Σχέδιο για μείωση της προκαταβολής φόρου εξετάζει η κυβέρνηση ενόψει ΔΕΘ. Ποιοι θα ωφεληθούν, τι ισχύει σήμερα για επιχειρήσεις και ελεύθερους επαγγελματίες και ποιο είναι το δημοσιονομικό κόστος.
Η μείωση της προκαταβολής φόρου για επιχειρήσεις και ελεύθερους επαγγελματίες επανέρχεται δυναμικά στο προσκήνιο, καθώς αποτελεί ένα από τα μέτρα που εξετάζει η κυβέρνηση ενόψει των ανακοινώσεων της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης. Πρόκειται για μια παρέμβαση που, εφόσον προχωρήσει, θα μπορούσε να δώσει σημαντική «ανάσα» ρευστότητας στην αγορά, ιδιαίτερα σε μια περίοδο όπου πολλές επιχειρήσεις συνεχίζουν να αντιμετωπίζουν αυξημένα λειτουργικά κόστη και περιορισμένη πρόσβαση σε χρηματοδότηση.
Το θέμα τέθηκε εκ νέου μετά τις δηλώσεις του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, ο οποίος άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο φορολογικών παρεμβάσεων, διευκρινίζοντας ωστόσο ότι οι τελικές αποφάσεις θα εξαρτηθούν από τον διαθέσιμο δημοσιονομικό χώρο. Όπως σημείωσε, το οικονομικό πακέτο που θα παρουσιαστεί στη ΔΕΘ βρίσκεται ακόμη υπό επεξεργασία και η οριστική του μορφή θα καθοριστεί τους επόμενους μήνες, όταν θα υπάρχει σαφέστερη εικόνα για την πορεία των κρατικών εσόδων και των δημοσιονομικών επιδόσεων.
Η προκαταβολή φόρου αποτελεί εδώ και χρόνια ένα από τα βασικά σημεία τριβής μεταξύ επιχειρηματικού κόσμου και φορολογικής διοίκησης. Στην πράξη, οι επιχειρήσεις καλούνται να πληρώνουν εκ των προτέρων φόρο για εισοδήματα που αναμένεται να αποκτήσουν στο μέλλον, γεγονός που συχνά δημιουργεί σημαντική πίεση στα ταμειακά τους διαθέσιμα.
Σήμερα, οι περισσότερες επιχειρήσεις προκαταβάλλουν το 80% του φόρου που αντιστοιχεί στα κέρδη της προηγούμενης χρήσης, ενώ για τον τραπεζικό κλάδο το ποσοστό φτάνει το 100%. Παράλληλα, οι ελεύθεροι επαγγελματίες και οι ατομικές επιχειρήσεις καταβάλλουν προκαταβολή που αντιστοιχεί στο 55% του φόρου εισοδήματος. Η επιβάρυνση αυτή προστίθεται στον κύριο φόρο και συχνά οδηγεί σε ιδιαίτερα υψηλές φορολογικές υποχρεώσεις.
Σύμφωνα με πληροφορίες, το βασικό σενάριο που εξετάζεται προβλέπει σταδιακή μείωση της προκαταβολής φόρου σε βάθος χρόνου, χωρίς να αποκλείεται η εφαρμογή της σε διαδοχικά στάδια. Με αυτόν τον τρόπο η κυβέρνηση επιδιώκει να περιορίσει τις δημοσιονομικές επιπτώσεις, διατηρώντας παράλληλα τον στόχο της ενίσχυσης της επιχειρηματικής δραστηριότητας.
Βασικό επιχείρημα υπέρ της μείωσης είναι ότι θα επιτρέψει στις επιχειρήσεις να διατηρήσουν μεγαλύτερο μέρος των κεφαλαίων τους διαθέσιμο για τις καθημερινές τους ανάγκες. Τα χρήματα που σήμερα δεσμεύονται για την προκαταβολή φόρου θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν για την πληρωμή προμηθευτών, την κάλυψη μισθολογικών υποχρεώσεων, την εξόφληση ενοικίων ή ακόμη και για νέες επενδύσεις που θα ενισχύσουν την ανάπτυξη.
Ιδιαίτερα σημαντικό θεωρείται το όφελος για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, οι οποίες αποτελούν τη ραχοκοκαλιά της ελληνικής οικονομίας. Πολλές από αυτές δυσκολεύονται να εξασφαλίσουν τραπεζική χρηματοδότηση και βασίζονται σχεδόν αποκλειστικά στα ίδια κεφάλαιά τους για να καλύψουν τις λειτουργικές τους ανάγκες. Μια μείωση της προκαταβολής θα μπορούσε να ενισχύσει τη βιωσιμότητα και την ανταγωνιστικότητά τους, ειδικά σε ένα περιβάλλον όπου το κόστος λειτουργίας παραμένει υψηλό.
Ωστόσο, η εφαρμογή ενός τέτοιου μέτρου συνοδεύεται από σημαντικές δημοσιονομικές προκλήσεις. Η προκαταβολή φόρου αποτελεί μία από τις βασικές πηγές εσόδων του κρατικού προϋπολογισμού. Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, μόνο η προκαταβολή φόρου των νομικών προσώπων αποφέρει περίπου 3,54 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως στα δημόσια ταμεία.
Για τον λόγο αυτό, οποιαδήποτε αλλαγή θα πρέπει να γίνει με ιδιαίτερη προσοχή, ώστε να μην επηρεαστεί η δημοσιονομική σταθερότητα. Κυβερνητικές πηγές επισημαίνουν ότι η τελική απόφαση θα ληφθεί μόνο εφόσον η πορεία των φορολογικών εσόδων και η υπεραπόδοση του προϋπολογισμού το επιτρέψουν.
Το επόμενο διάστημα θεωρείται κρίσιμο, καθώς τα οικονομικά επιτελεία θα αξιολογήσουν τα διαθέσιμα στοιχεία και θα διαμορφώσουν το τελικό πακέτο μέτρων που θα ανακοινωθεί στη ΔΕΘ. Αν η μείωση της προκαταβολής φόρου συμπεριληφθεί τελικά στις εξαγγελίες, θα πρόκειται για μία από τις σημαντικότερες παρεμβάσεις για τον επιχειρηματικό κόσμο τα τελευταία χρόνια.
Μέχρι τότε, χιλιάδες επιχειρήσεις και ελεύθεροι επαγγελματίες παρακολουθούν με ιδιαίτερο ενδιαφέρον τις εξελίξεις, καθώς μια τέτοια αλλαγή θα μπορούσε να επηρεάσει άμεσα τη ρευστότητα, τον προγραμματισμό και τις επενδυτικές τους δυνατότητες για τα επόμενα χρόνια.
