Πάνω από 15.000 εγκρίσεις δανείων
Τα επίσημα στοιχεία που παρουσιάστηκαν δείχνουν ότι έως τις 10 Ιουνίου 2026 είχαν εγκριθεί συνολικά 15.193 δάνεια μέσω του προγράμματος, με συνολικό ύψος χρηματοδότησης που φτάνει τα 1,83 δισεκατομμύρια ευρώ.
Από αυτά, περισσότεροι από 12.200 δικαιούχοι είχαν ήδη υπογράψει συμβάσεις στεγαστικού δανείου, ενώ πάνω από 11.000 είχαν λάβει την εκταμίευση των ποσών για την αγορά της πρώτης τους κατοικίας.
Η συνολική αξία των δανείων που έχουν ήδη συμβασιοποιηθεί ξεπερνά το 1,3 δισ. ευρώ, ενώ τα ποσά που έχουν ήδη καταβληθεί προς τους ωφελούμενους προσεγγίζουν τα 1,22 δισ. ευρώ.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση, η κυβέρνηση εξασφάλισε πρόσθετους εθνικούς πόρους ώστε να μην αποκλειστεί κανένας δικαιούχος που είχε ήδη εξασφαλίσει επιλέξιμο ακίνητο και είχε λάβει έγκριση δανείου.
Μάλιστα, τα δάνεια που εγκρίθηκαν αλλά δεν πρόλαβαν να συμβασιοποιηθούν έως τις αρχές Ιουνίου θα μπορούν να ολοκληρωθούν έως και τις 31 Αυγούστου 2026, μέσω πόρων που διαχειρίζεται η Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα.
Γιατί δεν μετατράπηκαν όλες οι προεγκρίσεις σε αγορές κατοικιών
Ένα από τα βασικά επιχειρήματα της κυβέρνησης αφορά τη φύση της προέγκρισης. Όπως τονίζεται, η προέγκριση δεν αποτελεί οριστική ένταξη στο πρόγραμμα ούτε δέσμευση για αγορά κατοικίας.
Για να φτάσει ένας πολίτης στο τελικό στάδιο, πρέπει πρώτα να εντοπίσει ακίνητο που πληροί όλες τις προϋποθέσεις του προγράμματος, να διαθέτει τα απαραίτητα νομιμοποιητικά έγγραφα και να έχει ολοκληρωμένη ηλεκτρονική ταυτότητα ακινήτου.
Αυτό σημαίνει ότι η εξεύρεση κατάλληλης κατοικίας αποτελεί κρίσιμο βήμα, το οποίο δεν είναι πάντα εύκολο, ιδιαίτερα σε περιοχές όπου η προσφορά διαθέσιμων ακινήτων παραμένει περιορισμένη.
Παράλληλα, αρκετοί πολίτες χρησιμοποίησαν την προέγκριση ως εργαλείο διερεύνησης της πιστοληπτικής τους ικανότητας, χωρίς να έχουν ήδη αποφασίσει αν θα προχωρήσουν άμεσα σε αγορά κατοικίας.
Η κυβέρνηση μιλά για επιτυχημένο πρόγραμμα
Με συνολικό προϋπολογισμό 2 δισεκατομμυρίων ευρώ, το πρόγραμμα «Σπίτι μου ΙΙ» σχεδιάστηκε με στόχο να βοηθήσει έως και 20.000 νοικοκυριά να αποκτήσουν πρώτη κατοικία με ιδιαίτερα ευνοϊκούς όρους δανεισμού.
Τα υπουργεία υποστηρίζουν ότι η απορρόφηση των διαθέσιμων πόρων έχει ήδη ξεπεράσει το 90%, ενώ έχει καλυφθεί περίπου το 85% του αρχικού στόχου των ωφελούμενων πριν ακόμη ολοκληρωθούν όλες οι διαδικασίες συμβασιοποίησης.
Για τον λόγο αυτό, απορρίπτουν τους ισχυρισμούς περί αποτυχίας του προγράμματος, υποστηρίζοντας ότι πρόκειται για τη μεγαλύτερη στεγαστική παρέμβαση που έχει εφαρμοστεί στη χώρα τις τελευταίες δεκαετίες.
Επιπλέον, ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στις κοινωνικές ομάδες που επωφελήθηκαν από το πρόγραμμα. Μεταξύ των δικαιούχων περιλαμβάνονται 1.670 πολύτεκνες οικογένειες, περισσότεροι από 100 πολίτες με αναπηρία, αλλά και οικογένειες που κατοικούν σε ακριτικές περιοχές του Έβρου.
Τι απαντά για τις αυξήσεις στις τιμές των ακινήτων
Ένα ακόμη ζήτημα που έχει τεθεί στη δημόσια συζήτηση είναι κατά πόσο τα προγράμματα «Σπίτι μου» συνέβαλαν στην άνοδο των τιμών των ακινήτων.
Η κυβερνητική θέση είναι ότι οι ανατιμήσεις είχαν ξεκινήσει αρκετά χρόνια πριν την εφαρμογή των προγραμμάτων και συνδέονται με άλλους παράγοντες, όπως η περιορισμένη οικοδομική δραστηριότητα μετά την οικονομική κρίση, η αύξηση του κόστους κατασκευής και η ισχυρή ζήτηση από το εξωτερικό.
Σύμφωνα με τα υπουργεία, τα προγράμματα δεν σχεδιάστηκαν για να αυξήσουν την προσφορά κατοικιών αλλά για να διευκολύνουν την πρόσβαση των νέων νοικοκυριών σε τραπεζικό δανεισμό, μέσω επιδοτούμενων επιτοκίων που μειώνουν σημαντικά το κόστος αγοράς κατοικίας.
Νέες παρεμβάσεις στη στεγαστική πολιτική
Την ίδια στιγμή, η κυβέρνηση επιχειρεί να ενισχύσει την προσφορά διαθέσιμων κατοικιών μέσω νέων παρεμβάσεων. Στο πλαίσιο αυτό εντάσσεται το πρόγραμμα «Ανακαίνιση Κατοικίας», το οποίο ανοίγει μέσα στον Ιούνιο και προβλέπει πολύ υψηλά ποσοστά επιδότησης για ανακαινίσεις και ενεργειακές αναβαθμίσεις.
Στόχος είναι χιλιάδες κλειστά ή ανενεργά ακίνητα να επιστρέψουν στην αγορά, αυξάνοντας τις διαθέσιμες επιλογές για όσους αναζητούν στέγη.
Με τις τιμές των ακινήτων και των ενοικίων να παραμένουν σε υψηλά επίπεδα, η στεγαστική πολιτική αναμένεται να συνεχίσει να βρίσκεται στο επίκεντρο των κυβερνητικών παρεμβάσεων αλλά και της δημόσιας αντιπαράθεσης το επόμενο διάστημα.
