Νέα δεδομένα στη διαχείριση της χοληστερόλης φέρνουν οι αμερικανικές κατευθυντήριες οδηγίες, οι οποίες δίνουν ακόμη μεγαλύτερο βάρος στην έγκαιρη πρόληψη και στην πρώιμη αντιμετώπιση της αυξημένης LDL («κακής» χοληστερόλης).
Η βασική φιλοσοφία είναι σαφής: όσο περισσότερα χρόνια παραμένει κάποιος εκτεθειμένος σε υψηλές τιμές LDL, τόσο αυξάνεται η συνολική επιβάρυνση των αρτηριών του. Γι’ αυτό η αντιμετώπιση δεν πρέπει να ξεκινά όταν η καρδιαγγειακή νόσος έχει ήδη εμφανιστεί.
Έλεγχος ακόμη και από την παιδική ηλικία
Μία από τις σημαντικότερες αλλαγές αφορά την ηλικία έναρξης του προληπτικού ελέγχου.
Για τον γενικό πληθυσμό προτείνεται έλεγχος των λιπιδίων ήδη μεταξύ 9 και 11 ετών, ενώ σε παιδιά με βαρύ οικογενειακό ιστορικό ή πιθανότητα κληρονομικής διαταραχής των λιπιδίων μπορεί να εξετάζεται πολύ νωρίτερα.
Αυτό δεν σημαίνει, βέβαια, ότι ένα παιδί με αυξημένη χοληστερόλη οδηγείται αυτομάτως σε φαρμακευτική θεραπεία. Ο έλεγχος αποσκοπεί κυρίως στην έγκαιρη αναγνώριση περιπτώσεων που χρειάζονται στενότερη παρακολούθηση ή παρέμβαση.
Οι νέοι στόχοι για την LDL
Ιδιαίτερη σημασία έχει η διαφοροποίηση των επιθυμητών τιμών ανάλογα με τον συνολικό καρδιαγγειακό κίνδυνο.
Σύμφωνα με τις οδηγίες που επικαλείται το δημοσίευμα:
- για άτομα οριακού ή ενδιάμεσου κινδύνου, στόχος LDL-C κάτω από 100 mg/dL
- για άτομα υψηλού κινδύνου, κάτω από 70 mg/dL
- για ασθενείς με αθηροσκληρωτική καρδιαγγειακή νόσο και πολύ υψηλό κίνδυνο, κάτω από 55 mg/dL
Το κρίσιμο στοιχείο είναι ότι πλέον οι γιατροί δεν εξετάζουν απομονωμένα έναν αριθμό χοληστερόλης. Αξιολογούν το συνολικό προφίλ κινδύνου του κάθε ανθρώπου.
Τι είναι το PREVENT
Για τους ενήλικες ηλικίας 30–79 ετών χρησιμοποιείται το εργαλείο PREVENT, μέσω του οποίου εκτιμάται ο καρδιαγγειακός κίνδυνος σε βάθος χρόνου.
Στην αξιολόγηση λαμβάνονται υπόψη παράγοντες όπως ηλικία, αρτηριακή πίεση, επίπεδα λιπιδίων και άλλοι παράγοντες κινδύνου.
Αυτό σημαίνει ότι δύο άνθρωποι με την ίδια LDL δεν είναι απαραίτητο να χρειάζονται την ίδια αντιμετώπιση.
Ένας άνθρωπος χωρίς άλλους σημαντικούς παράγοντες κινδύνου μπορεί να αντιμετωπιστεί διαφορετικά από κάποιον με το ίδιο επίπεδο LDL αλλά πολύ μεγαλύτερο συνολικό καρδιαγγειακό κίνδυνο.
Στατίνες νωρίτερα – αλλά όχι για όλους
Το μήνυμα των νέων οδηγιών δεν είναι «όλοι παίρνουμε στατίνες».
Η υγιεινή διατροφή, η σωματική δραστηριότητα, ο έλεγχος του σωματικού βάρους και η διακοπή του καπνίσματος εξακολουθούν να αποτελούν βασικούς πυλώνες πρόληψης.
Εκεί όμως όπου ο καρδιαγγειακός κίνδυνος δικαιολογεί θεραπεία, η τάση είναι να μην αφήνεται η LDL αυξημένη επί χρόνια περιμένοντας αποκλειστικά την αλλαγή του τρόπου ζωής.
Οι στατίνες παραμένουν βασική φαρμακευτική επιλογή, ενώ υπάρχουν πλέον και πρόσθετες θεραπείες, όπως εζετιμίμπη, βεμπεδοϊκό οξύ, αναστολείς PCSK9 και inclisiran, ανάλογα με την περίπτωση.
Το σημαντικότερο που πρέπει να κρατήσουμε
Η μεγάλη αλλαγή δεν είναι απλώς ένας καινούργιος «μαγικός αριθμός» χοληστερόλης.
Είναι η μετάβαση σε μια λογική «χαμηλότερη LDL νωρίτερα και για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα», όταν ο συνολικός κίνδυνος το δικαιολογεί.
Και αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία για όσους βλέπουν σε μια εξέταση LDL 110 ή 120 mg/dL και αναρωτιούνται εάν είναι «καλή» ή «κακή».
Η απάντηση δεν δίνεται πλέον μόνο από τον αριθμό. Δίνεται από τον αριθμό σε συνδυασμό με το συνολικό καρδιαγγειακό προφίλ του ανθρώπου.



