Προς παράταση και μετά τις 31 Αυγούστου οδεύει η κρατική επιδότηση στο ντίζελ κίνησης, καθώς οι υψηλές διεθνείς τιμές του πετρελαίου και η ένταση στη Μέση Ανατολή διατηρούν τις τιμές των καυσίμων σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα. Οι οριστικές αποφάσεις αναμένονται την επόμενη εβδομάδα, με τη συνέχιση της ενίσχυσης να θεωρείται πλέον εξαιρετικά πιθανή.
Το οικονομικό επιτελείο βρίσκεται μπροστά σε μία δύσκολη εξίσωση, καθώς η υφιστάμενη υπουργική απόφαση για την επιδότηση του ντίζελ λήγει στο τέλος Αυγούστου, ακριβώς τη στιγμή που η μέση τιμή του καυσίμου έχει ξεπεράσει πανελλαδικά τα 2 ευρώ το λίτρο.
Το μέτρο προβλέπει επιδότηση 10 λεπτών ανά λίτρο, συμπεριλαμβανομένου του ΦΠΑ, απευθείας στην αντλία.
Η κυβέρνηση εξετάζει πλέον τη συνέχισή του και από την 1η Σεπτεμβρίου, ώστε να αποφευχθεί μία απότομη αύξηση της τιμής που θα πληρώνουν οι καταναλωτές μετά τη λήξη της σημερινής ενίσχυσης.
Γιατί θεωρείται πολύ πιθανή η παράταση
Οι εξελίξεις στη διεθνή ενεργειακή αγορά είναι αυτές που ουσιαστικά οδηγούν το οικονομικό επιτελείο προς την παράταση.
Η ένταση στη Μέση Ανατολή εξακολουθεί να επηρεάζει την αγορά πετρελαίου, ενώ υπό τις σημερινές συνθήκες δεν διαφαίνεται άμεση και σημαντική αποκλιμάκωση των τιμών.
Η κατάργηση της επιδότησης στις 31 Αυγούστου θα μπορούσε επομένως να προκαλέσει νέα επιβάρυνση από την αμέσως επόμενη ημέρα.
Και ο Σεπτέμβριος αποτελεί κρίσιμο χρονικό σημείο, καθώς εκατομμύρια πολίτες επιστρέφουν από τις θερινές διακοπές και επανέρχονται στις καθημερινές μετακινήσεις τους.
Ο «κουμπαράς» των 200-230 εκατ. ευρώ
Για τη χρηματοδότηση των ενεργειακών παρεμβάσεων υπάρχει διαθέσιμος δημοσιονομικός χώρος της τάξης των 200 έως 230 εκατ. ευρώ.
Από αυτόν τον «κουμπαρά» χρηματοδοτούνται ή εξετάζεται να χρηματοδοτηθούν μέτρα για τη συγκράτηση του ενεργειακού κόστους.
Στο τραπέζι δεν βρίσκεται μόνο η οριζόντια παρέμβαση στην τιμή του ντίζελ, αλλά και στοχευμένα μέτρα για ομάδες που πλήττονται περισσότερο από τις αυξήσεις.
Μεταξύ αυτών βρίσκονται επαγγελματίες που εξαρτώνται άμεσα από τα καύσιμα, όπως οι μεταφορείς και οι αγρότες, αλλά και ευάλωτα νοικοκυριά.
Γιατί το ντίζελ ανησυχεί περισσότερο την κυβέρνηση
Το πρόβλημα με την αύξηση του diesel είναι πολύ μεγαλύτερο από το κόστος που αντιμετωπίζει ένας οδηγός στο πρατήριο.
Το ντίζελ αποτελεί βασικό καύσιμο για τις οδικές μεταφορές εμπορευμάτων, τη βιομηχανική δραστηριότητα και σημαντικό μέρος της αγροτικής παραγωγής.
Επομένως, όταν αυξάνεται η τιμή του, δημιουργείται μία αλυσίδα επιβαρύνσεων.
Ακριβότερο πετρέλαιο σημαίνει μεγαλύτερο κόστος μεταφοράς. Το μεγαλύτερο κόστος μεταφοράς επιβαρύνει τους προμηθευτές και τις επιχειρήσεις και τελικά ένα μέρος του μπορεί να μεταφερθεί στις τιμές που πληρώνουν οι καταναλωτές.
Η αύξηση του ντίζελ μπορεί, δηλαδή, να φτάσει από την αντλία μέχρι το ράφι του σούπερ μάρκετ.
Και αυτός είναι ένας από τους βασικούς λόγους για τους οποίους η κυβέρνηση επιδιώκει να συγκρατήσει την τιμή του.
Το Brent και το κρίσιμο όριο των 100 δολαρίων
Το οικονομικό επιτελείο παρακολουθεί στενά και την πορεία του Brent.
Ως άτυπο σημείο αναφοράς για πρόσθετες κρατικές παρεμβάσεις αντιμετωπίζεται η περιοχή των 100 δολαρίων το βαρέλι.
Εάν οι διεθνείς τιμές παραμείνουν κοντά ή πάνω από αυτό το επίπεδο, η πίεση για συνέχιση ή ακόμη και διεύρυνση των παρεμβάσεων γίνεται ισχυρότερη.
Οι αποφάσεις επομένως δεν θα εξαρτηθούν μόνο από τις δημοσιονομικές δυνατότητες αλλά και από την πορεία της διεθνούς αγοράς τις επόμενες ημέρες.
Τέλος Αυγούστου λήγει και η συμφωνία με τα διυλιστήρια
Υπάρχει όμως και μία δεύτερη κρίσιμη ημερομηνία.
Στο τέλος Αυγούστου εκπνέει και η συμφωνία της κυβέρνησης με τα διυλιστήρια Helleniq Energy και Motor Oil.
Με βάση τη συμφωνία αυτή παρέχεται έκπτωση 5 λεπτών στο ντίζελ, η οποία μαζί με τον ΦΠΑ αντιστοιχεί περίπου σε 6,2 λεπτά στην αντλία.
Για την αμόλυβδη προβλέπεται έκπτωση 10 λεπτών ανά λίτρο.
Στο ντίζελ, επομένως, ο συνδυασμός της κρατικής επιδότησης και της έκπτωσης των διυλιστηρίων προσφέρει σήμερα στον καταναλωτή συνολικό όφελος που ξεπερνά τα 15 λεπτά ανά λίτρο.
Τι σημαίνει αυτό σε ένα γέμισμα
Η διαφορά γίνεται περισσότερο αντιληπτή εάν υπολογιστεί σε ένα συνηθισμένο γέμισμα.
Με συνολικό όφελος λίγο πάνω από 15 λεπτά ανά λίτρο, σε 50 λίτρα ντίζελ η ελάφρυνση ξεπερνά τα 7,5 ευρώ.
Σε 60 λίτρα προσεγγίζει ή ξεπερνά τα 9 ευρώ.
Για έναν επαγγελματία που καταναλώνει εκατοντάδες λίτρα τον μήνα, το συνολικό ποσό αποκτά πολύ μεγαλύτερη σημασία.
Το ερωτηματικό για την έκπτωση των διυλιστηρίων
Ενώ όμως η παράταση της κρατικής επιδότησης εμφανίζεται ιδιαίτερα πιθανή, δεν έχει ακόμη ξεκαθαρίσει τι θα συμβεί με την έκπτωση που παρέχουν τα διυλιστήρια.
Η συγκεκριμένη συμφωνία επίσης εκπνέει στις 31 Αυγούστου.
Κυβέρνηση και διυλιστήρια αναμένεται να συζητήσουν το θέμα πριν από τη λήξη της προθεσμίας, καθώς η διατήρηση και των δύο παρεμβάσεων θα απέτρεπε μια αισθητή αύξηση της τελικής τιμής.
Εάν παραταθεί μόνο η κρατική επιδότηση και όχι η έκπτωση των διυλιστηρίων, ένα μέρος του σημερινού συνολικού οφέλους θα χαθεί.
Το μεγάλο μέτωπο είναι ο πληθωρισμός
Πίσω από τις αποφάσεις για τα καύσιμα βρίσκεται μία ευρύτερη ανησυχία: η ακρίβεια.
Μία παρατεταμένη αύξηση των καυσίμων μπορεί να περάσει στις μεταφορές, στην παραγωγή και τελικά στις τιμές βασικών προϊόντων.
Αυτό αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία ενόψει Σεπτεμβρίου και ΔΕΘ, καθώς η κυβέρνηση επιδιώκει οι οικονομικές παρεμβάσεις που θα ανακοινωθούν να μεταφραστούν σε πραγματική αύξηση του διαθέσιμου εισοδήματος.
Εάν όμως την ίδια στιγμή αυξηθεί σημαντικά το ενεργειακό και μεταφορικό κόστος, ένα μέρος του οφέλους μπορεί να απορροφηθεί από τις ανατιμήσεις.
Γι’ αυτό και η τελική απόφαση για το ντίζελ έχει σημασία πολύ μεγαλύτερη από μερικά λεπτά του ευρώ στην αντλία.
Το κρίσιμο πλέον είναι τι θα αποφασιστεί για την κρατική επιδότηση αλλά και εάν θα παραταθεί η συμφωνία με τα διυλιστήρια. Οι απαντήσεις αναμένονται πριν από την 31η Αυγούστου.
