Η συμπλήρωση 40 ετών ασφάλισης, η εξαγορά πλασματικών χρόνων και η διαδοχική ασφάλιση αποτελούν τα βασικά «κλειδιά» για πρόωρη συνταξιοδότηση χιλιάδων επαγγελματιών του πρώην ΟΑΕΕ.
Χιλιάδες ασφαλισμένοι του πρώην ΟΑΕΕ έχουν τη δυνατότητα να αποχωρήσουν από την εργασία τους αρκετά χρόνια πριν από τη συμπλήρωση του γενικού ορίου ηλικίας των 67 ετών, αξιοποιώντας τις ισχύουσες διατάξεις για τη 40ετία και τη διαδοχική ασφάλιση.
Παρά τις σημαντικές μεταρρυθμίσεις που έχουν εφαρμοστεί στο ασφαλιστικό σύστημα τα τελευταία χρόνια, εξακολουθούν να υπάρχουν ευνοϊκές ρυθμίσεις που επιτρέπουν τη συνταξιοδότηση ακόμη και έως επτά χρόνια νωρίτερα, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.
Οι διατάξεις αφορούν κυρίως εμπόρους, βιοτέχνες, αυτοκινητιστές και γενικότερα ασφαλισμένους των πρώην ΤΕΒΕ, ΤΑΕ και ΤΣΑ, οι οποίοι διαθέτουν μεγάλο ασφαλιστικό βίο ή έχουν περάσει κατά τη διάρκεια της επαγγελματικής τους διαδρομής από περισσότερα του ενός ασφαλιστικά ταμεία.
Το «κλειδί» της 40ετίας
Σύμφωνα με ειδικούς στην κοινωνικοασφαλιστική νομοθεσία, η συμπλήρωση 40 ετών ασφάλισης αποτελεί σήμερα τον βασικότερο δρόμο για έξοδο στη σύνταξη στο 62ο έτος της ηλικίας.
Για την κάλυψη των απαιτούμενων ετών, οι ασφαλισμένοι μπορούν να αξιοποιήσουν πλασματικούς χρόνους ασφάλισης, όπως η στρατιωτική θητεία, οι σπουδές, ο χρόνος ανατροφής τέκνων και ορισμένα κενά ασφάλισης.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί ασφαλισμένη του πρώην ΤΕΒΕ που ξεκίνησε την ασφάλισή της το 1988 και μέσα στο 2026 συμπληρώνει 38 έτη ασφάλισης. Με την αναγνώριση δύο πλασματικών ετών φτάνει άμεσα στη 40ετία και μπορεί να υποβάλει αίτηση για πλήρη σύνταξη στα 62.
Ανάλογη είναι και η περίπτωση άνδρα ασφαλισμένου στο πρώην ΤΕΒΕ από το 1989, ο οποίος διαθέτει σήμερα 37 χρόνια ασφάλισης. Με αναγνώριση τριών πλασματικών ετών θεμελιώνει δικαίωμα πλήρους σύνταξης χωρίς να περιμένει επιπλέον χρόνια.
Πότε βγαίνουν στα 67
Για όσους δεν διαθέτουν 40 χρόνια ασφάλισης, εξακολουθεί να ισχύει η γενική διάταξη συνταξιοδότησης στα 67 έτη με τουλάχιστον 15 χρόνια πραγματικής ασφάλισης.
Στις γυναίκες ασφαλισμένες απαιτούνται αποκλειστικά πραγματικά έτη για τη συμπλήρωση της 15ετίας, χωρίς τη δυνατότητα αξιοποίησης πλασματικών χρόνων.
Έτσι, ασφαλισμένη του πρώην ΟΑΕΕ από το 2005, η οποία συμπληρώνει φέτος το 67ο έτος της ηλικίας της και διαθέτει 21 χρόνια ασφάλισης, μπορεί να καταθέσει άμεσα αίτηση συνταξιοδότησης.
Αντίστοιχα, άνδρας ασφαλισμένος στο πρώην ΤΣΑ από το 1995, που συμπληρώνει το 67ο έτος μέσα στο 2026 και διαθέτει 31 χρόνια ασφάλισης, μπορεί επίσης να προχωρήσει σε αίτηση πλήρους σύνταξης.
Η μειωμένη σύνταξη στα 62
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η δυνατότητα πρόωρης εξόδου για όσους ασφαλίστηκαν μετά την 1η Ιανουαρίου 1993.
Οι νέοι ασφαλισμένοι μπορούν να λάβουν μειωμένη σύνταξη στο 62ο έτος της ηλικίας τους, χωρίς να απαιτείται η συμπλήρωση 40 ετών ασφάλισης.
Απαραίτητες προϋποθέσεις είναι η συμπλήρωση τουλάχιστον 15 ετών ασφάλισης και 750 ημερών εργασίας κατά την τελευταία πενταετία πριν από την αίτηση.
Η μείωση αφορά μόνο το τμήμα της εθνικής σύνταξης και υπολογίζεται περίπου στα 130 ευρώ μηνιαίως, ενώ το ανταποδοτικό μέρος καταβάλλεται κανονικά.
Το μεγάλο όπλο της διαδοχικής ασφάλισης
Το σημαντικότερο όφελος για πολλούς ασφαλισμένους προκύπτει μέσα από τη διαδοχική ασφάλιση, η οποία επιτρέπει στον e-ΕΦΚΑ να εξετάζει το σύνολο του ασφαλιστικού βίου και να αξιοποιεί ευνοϊκότερες διατάξεις που ίσχυαν σε προηγούμενα ταμεία.
Σε αρκετές περιπτώσεις, ακόμη και λίγα ένσημα σε άλλο ασφαλιστικό φορέα μπορούν να αποδειχθούν καθοριστικά.
Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση μητέρας ηλικίας 60 ετών με 25 χρόνια ασφάλισης στο ΤΕΒΕ και 1.100 ένσημα στο ΙΚΑ από παλαιότερη εργασία. Μέσω της διαδοχικής ασφάλισης μπορεί να συνταξιοδοτηθεί άμεσα, αποφεύγοντας αναμονή έως τα 67 έτη.
Ανάλογα ευνοϊκή είναι η περίπτωση εμπόρου, μητέρας παιδιού γεννημένου το 1995, η οποία διαθέτει 25 χρόνια ασφάλισης στο πρώην ΤΑΕ και 100 ένσημα στο ΙΚΑ. Η ασφαλισμένη μπορεί να λάβει πλήρη σύνταξη άμεσα, γλιτώνοντας έως και πέντε χρόνια εργασίας.
Σημαντικό όφελος προκύπτει και για άνδρα έμπορο 62 ετών με 20 χρόνια ασφάλισης στον ΟΑΕΕ και μόλις 30 ένσημα στο ΙΚΑ. Μέσω της διαδοχικής ασφάλισης μπορεί να αποχωρήσει άμεσα με μειωμένη σύνταξη, κερδίζοντας πέντε ολόκληρα χρόνια.
Ακόμη πιο εντυπωσιακή είναι η περίπτωση ασφαλισμένου με 32 χρόνια στον ΟΑΕΕ και ένα έτος ασφάλισης στο ΝΑΤ. Χάρη στις ευνοϊκές διατάξεις του ναυτικού ταμείου μπορεί να συνταξιοδοτηθεί άμεσα με πλήρη σύνταξη, επτά χρόνια νωρίτερα από το γενικό όριο ηλικίας.
Πόσο κοστίζει η εξαγορά πλασματικών ετών
Για όσους βρίσκονται κοντά στη συμπλήρωση της 40ετίας, η αναγνώριση πλασματικών ετών αποτελεί σημαντικό εργαλείο.
Σήμερα το κόστος εξαγοράς για ελεύθερο επαγγελματία που βρίσκεται στην πρώτη ασφαλιστική κατηγορία ανέρχεται σε 184,30 ευρώ τον μήνα.
Η εξόφληση μπορεί να γίνει είτε σε δόσεις είτε μέσω παρακράτησης από τη μελλοντική σύνταξη, ενώ παρέχεται και δυνατότητα εφάπαξ καταβολής με έκπτωση.
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι όσο περισσότεροι ασφαλισμένοι επιδιώκουν την ταχύτερη δυνατή αποχώρηση από την εργασία, τόσο μεγαλύτερη σημασία αποκτούν τα πλασματικά έτη και η διαδοχική ασφάλιση, τα οποία αποτελούν πλέον τα δύο βασικά εργαλεία για όσους θέλουν να ανοίξουν νωρίτερα την πόρτα της συνταξιοδότησης.
