Σε ρυθμούς ΔΕΘ κινείται πλέον η κυβέρνηση, με υπουργούς, βουλευτές και κομματικά στελέχη να στρέφουν το ενδιαφέρον τους στη Θεσσαλονίκη και συνολικά στη Βόρεια Ελλάδα, ενόψει της παρουσίας του Κυριάκου Μητσοτάκη στην 90ή Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης.
Η φετινή ΔΕΘ αποκτά ιδιαίτερο πολιτικό βάρος. Δεν θα αποτελέσει μόνο το καθιερωμένο βήμα για την παρουσίαση των κυβερνητικών προτεραιοτήτων, αλλά και ένα από τα πρώτα μεγάλα πολιτικά τεστ στον δρόμο προς τις εθνικές εκλογές του 2027, εφόσον φυσικά εξαντληθεί η τετραετία.
Και για τη Νέα Δημοκρατία υπάρχει μία περιοχή που παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον: η Βόρεια Ελλάδα.
Το μήνυμα των ευρωεκλογών που δεν έχει ξεχαστεί
Οι ευρωεκλογές του 2024 είχαν χτυπήσει ένα ισχυρό καμπανάκι στο κυβερνών κόμμα.
Η ΝΔ περιορίστηκε πανελλαδικά στο 28,31%, πολύ χαμηλότερα από το 40,56% των εθνικών εκλογών του Ιουνίου του 2023.
Στη Βόρεια Ελλάδα, όμως, το πρόβλημα είχε και ένα επιπλέον χαρακτηριστικό: σημαντικό τμήμα της δυσαρέσκειας κινήθηκε προς κόμματα στα δεξιά της ΝΔ.
Και αυτό ακριβώς είναι το εκλογικό ακροατήριο που το Μέγαρο Μαξίμου έχει κάθε λόγο να θέλει να επαναπροσεγγίσει.
Ο Βελόπουλος και τα ποσοστά που χτύπησαν «καμπανάκι»
Χαρακτηριστικότερη είναι η περίπτωση της Ελληνικής Λύσης του Κυριάκου Βελόπουλου.
Στις ευρωεκλογές του 2024 κατέγραψε ιδιαίτερα υψηλές επιδόσεις σε αρκετές περιοχές της Μακεδονίας. Στην Α’ Θεσσαλονίκης έφτασε το 13,73%, στη Β’ Θεσσαλονίκης το 15,82%, στην Κοζάνη το 11,42%, στη Φλώρινα το 13,43%, ενώ στην Πέλλα εκτοξεύθηκε στο 17,28%.
Πρόκειται για ποσοστά πολύ υψηλότερα από την πανελλαδική επίδοση του κόμματος και αποτυπώνουν μια πολιτική πραγματικότητα που η ΝΔ δύσκολα μπορεί να αγνοήσει.
Η μάχη στη Βόρεια Ελλάδα δεν δίνεται μόνο απέναντι στα παραδοσιακά κόμματα της αντιπολίτευσης. Δίνεται σε μεγάλο βαθμό μέσα στην ίδια τη δεξιά εκλογική δεξαμενή.
Η μεγάλη άγνωστη μεταβλητή που λέγεται Αντώνης Σαμαράς
Σε αυτή την ήδη σύνθετη εξίσωση προστίθεται και ο Αντώνης Σαμαράς.
Το ενδεχόμενο δημιουργίας νέου κόμματος από τον πρώην πρωθυπουργό παραμένει μια δυνητικά σημαντική μεταβλητή για τη ΝΔ, ιδιαίτερα εάν ένα τέτοιο εγχείρημα επιχειρούσε να απευθυνθεί σε συντηρητικούς ψηφοφόρους που θεωρούν ότι η σημερινή κυβέρνηση έχει απομακρυνθεί από παραδοσιακές θέσεις της παράταξης.
Στη Μακεδονία υπάρχει επιπλέον η Συμφωνία των Πρεσπών.
Ο Αντώνης Σαμαράς υπήρξε από τους πλέον έντονους πολέμιούς της και έχει διατηρήσει σκληρή γραμμή σε ζητήματα εξωτερικής πολιτικής και εθνικών θεμάτων.
Αυτό δυνητικά του δίνει ένα ακροατήριο σε μια περιοχή όπου το συγκεκριμένο ζήτημα εξακολουθεί να διαθέτει ιδιαίτερο πολιτικό και συναισθηματικό βάρος.
Και ο παράγοντας Καραμανλής
Στη Βόρεια Ελλάδα δεν μπορεί να αγνοηθεί ούτε ο Κώστας Καραμανλής.
Ο πρώην πρωθυπουργός εξακολουθεί να διαθέτει ιδιαίτερο πολιτικό συμβολισμό για ένα τμήμα της παραδοσιακής βάσης της ΝΔ και ισχυρούς ιστορικούς δεσμούς με τη Θεσσαλονίκη.
Αυτό δεν σημαίνει αυτομάτως ότι υπάρχει κάποιο διαφορετικό πολιτικό σχέδιο από την πλευρά του. Σημαίνει όμως ότι οι τοποθετήσεις και κυρίως η στάση του απέναντι στις πολιτικές εξελίξεις αποκτούν ιδιαίτερη σημασία όσο πλησιάζουν οι εκλογές.
Για τη ΝΔ, επομένως, η εξίσωση γίνεται ακόμη δυσκολότερη εάν στα δεξιά της εμφανιστεί ένα νέο κόμμα Σαμαρά και ταυτόχρονα ο Κώστας Καραμανλής κρατήσει σαφείς αποστάσεις από την κυβερνητική στρατηγική.
Τα «αγκάθια» για τη ΝΔ στη Βόρεια Ελλάδα
Η εκλογική συμπεριφορά, βέβαια, δεν εξηγείται από ένα μόνο ζήτημα.
Η ακρίβεια και το διαθέσιμο εισόδημα παραμένουν καθοριστικοί παράγοντες για τα νοικοκυριά. Σε αρκετές περιοχές προστίθενται τα προβλήματα του πρωτογενούς τομέα, η οικονομική κατάσταση της περιφέρειας και η αίσθηση απόστασης από το κέντρο λήψης αποφάσεων.
Παράλληλα, ένα περισσότερο συντηρητικό τμήμα του εκλογικού σώματος έχει διαφοροποιηθεί από επιλογές της κυβέρνησης σε κοινωνικά ζητήματα, με χαρακτηριστικό παράδειγμα τον νόμο για την ισότητα στον πολιτικό γάμο.
Και πάνω σε όλα αυτά εξακολουθεί να υπάρχει η πολιτική σκιά της Συμφωνίας των Πρεσπών.
Γιατί η κυβέρνηση δεν μπορούσε απλώς να «ακυρώσει» τις Πρέσπες
Εδώ χρειάζεται μια σημαντική διευκρίνιση.
Ένα μέρος των ψηφοφόρων περίμενε μετά την εκλογική νίκη της ΝΔ το 2019 ότι η κυβέρνηση Μητσοτάκη θα μπορούσε να ακυρώσει τη Συμφωνία των Πρεσπών.
Η πραγματικότητα ήταν πολύ πιο σύνθετη.
Ο ίδιος ο Κυριάκος Μητσοτάκης είχε προειδοποιήσει πριν ακόμη αναλάβει τη διακυβέρνηση ότι, εφόσον η συμφωνία κυρωνόταν, θα δημιουργούσε διεθνείς δεσμεύσεις για τη χώρα και δεν θα μπορούσε απλώς να καταργηθεί μονομερώς όταν η ΝΔ ερχόταν στην εξουσία.
Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι το πολιτικό κόστος εξαφανίστηκε.
Για ένα κομμάτι του βορειοελλαδίτικου εκλογικού σώματος το ζήτημα παρέμεινε ανοιχτό σε πολιτικό και συναισθηματικό επίπεδο.
Η ΔΕΘ ως πρόβα εκλογικής επανασυσπείρωσης
Γι’ αυτό η φετινή παρουσία του Κυριάκου Μητσοτάκη στη Θεσσαλονίκη έχει μεγαλύτερη πολιτική σημασία από την παρουσίαση ενός οικονομικού πακέτου.
Η κυβέρνηση χρειάζεται να μιλήσει στη μεσαία τάξη και στα νοικοκυριά που πιέζονται από το κόστος ζωής, αλλά ταυτόχρονα να επιχειρήσει επανασυσπείρωση ενός παραδοσιακού δεξιού ακροατηρίου που τα τελευταία χρόνια εμφανίζει τάσεις απομάκρυνσης.
Και αυτό ίσως είναι το δυσκολότερο μέρος της εξίσωσης.
Γιατί απέναντι στη ΝΔ δεν βρίσκεται ένας μόνο πολιτικός αντίπαλος.
Υπάρχει ο Βελόπουλος, υπάρχει το ενδεχόμενο Σαμαρά, υπάρχουν μικρότερα κόμματα στα δεξιά της και, κυρίως, υπάρχει μια μεγάλη δεξαμενή πρώην ψηφοφόρων της που μπορεί απλώς να επιλέξει την αποχή.
Η πραγματική μάχη της ΝΔ στη Βόρεια Ελλάδα, επομένως, δεν είναι μόνο να κερδίσει νέους ψηφοφόρους. Είναι να πείσει εκείνους που κάποτε θεωρούσε δεδομένους να επιστρέψουν.
