Υπάρχουν φορές που μια επίσημη απάντηση κλείνει μια πολιτική συζήτηση.
Και υπάρχουν φορές που, στην προσπάθειά της να την κλείσει, την ανοίγει ακόμη περισσότερο.
Η απάντηση του ΕΟΠΥΥ στην παρέμβαση του Αντώνη Σαμαρά για τις επιλογές «Άρρεν», «Θήλυ», «Άλλο» και «Ακαθόριστο» στην πλατφόρμα των Φαρμάκων Υψηλού Κόστους ανήκει μάλλον στη δεύτερη κατηγορία.
Διότι ο Οργανισμός ουσιαστικά επιβεβαιώνει ότι οι συγκεκριμένες επιλογές πράγματι υπήρχαν και ανακοινώνει ότι πλέον τροποποιήθηκαν ώστε να υπάρχουν μόνο δύο επιλογές βιολογικού φύλου.
Και κάπου εκεί προκύπτει ένα εξαιρετικά απλό ερώτημα:
Αν δεν υπήρχε κανένα πρόβλημα, γιατί χρειάστηκε να διορθωθεί;
Πρώτα απ’ όλα: οι τέσσερις επιλογές υπήρχαν
Αυτό πρέπει να ξεκαθαριστεί, γιατί αποτελεί τον πυρήνα της υπόθεσης.
Ο Αντώνης Σαμαράς κατήγγειλε ότι στην πλατφόρμα εμφανίζονταν τέσσερις επιλογές:
Άρρεν – Θήλυ – Άλλο – Ακαθόριστο.
Ο ΕΟΠΥΥ δεν το διαψεύδει.
Το επιβεβαιώνει.
Μάλιστα, πριν ακόμη από τη δήλωση Σαμαρά, ο διοικητής του Οργανισμού Αθανάσιος Ζαμάνης είχε δηλώσει ότι ζήτησε την άμεση αφαίρεση των επιλογών «άλλο» και «ακαθόριστο».
Επομένως, μπορούμε να διαφωνήσουμε πολιτικά με την ερμηνεία που δίνει ο πρώην πρωθυπουργός.
Μπορούμε να θεωρήσουμε υπερβολικό τον χαρακτηρισμό «woke ατζέντα».
Μπορούμε να συζητήσουμε εάν ένα τεχνικό πεδίο πληροφοριακού συστήματος δικαιολογεί μια τόσο ευρεία πολιτική καταγγελία.
Αλλά ένα πράγμα δεν μπορούμε πλέον να αμφισβητήσουμε:
αυτό που περιέγραψε ως προς την ύπαρξη των τεσσάρων επιλογών υπήρχε στην πλατφόρμα.
Η πρώτη γραμμή άμυνας: «Τα είχε βάλει η ανάδοχος εταιρεία»
Και εδώ αρχίζει το πραγματικά ενδιαφέρον μέρος της επίσημης απάντησης.
Ο ΕΟΠΥΥ αναφέρει ότι η πληροφορία είχε τεθεί από την ανάδοχο εταιρεία, κατ’ εφαρμογή του προτύπου ISO/IEC 5218.
Ωραία.
Αλλά από πότε μια ανάδοχος εταιρεία αποφασίζει μόνη της τι θα βλέπει ο πολίτης σε επίσημη πλατφόρμα ενός δημόσιου Οργανισμού;
Ο ανάδοχος κατασκευάζει ή υποστηρίζει το πληροφοριακό σύστημα.
Ο ΕΟΠΥΥ όμως είναι ο δημόσιος φορέας που παρέχει την υπηρεσία.
Και εδώ χρειάζεται να είμαστε ακριβείς: από τα στοιχεία που έχουμε σήμερα δεν προκύπτει ποιος ακριβώς ενέκρινε τη συγκεκριμένη υλοποίηση ούτε αν οι τέσσερις τιμές προβλέπονταν ρητά στις τεχνικές προδιαγραφές.
Αυτό λοιπόν είναι το ερώτημα που πρέπει να απαντηθεί.
Ποιος ενέκρινε το συγκεκριμένο πεδίο;
Υπήρχε στις προδιαγραφές;
Παραδόθηκε έτσι και έγινε αποδεκτό;
Πότε τέθηκε σε παραγωγική λειτουργία;
Και ποιος πραγματοποίησε τον τελικό έλεγχο πριν εμφανιστεί στους ασφαλισμένους;
Η φράση «το έβαλε η ανάδοχος εταιρεία» δεν τελειώνει τη συζήτηση.
Την ξεκινά.
Και τώρα ερχόμαστε στο ISO
Εδώ χρειάζεται ακόμη μεγαλύτερη προσοχή, γιατί το ISO/IEC 5218 πράγματι υπάρχει.
Δεν πρόκειται για κάποιο επιχείρημα που επινοήθηκε σήμερα.
Είναι τεχνικό πρότυπο για την αναπαράσταση του ανθρώπινου φύλου σε πληροφοριακά συστήματα.
Άρα το επιχείρημα του ΕΟΠΥΥ έχει τεχνική βάση.
Μόνο που αυτό δεν απαντά αυτομάτως στο πολιτικό και διοικητικό ερώτημα.
Γιατί ένα τεχνικό πρότυπο μπορεί να προβλέπει συγκεκριμένους κωδικούς για ανταλλαγή και επεξεργασία δεδομένων.
Άλλο όμως ο τρόπος με τον οποίο κωδικοποιείται ένα δεδομένο στο backend ενός πληροφοριακού συστήματος και άλλο τι ακριβώς χρειάζεται να εμφανίζεται ως επιλογή στον πολίτη στο frontend μιας συγκεκριμένης υπηρεσίας.
Και η καλύτερη απόδειξη βρίσκεται στην ίδια την απόφαση του ΕΟΠΥΥ.
Διότι τελικά οι επιλογές άλλαξαν.
Αν το ISO επέβαλλε αυτή την εικόνα, πώς αφαιρέθηκαν οι δύο επιλογές;
Αυτό είναι ίσως το δυσκολότερο ερώτημα για την επίσημη εξήγηση.
Μας λένε ότι οι επιλογές εμφανίστηκαν λόγω του ISO.
Και αμέσως μετά μας λένε ότι η εφαρμογή τροποποιήθηκε και πλέον επιτρέπει την επιλογή ενός εκ των δύο βιολογικών φύλων.
Άρα;
Εάν το πρότυπο επέβαλλε υποχρεωτικά να εμφανίζονται στον ασφαλισμένο οι τέσσερις επιλογές, πώς αφαιρέθηκαν;
Και εάν μπορούσαν να αφαιρεθούν τόσο απλά, τότε το ISO δεν επέβαλλε αναγκαστικά αυτή τη συγκεκριμένη διεπαφή προς τον χρήστη.
Επομένως η επίκληση του προτύπου μπορεί να εξηγεί από πού προήλθαν τεχνικά οι κατηγορίες.
Δεν εξηγεί όμως από μόνη της γιατί επιλέχθηκε να εμφανίζονται έτσι στον ασφαλισμένο.
Αυτή είναι κρίσιμη διαφορά.
Και μετά έρχεται η δεύτερη παραδοχή
Ο ΕΟΠΥΥ προσθέτει κάτι ακόμη πιο ενδιαφέρον:
η συγκεκριμένη πληροφορία, μας λέει, δεν χρησιμοποιείται κατά την επεξεργασία των δεδομένων του ασφαλισμένου για την παροχή των υπηρεσιών του.
Μισό λεπτό.
Αν δεν χρησιμοποιείται, τότε γιατί ζητείται;
Αυτό δεν είναι ιδεολογικό ερώτημα.
Είναι ερώτημα σχεδιασμού πληροφοριακού συστήματος και διαχείρισης δεδομένων.
Εάν ένα στοιχείο δεν είναι αναγκαίο για την παροχή της συγκεκριμένης υπηρεσίας, πρέπει να εξηγηθεί γιατί περιλαμβάνεται στη φόρμα που συμπληρώνει ο ασφαλισμένος.
Και μάλιστα εδώ το ερώτημα αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα επειδή μιλάμε για πλατφόρμα δημόσιου φορέα που χειρίζεται προσωπικά και υγειονομικά δεδομένα.
Δεν χρειάζονται ούτε «woke» ούτε «anti-woke» χαρακτηρισμοί για να τεθεί το αυτονόητο:
Για ποιον λειτουργικό σκοπό υπήρχε το συγκεκριμένο πεδίο;
«Ετεροχρονισμένη» η παρέμβαση Σαμαρά;
Υπάρχει όμως και μια σχεδόν σουρεαλιστική διάσταση στην υπόθεση.
Ο διοικητής του ΕΟΠΥΥ απάντησε ότι η αναφορά Σαμαρά ήταν «ετεροχρονισμένη», επειδή οι επιλογές είχαν αφαιρεθεί από τις 12 το μεσημέρι.
Μόνο που δημοσιευμένο ρεπορτάζ ήδη από τις 12:44 ανέφερε ότι ο διοικητής είχε ζητήσει να αφαιρεθούν οι επιλογές.
Άρα το ουσιαστικό γεγονός παραμένει:
υπήρχαν και αφαιρέθηκαν την ίδια ημέρα.
Το ότι ο Σαμαράς έκανε τη δημόσια παρέμβασή του αφού είχε δοθεί εντολή να αλλάξει η πλατφόρμα δεν μετατρέπει αναδρομικά σε ανύπαρκτο αυτό που υπήρχε λίγες ώρες νωρίτερα.
Αν κάποιος δημοσιεύσει ένα screenshot μιας πινακίδας και στο μεταξύ η πινακίδα κατέβει, δεν σημαίνει ότι η πινακίδα δεν υπήρξε.
Σημαίνει ότι κατέβηκε.
Το πιο αδύναμο σημείο της απάντησης
Ο διοικητής του ΕΟΠΥΥ δηλώνει επίσης ότι «δεν υπάρχει καμία woke ατζέντα».
Αυτό όμως δεν είναι τεχνική απάντηση.
Είναι πολιτική αξιολόγηση απέναντι στην πολιτική αξιολόγηση του Σαμαρά.
Ο ΕΟΠΥΥ μπορεί και πρέπει να μας εξηγήσει:
ποιος σχεδίασε την εφαρμογή,
ποιος ενέκρινε τις προδιαγραφές,
τι ακριβώς προβλέπει το ISO,
γιατί εμφανίστηκαν οι τέσσερις επιλογές,
γιατί το πεδίο υπήρχε εφόσον δεν χρησιμοποιούνταν,
και γιατί τελικά τροποποιήθηκε.
Το αν όλα αυτά συνιστούν ή όχι «woke ατζέντα» είναι πολιτικό συμπέρασμα που θα βγάλει ο καθένας.
Δεν αποδεικνύεται ούτε καταρρίπτεται με μια ανακοίνωση.
Το ερώτημα που δεν απαντήθηκε
Ας αφαιρέσουμε λοιπόν από τη συζήτηση και τον Σαμαρά και τη Νέα Δημοκρατία και τη λέξη «woke».
Μένουν τα εξής πραγματικά γεγονότα:
Οι επιλογές υπήρχαν.
Ο διοικητής ζήτησε να αφαιρεθούν.
Αφαιρέθηκαν.
Ο ΕΟΠΥΥ λέει ότι προέρχονταν από εφαρμογή τεχνικού προτύπου από την ανάδοχο εταιρεία.
Και ταυτόχρονα λέει ότι η συγκεκριμένη πληροφορία δεν χρησιμοποιούνταν για την παροχή της υπηρεσίας.
Ακριβώς εδώ βρίσκεται το κενό της απάντησης.
Αν δεν χρειαζόταν, γιατί υπήρχε;
Αν ήταν υποχρεωτικό λόγω ISO, γιατί μπορούσε να αφαιρεθεί;
Αν ήταν επιλογή της αναδόχου, ποιος την ενέκρινε;
Και αν όλα ήταν απολύτως σωστά, γιατί χρειάστηκε άμεση αλλαγή;
Αυτές είναι οι απαντήσεις που λείπουν.
Και μέχρι να δοθούν, η ανακοίνωση του ΕΟΠΥΥ δεν αποδομεί την καταγγελία.
Επιβεβαιώνει το γεγονός που την προκάλεσε και προσπαθεί να διαφωνήσει με την πολιτική ερμηνεία του.
Αυτό είναι απολύτως θεμιτό.
Αλλά είναι κάτι εντελώς διαφορετικό.
Γιατί τελικά η ισχυρότερη απάντηση στην ανακοίνωση του ΕΟΠΥΥ δεν χρειάζεται ούτε χαρακτηρισμούς ούτε υψηλούς τόνους.
Είναι μία απλή ερώτηση:
Αφού δεν υπήρχε τίποτα λάθος, γιατί το διορθώσατε;
