Νομοσχέδιο του υπουργείου Ανάπτυξης βάζει φρένο σε αδικαιολόγητες επιβαρύνσεις – Τι προβλέπει η νέα ρύθμιση για καταναλωτικά δάνεια και πιστώσεις
Σημαντικές αλλαγές στις χρεώσεις που συνοδεύουν τις συμβάσεις καταναλωτικής πίστης φέρνει το νέο νομοσχέδιο του υπουργείου Ανάπτυξης, το οποίο βρίσκεται σε δημόσια διαβούλευση και επιχειρεί να βάλει αυστηρότερους κανόνες στις προμήθειες και τα έξοδα που επιβάλλονται στους δανειολήπτες από τράπεζες και λοιπούς πιστωτικούς φορείς.
Στο επίκεντρο των αλλαγών βρίσκεται η παράγραφος 4 του άρθρου 40, η οποία προβλέπει ότι οι πιστωτικοί οργανισμοί θα μπορούν να επιβάλλουν μόνο συγκεκριμένες χρεώσεις που συνδέονται άμεσα με πραγματικά έξοδα ή με ειδικές υπηρεσίες που παρέχουν προς τον καταναλωτή.
Η νέα διάταξη εντάσσεται στο ευρύτερο πλαίσιο περιορισμού των επιτοκίων, των προμηθειών και των επιβαρύνσεων στις συμβάσεις καταναλωτικής πίστης, με βασικό στόχο την ενίσχυση της διαφάνειας και την καλύτερη προστασία των δανειοληπτών.
Σύμφωνα με το κείμενο της ρύθμισης, η επιβολή εξόδων επιτρέπεται μόνο όταν αυτά αντιστοιχούν σε αμοιβές για ειδικές υπηρεσίες που παρέχει ο πιστωτικός φορέας ή σε πραγματικές δαπάνες που καταβάλλονται υπέρ τρίτων. Αντίθετα, απαγορεύεται οι χρεώσεις να χρησιμοποιούνται για την κάλυψη του λειτουργικού κόστους των τραπεζών ή των εταιρειών χρηματοδότησης.
Η φιλοσοφία του νέου πλαισίου είναι σαφής: κάθε χρέωση θα πρέπει να δικαιολογείται από συγκεκριμένη υπηρεσία ή αποδεδειγμένο κόστος. Με τον τρόπο αυτό επιχειρείται να περιοριστούν φαινόμενα αδιαφανών επιβαρύνσεων που συχνά προκαλούσαν σύγχυση ή αντιδράσεις από τους καταναλωτές.
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στην προστασία των πολιτών από χρεώσεις που δεν σχετίζονται με πραγματικές υπηρεσίες, ενώ παράλληλα ενισχύεται η αρχή της αναλογικότητας στις συμβάσεις δανεισμού.
Παρά τη θετική κατεύθυνση της ρύθμισης, παράγοντες της αγοράς και οργανώσεις καταναλωτών επισημαίνουν ότι η επιτυχία της θα εξαρτηθεί από την εφαρμογή της στην πράξη. Όπως τονίζουν, απαιτούνται σαφείς διευκρινίσεις σχετικά με το ποιες υπηρεσίες μπορούν να χαρακτηριστούν ως «ειδικές» και ποια έξοδα θεωρούνται «πραγματικά», ώστε να αποφευχθούν διαφορετικές ερμηνείες που ενδεχομένως οδηγήσουν σε νέες επιβαρύνσεις.
Το νέο θεσμικό πλαίσιο αποτελεί μέρος της ενσωμάτωσης της ευρωπαϊκής Οδηγίας 2023/2225 για τις συμβάσεις πίστωσης καταναλωτών και φιλοδοξεί να ενισχύσει την προστασία των πολιτών απέναντι σε αδιαφανείς πρακτικές χρηματοδότησης.
Σε μια περίοδο όπου το κόστος δανεισμού και η πρόσβαση στη χρηματοδότηση απασχολούν έντονα νοικοκυριά και επιχειρήσεις, οι νέες ρυθμίσεις αναμένεται να επηρεάσουν σημαντικά τον τρόπο με τον οποίο διαμορφώνονται οι χρεώσεις στα καταναλωτικά δάνεια και στις συμβάσεις πίστωσης τα επόμενα χρόνια.
