Τα στοιχεία που παρατίθενται είναι πράγματι θετικά και, εφόσον επιβεβαιώνονται από τα επίσημα δεδομένα, η σημαντική μείωση των νεκρών στους δρόμους είναι κάτι που πρέπει να αναγνωριστεί χωρίς κομματικές παρωπίδες.
Υπάρχει όμως μεγάλη απόσταση ανάμεσα στο «καταγράφεται σημαντική μείωση» και στο «η μείωση έγινε χάρη στα μέτρα που εφαρμόζουμε».
Και αυτή ακριβώς η απόσταση είναι το αδύναμο σημείο του κυβερνητικού αφηγήματος.
Το 2026 δεν μπορεί να χρησιμοποιείται σαν να έχει ήδη τελειώσει
Το πρώτο πρόβλημα είναι μεθοδολογικό.
Για το 2019 και το 2025 έχουμε πλήρη ετήσια δεδομένα. Για το 2026 έχουμε στοιχεία μόνο έως τον Αύγουστο.
Άρα η σύγκριση πρέπει να γίνεται Ιανουάριος–Αύγουστος με Ιανουάριο–Αύγουστο και όχι να δημιουργείται η εντύπωση ότι γνωρίζουμε ήδη την τελική επίδοση της χρονιάς.
Οι 315 νεκροί έναντι 377 το 2025 και 469 το 2019 αποτελούν αναμφίβολα πολύ σημαντική βελτίωση.
Αλλά η χρονιά δεν έχει τελειώσει.
Το μεγαλύτερο λογικό άλμα βρίσκεται στη λέξη «χάρη»
Διαβάζουμε:
«Ο φετινός Αύγουστος ήταν ο μήνας με τα λιγότερα θανατηφόρα τροχαία […] χάρη στα αυστηρά μέτρα ελέγχων και τις νέες ρυθμίσεις του ΚΟΚ».
Το πρώτο μπορεί να αποτελεί στατιστικό γεγονός.
Το δεύτερο είναι αιτιώδης ισχυρισμός.
Και για να αποδειχθεί ότι Α προκάλεσε Β, δεν αρκεί να συνέβη το Β μετά το Α.
Πρέπει να εξεταστούν η κυκλοφορία, τα διανυθέντα οχηματοχιλιόμετρα, οι αστυνομικοί έλεγχοι, η κατάσταση του οδικού δικτύου, οι ταχύτητες, η χρήση κράνους και ζώνης, ο στόλος των αυτοκινήτων, η τεχνολογία ασφαλείας των οχημάτων και πολλοί ακόμη παράγοντες.
Μπορεί ο νέος ΚΟΚ και η αυστηρότερη αστυνόμευση να έχουν συμβάλει σημαντικά.
Αλλά το «συνέβαλαν» απέχει πολύ από το «χάρη σε εμάς».
Υπάρχει και μια ενοχλητική λεπτομέρεια: τι συνέβαινε μέχρι το 2024;
Αν το πολιτικό σημείο εκκίνησης είναι το 2019, τότε πρέπει να εξετάζεται ολόκληρη η διαδρομή 2019–2026 και όχι μόνο το σημείο αφετηρίας και η καλύτερη πρόσφατη επίδοση.
Η οδική ασφάλεια δεν βελτιώθηκε σε μια καθαρή, γραμμική πορεία όλα αυτά τα χρόνια. Μετά την πανδημία υπήρξαν χρονιές με επιδείνωση και η Ελλάδα συνέχισε να βρίσκεται για μεγάλο διάστημα πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Άρα, αν θέλουμε πραγματική αξιολόγηση της κυβερνητικής πολιτικής, πρέπει να παρουσιάσουμε όλη τη χρονοσειρά.
Όχι μόνο το 2019 απέναντι στο 2026.
Προσοχή και στο «250 άνθρωποι δεν θα χάνονται πλέον»
Εδώ το κείμενο κάνει ένα ακόμη βήμα περισσότερο από όσο επιτρέπουν τα σημερινά στοιχεία.
Αν στο τέλος του 2026 επιτευχθεί πράγματι ένας αριθμός θανάτων περίπου 250 χαμηλότερος από το 2019, θα πρόκειται για εξαιρετικά σημαντική εξέλιξη.
Αλλά δεν μπορούμε τον Σεπτέμβριο να μετατρέπουμε μια προβολή σε τετελεσμένο αποτέλεσμα.
Πολύ περισσότερο όταν μιλάμε για ανθρώπινες ζωές.
Η σωστή διατύπωση είναι ότι, εάν διατηρηθεί η μέχρι σήμερα τάση, η ετήσια μείωση μπορεί να είναι αυτής της τάξης μεγέθους.
Αυτό είναι διαφορετικό.
Και υπάρχει ένα ερώτημα που δεν πρέπει να χαθεί μέσα στους πανηγυρισμούς
Ακόμη και με 50 νεκρούς ανά εκατομμύριο κατοίκους το 2025, όταν ο ευρωπαϊκός μέσος όρος βρίσκεται στους 43 σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται το ίδιο το κείμενο, η Ελλάδα εξακολουθεί να βρίσκεται χειρότερα από την Ευρώπη.
Η απόσταση μειώθηκε;
Ναι.
Και αυτό είναι θετικό.
Αλλά όταν επί χρόνια βρισκόσουν σε δυσμενή θέση, το γεγονός ότι πλησιάζεις τον μέσο όρο δεν σημαίνει ότι ολοκλήρωσες την αποστολή.
Σημαίνει ότι επιτέλους κινείσαι προς τη σωστή κατεύθυνση.
Το μεγαλύτερο λάθος θα ήταν να πιστέψουμε ότι λύσαμε το πρόβλημα με αυστηρότερες ποινές
Ο ΚΟΚ και οι έλεγχοι είναι απαραίτητοι.
Αλλά η οδική ασφάλεια δεν είναι μόνο πρόστιμα.
Είναι ασφαλές οδικό δίκτυο.
Είναι διαγραμμίσεις και φωτισμός.
Είναι συντήρηση.
Είναι προστατευτικές μπάρες.
Είναι σωστή σήμανση.
Είναι εκπαίδευση.
Είναι αστυνόμευση.
Είναι σύγχρονα οχήματα.
Είναι αποτελεσματική επείγουσα προνοσοκομειακή φροντίδα όταν συμβεί το δυστύχημα.
Και, κυρίως, είναι μόνιμη αλλαγή οδηγικής συμπεριφοράς.
Αν αύριο μειωθούν οι έλεγχοι και οι παραβάσεις επιστρέψουν, τότε δεν έχουμε αλλάξει κουλτούρα. Έχουμε απλώς πετύχει προσωρινή συμμόρφωση.
Ας κρατήσουμε λοιπόν το σημαντικό χωρίς να κατασκευάσουμε θρίαμβο
Εάν τα στοιχεία Ιανουαρίου–Αυγούστου επιβεβαιωθούν και στο τέλος της χρονιάς, η Ελλάδα θα έχει κάνει μια πραγματικά σημαντική πρόοδο.
Και μια κυβέρνηση δικαιούται να πιστωθεί το μέρος αυτής της προόδου που προκύπτει από πολιτικές τις οποίες σχεδίασε και εφάρμοσε.
Αλλά η σοβαρότητα απαιτεί κάτι περισσότερο από ένα γράφημα με αφετηρία το 2019 και κατάληξη το καλύτερο διαθέσιμο οκτάμηνο.
Απαιτεί να μάθουμε τι ακριβώς λειτούργησε.
Πόσο αυξήθηκαν οι έλεγχοι;
Ποιες παραβάσεις μειώθηκαν;
Πόσο άλλαξαν οι μέσες ταχύτητες;
Πόσο αυξήθηκε η χρήση κράνους και ζώνης;
Σε ποιους δρόμους μειώθηκαν περισσότερο τα θανατηφόρα δυστυχήματα;
Ποια μέτρα είχαν το μεγαλύτερο αποτέλεσμα;
Γιατί αυτός πρέπει να είναι ο στόχος.
Όχι να αποδειχθεί ότι «η κυβέρνηση τα κατάφερε».
Αλλά να εντοπιστεί τι πραγματικά σώζει ανθρώπινες ζωές ώστε να εφαρμοστεί ακόμη περισσότερο.
Και αν στο τέλος του 2026 η Ελλάδα φτάσει πράγματι τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, θα υπάρχει κάθε λόγος να το αναγνωρίσουμε.
Όχι ως κομματική νίκη.
Ως εθνική κατάκτηση.
Γιατί οι άνθρωποι που επιστρέφουν ζωντανοί στο σπίτι τους δεν ανήκουν ούτε στην κυβέρνηση ούτε στην αντιπολίτευση.
Ανήκουν στις οικογένειές τους.
