Σε νέα εποχή περνούν οι πινακίδες κυκλοφορίας στην Ελλάδα, καθώς προωθείται ένα ενιαίο ψηφιακό σύστημα που θα αλλάξει τον τρόπο παραγγελίας, κατασκευής, πληρωμής και παράδοσής τους. Μία από τις σημαντικότερες αλλαγές είναι ότι οι οδηγοί θα μπορούν, υπό προϋποθέσεις και με πρόσθετο τέλος, να επιλέγουν συγκεκριμένο συνδυασμό για την πινακίδα τους.
Οι νέες ρυθμίσεις βρίσκονται αυτή την περίοδο σε δημόσια διαβούλευση, η οποία ξεκίνησε την 1η Σεπτεμβρίου και ολοκληρώνεται στις 16 Σεπτεμβρίου 2026 και ώρα 09:00.
Στόχος είναι να εγκαταλειφθεί σταδιακά το σημερινό μοντέλο και να δημιουργηθεί μία ενιαία ηλεκτρονική διαδικασία, μέσα από την οποία θα μπορεί να παρακολουθείται ολόκληρη η «διαδρομή» μιας πινακίδας μέχρι την παράδοσή της.
Όλη η διαδικασία γίνεται ψηφιακή
Η μεγάλη αλλαγή αφορά τη δημιουργία ψηφιακού συστήματος για τις πινακίδες κυκλοφορίας και τους κατασκευαστές τους.
Μέσω αυτού θα πραγματοποιούνται ηλεκτρονικά οι διαδικασίες που συνδέονται με την παραγγελία, την κατασκευή, την πληρωμή, τη διαχείριση και τελικά την παραλαβή των πινακίδων.
Πρόκειται για σημαντική μεταβολή σε σχέση με το σημερινό καθεστώς. Είναι χαρακτηριστικό ότι η υφιστάμενη διαδικασία αρχικής χορήγησης άδειας και πινακίδων για καινούριο ΙΧ ή μοτοσικλέτα εξακολουθεί να εμφανίζεται στο Εθνικό Μητρώο Διοικητικών Διαδικασιών ως μη ψηφιακή, ενώ το ίδιο το Μητρώο σημειώνει πλέον ότι βρίσκεται «υπό αναμόρφωση λόγω αλλαγών στο θεσμικό πλαίσιο».
Θα μπορείς να επιλέξεις την πινακίδα σου
Εδώ βρίσκεται ίσως η αλλαγή που θα προκαλέσει το μεγαλύτερο ενδιαφέρον στους οδηγούς.
Το νέο θεσμικό πλαίσιο προβλέπει τη δυνατότητα χορήγησης πινακίδων ειδικού συνδυασμού. Ο ενδιαφερόμενος θα μπορεί δηλαδή να ζητήσει συγκεκριμένο συνδυασμό της γραμματικής ή αριθμητικής ακολουθίας, εφόσον φυσικά αυτός είναι διαθέσιμος.
Μάλιστα, η συγκεκριμένη δυνατότητα δεν αποτελεί απλώς σχεδιασμό που εμφανίστηκε τώρα στη διαβούλευση. Έχει ήδη θεσπιστεί στον Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας με το άρθρο 90Α.
Για να αποκτήσει κάποιος τέτοια πινακίδα απαιτούνται αίτηση, καταβολή πρόσθετου τέλους και διαθεσιμότητα του επιλεγμένου συνδυασμού. Το ύψος του πρόσθετου τέλους και οι λεπτομέρειες της ηλεκτρονικής διαδικασίας θα καθοριστούν με σχετική απόφαση.
Άρα δεν μιλάμε για δωρεάν δυνατότητα επιλογής ενός «ωραίου» αριθμού. Όποιος θέλει ειδικό συνδυασμό θα πρέπει να πληρώνει επιπλέον.
Πού θα πηγαίνουν τα χρήματα
Ενδιαφέρον παρουσιάζει και η κατανομή των εσόδων.
Σύμφωνα με το ήδη ψηφισμένο πλαίσιο, το 50% των συνολικών εισπράξεων από το πρόσθετο τέλος των ειδικών πινακίδων θα κατευθύνεται στο υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών για δράσεις οδικής ασφάλειας και βελτίωσης των μεταφορών.
Το υπόλοιπο 50% θα αποδίδεται στον κρατικό προϋπολογισμό.
Νέο Μητρώο κατασκευαστών
Αλλάζει όμως και ο τρόπος με τον οποίο θα κατασκευάζονται οι πινακίδες.
Προβλέπεται η λειτουργία Μητρώου Κατασκευαστών Πινακίδων Κυκλοφορίας, το οποίο θα συνδέεται με το νέο ψηφιακό σύστημα.
Η δημόσια διαβούλευση περιλαμβάνει ειδικές διατάξεις για την παραγωγική λειτουργία τόσο του ψηφιακού συστήματος όσο και του Μητρώου.
Στόχος είναι να υπάρχει οργανωμένη και ελεγχόμενη διαδικασία παραγωγής, με συγκεκριμένες προδιαγραφές και δυνατότητα παρακολούθησης της πορείας κάθε παραγγελίας.
Βαριά πρόστιμα για τους κατασκευαστές
Το νέο καθεστώς συνοδεύεται και από αυστηρό πλαίσιο ελέγχου.
Για τους κατασκευαστές που δεν τηρούν τις προβλεπόμενες υποχρεώσεις προβλέπονται διοικητικές κυρώσεις, ενώ στις σοβαρότερες περιπτώσεις μπορούν να υπάρξουν επιπτώσεις ακόμη και στη δυνατότητα συμμετοχής τους στο σύστημα.
Η λογική είναι ότι η παραγωγή των πινακίδων παύει να αντιμετωπίζεται ως μία αποσπασματική διοικητική διαδικασία και εντάσσεται σε ένα κεντρικά ελεγχόμενο ψηφιακό περιβάλλον.
Τι αλλάζει για τον απλό οδηγό
Για τον πολίτη, το σημαντικότερο είναι ότι η μεταρρύθμιση επιχειρεί να περιορίσει τη γραφειοκρατία και τις καθυστερήσεις.
Σήμερα, για παράδειγμα, στην αρχική χορήγηση πινακίδων καινούριου ΙΧ ή μοτοσικλέτας η αίτηση υποβάλλεται στις αρμόδιες υπηρεσίες Μεταφορών των Περιφερειών ή Περιφερειακών Ενοτήτων. Το Εθνικό Μητρώο Διοικητικών Διαδικασιών δίνει μάλιστα ενδεικτικό χρόνο ολοκλήρωσης 15 ημερών.
Το νέο μοντέλο φιλοδοξεί να μεταφέρει σημαντικό μέρος αυτής της αλυσίδας σε ένα ενιαίο ψηφιακό περιβάλλον.
Ο οδηγός θα έχει έτσι μεγαλύτερη εικόνα για την πορεία της διαδικασίας, ενώ η ηλεκτρονική διασύνδεση παραγγελίας, κατασκευής και πληρωμής αποσκοπεί στη μείωση των ενδιάμεσων διοικητικών σταδίων.
Πότε ξεκινά το νέο σύστημα
Εδώ χρειάζεται προσοχή: δεν σημαίνει ότι από τις 16 Σεπτεμβρίου οι οδηγοί θα μπορούν αυτομάτως να μπαίνουν σε μία πλατφόρμα και να επιλέγουν πινακίδα.
Η ημερομηνία αυτή αφορά την ολοκλήρωση της δημόσιας διαβούλευσης.
Θα πρέπει να ακολουθήσουν η οριστικοποίηση του θεσμικού πλαισίου, οι απαραίτητες κανονιστικές αποφάσεις και η παραγωγική λειτουργία του ψηφιακού συστήματος.
Άλλωστε, ακόμη και για τις πινακίδες ειδικού συνδυασμού, παρότι η δυνατότητα έχει ήδη θεσπιστεί, απαιτείται η εξειδίκευση του πρόσθετου τέλους και της διαδικασίας επιλογής και χορήγησής τους.
Το βέβαιο είναι ότι οι ελληνικές πινακίδες κυκλοφορίας περνούν σταδιακά στην ψηφιακή εποχή.
Και για τον οδηγό η πιο εντυπωσιακή αλλαγή θα είναι η δυνατότητα να μην παίρνει απλώς τον συνδυασμό που του αποδίδει το σύστημα, αλλά —εφόσον πληρώσει το σχετικό τέλος και ο συνδυασμός είναι διαθέσιμος— να μπορεί να επιλέξει τη δική του πινακίδα.
