Ο Άδωνις Γεωργιάδης επιστρατεύει μία εβδομαδιαία τιμή της Κομισιόν για να απορρίψει τη συζήτηση περί ανταγωνισμού στα διυλιστήρια – Μόνο που η Επιτροπή Ανταγωνισμού έχει καταγράψει «εξαιρετικά χαμηλή ανταγωνιστική πίεση», περιορισμένες εναλλακτικές προμήθειας και το φαινόμενο «rockets and feathers»
Τελικά μάθαμε γιατί συζητάμε για τις τιμές των καυσίμων.
Όχι επειδή ο Έλληνας πληρώνει ακριβά στην αντλία.
Όχι επειδή στην ελληνική διύλιση δραστηριοποιούνται ουσιαστικά δύο επιχειρηματικοί όμιλοι.
Όχι επειδή η ίδια η Επιτροπή Ανταγωνισμού διερευνά εδώ και χρόνια τις συνθήκες ανταγωνισμού στην αγορά πετρελαιοειδών.
Όχι επειδή έχει εντοπίσει εμπόδια στις εισαγωγές.
Όχι επειδή έχει καταγράψει ασύμμετρη μετακύλιση των αυξήσεων και των μειώσεων.
Από φθόνο.
Αυτό είναι περίπου το επιχείρημα που αναπτύσσει ο Άδωνις Γεωργιάδης.
Και μάλιστα ο υπουργός δεν περιορίζεται στον Αλέξη Τσίπρα.
Προχωρά σε ολόκληρη κοινωνιολογική θεωρία:
η Αριστερά, λέει περίπου, μετέτρεψε τον ανθρώπινο φθόνο απέναντι στον πλούτο σε πολιτική ιδεολογία.
Εντυπωσιακό.
Μόνο που υπάρχει ένα μικρό πρόβλημα.
Η Επιτροπή Ανταγωνισμού δεν είναι αριστερή οργάνωση.
Και αυτά που έχει γράψει για την αγορά πετρελαιοειδών είναι πολύ πιο ενδιαφέροντα από όσα μας λέει ο υπουργός.
Πρώτα απ’ όλα: το 1.024,98 είναι σωστό
Ας μην κάνουμε αυτό που κατηγορούμε τους άλλους ότι κάνουν.
Ο αριθμός που χρησιμοποιεί ο Γεωργιάδης είναι πραγματικός.
Το Weekly Oil Bulletin της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που δημοσιεύθηκε στις 17 Σεπτεμβρίου 2026 περιλαμβάνει τις τιμές με και χωρίς φόρους των κρατών-μελών.
Στον πίνακα που παραθέτει ο υπουργός, με ημερομηνία αναφοράς 14 Σεπτεμβρίου, η προ φόρων τιμή της Eurosuper 95 στην Ελλάδα εμφανίζεται στα:
1.024,98 ευρώ ανά 1.000 λίτρα.
Ο σταθμισμένος κοινοτικός μέσος όρος εμφανίζεται στα:
1.087,83 ευρώ.
Άρα πράγματι η ελληνική τιμή εκείνη την εβδομάδα ήταν περίπου 5,8% χαμηλότερη από τον σταθμισμένο μέσο όρο της ΕΕ.
Μέχρι εδώ ο Γεωργιάδης έχει δίκιο.
Αλλά από εδώ αρχίζει το λογικό άλμα.
Από πότε μία εβδομαδιαία τιμή αποδεικνύει ότι μια αγορά λειτουργεί ανταγωνιστικά;
Αυτό είναι το κεντρικό ερώτημα.
Η σύγκριση της τιμής της Ελλάδας με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο απαντά σε ένα συγκεκριμένο ερώτημα:
Πόσο κόστιζε προ φόρων η αμόλυβδη στην Ελλάδα σε σχέση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο εκείνη την εβδομάδα;
Δεν απαντά αυτομάτως στο ερώτημα:
Υπάρχουν συνθήκες αποτελεσματικού ανταγωνισμού στην ελληνική αγορά διύλισης;
Είναι δύο διαφορετικά πράγματα.
Μια αγορά μπορεί σε μια συγκεκριμένη ημερομηνία να βρίσκεται κάτω από έναν διεθνή μέσο όρο και ταυτόχρονα να παρουσιάζει υψηλή συγκέντρωση, εμπόδια εισόδου, περιορισμένη δυνατότητα εισαγωγών ή προβληματικούς μηχανισμούς μετακύλισης των τιμών.
Και δεν χρειάζεται να το πούμε εμείς.
Το έχει εξετάσει η αρμόδια ανεξάρτητη αρχή.
Για να δούμε λοιπόν τι λέει η Επιτροπή Ανταγωνισμού
Η Επιτροπή Ανταγωνισμού ξεκίνησε ειδική κανονιστική παρέμβαση στην αγορά πετρελαιοειδών ακριβώς για να εξετάσει τις συνθήκες ανταγωνισμού σε:
διύλιση, χονδρική και λιανική.
Η έρευνα αφορά αμόλυβδη 95 οκτανίων, diesel και πετρέλαιο θέρμανσης.
Και τι έχει καταγράψει;
Εδώ τα πράγματα γίνονται εξαιρετικά ενδιαφέροντα.
Η Επιτροπή αναφέρεται σε:
«εξαιρετικά χαμηλή ανταγωνιστική πίεση λόγω των περιορισμένων εισαγωγών».
Και συνεχίζει ότι τα στοιχεία:
«επιβεβαιώνουν την ικανότητα των εταιρειών διύλισης να αυξάνουν επικερδώς τις τιμές τους», χωρίς να περιορίζονται αισθητά από πελάτες ή δυνητικούς ανταγωνιστές.
Συγγνώμη.
Αυτό είναι «φθόνος για τους πλούσιους»;
Ή είναι πόρισμα της ελληνικής ανεξάρτητης αρχής ανταγωνισμού;
Και υπάρχει και το περίφημο «rockets and feathers»
Η Επιτροπή Ανταγωνισμού έχει εξετάσει και κάτι ακόμη.
Την ασύμμετρη μετακύλιση των τιμών.
Με απλά ελληνικά:
όταν ανεβαίνει η διεθνής τιμή, πόσο γρήγορα περνά η αύξηση προς τα κάτω;
Και όταν πέφτει, πόσο γρήγορα περνά η μείωση;
Η Επιτροπή έχει καταγράψει ότι σε συγκεκριμένες περιόδους οι αυξήσεις του δείκτη Platts μετακυλίονταν περισσότερο στις τιμές πώλησης των διυλιστηρίων από ό,τι οι αντίστοιχες μειώσεις.
Το φαινόμενο είναι γνωστό διεθνώς ως:
«rockets and feathers».
Οι αυξήσεις σαν πύραυλος.
Οι μειώσεις σαν φτερό.
Και αυτή δεν είναι ατάκα του Τσίπρα.
Είναι αντικείμενο οικονομετρικής διερεύνησης της Επιτροπής Ανταγωνισμού.
Και το 2025 τι έκανε η Επιτροπή;
Εδώ το επιχείρημα του Γεωργιάδη γίνεται ακόμη πιο δύσκολο.
Τον Ιούλιο του 2025 η Επιτροπή Ανταγωνισμού δημοσίευσε Δεύτερη Έκθεση Απόψεων και προχώρησε σε δεύτερη δημόσια διαβούλευση για προτεινόμενα μέτρα στον κλάδο.
Γιατί έχει σημασία αυτό;
Διότι το ίδιο το θεσμικό πλαίσιο της διαδικασίας εξηγεί ότι η δεύτερη αυτή φάση έρχεται όταν, μετά την πρώτη διαβούλευση, η Επιτροπή εξακολουθεί να διαπιστώνει απουσία συνθηκών αποτελεσματικού ανταγωνισμού και εξετάζει μέτρα για τη δημιουργία τους.
Δηλαδή έχουμε:
την επίσημη ελληνική Επιτροπή Ανταγωνισμού να συζητά μέτρα επειδή εντοπίζει προβλήματα αποτελεσματικού ανταγωνισμού.
Και τον υπουργό να μας εξηγεί ότι η σχετική δημόσια συζήτηση τροφοδοτείται από τον…
φθόνο απέναντι στους πλουσίους.
Κάτι δεν κολλάει.
Προσοχή όμως: αυτό δεν σημαίνει ότι αποδείχθηκε «καρτέλ»
Εδώ χρειάζεται ακρίβεια.
Ο όρος «καρτέλ» έχει συγκεκριμένο περιεχόμενο στο δίκαιο του ανταγωνισμού.
Για να ισχυριστεί κανείς ως γεγονός ότι υπάρχει παράνομο καρτέλ, χρειάζεται απόδειξη απαγορευμένης σύμπραξης ή συντονισμού και σχετική κρίση των αρμόδιων αρχών ή δικαστηρίων.
Τα στοιχεία που εξετάσαμε δεν μας επιτρέπουν να γράψουμε ως τετελεσμένο γεγονός ότι “αποδείχθηκε καρτέλ των δύο διυλιστηρίων”.
Αλλά αυτό είναι πολύ διαφορετικό από το να λέμε:
«Δεν υπάρχει καν ζήτημα ανταγωνισμού».
Διότι η ίδια η Επιτροπή Ανταγωνισμού λέει ότι υπάρχει.
Και μάλιστα σοβαρό αρκετά ώστε να ενεργοποιήσει ειδική διαδικασία κανονιστικής παρέμβασης.
Υπάρχει και μια λεπτομέρεια που ο υπουργός μάλλον δεν θα βάλει στην ανάρτηση
Η Επιτροπή Ανταγωνισμού είχε πραγματοποιήσει αιφνιδιαστικό επιτόπιο έλεγχο στη Motor Oil στο πλαίσιο αυτεπάγγελτης έρευνας για τη διύλιση, χονδρική και λιανική βενζίνης και diesel.
Και επέβαλε στη Motor Oil πρόστιμο 9,2 εκατ. ευρώ για παρεμπόδιση του ελέγχου.
Προσοχή και πάλι:
Το πρόστιμο δεν αποδεικνύει καρτέλ.
Αφορούσε την παρεμπόδιση του ελέγχου.
Αλλά αποδεικνύει κάτι άλλο:
ότι οι ανησυχίες για τον ανταγωνισμό στην αγορά πετρελαιοειδών δεν αποτελούν κάποια διαδικτυακή θεωρία αριστερών που «φθονούν τους πλουσίους».
Υπήρξαν αρκετά σοβαρές ώστε η αρμόδια αρχή να πραγματοποιήσει dawn raid στο πλαίσιο αυτεπάγγελτης έρευνας.
«Μα είμαστε κάτω από τον μέσο όρο της Ευρώπης»
Ναι.
Στις 14 Σεπτεμβρίου 2026.
Και αυτό είναι θετικό.
Αλλά ας κάνουμε ένα απλό νοητικό πείραμα.
Εάν αύριο η Ελλάδα βρεθεί 2% πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, θα δεχθεί ο Άδωνις Γεωργιάδης ότι αυτό αποδεικνύει καρτέλ;
Προφανώς όχι.
Και σωστά δεν θα το δεχθεί.
Για τον ίδιο ακριβώς λόγο, το ότι μία συγκεκριμένη εβδομάδα βρίσκεται 5,8% κάτω δεν αποδεικνύει την απουσία προβλημάτων ανταγωνισμού.
Δεν εξετάζονται έτσι οι αγορές.
Γι’ αυτό η Επιτροπή Ανταγωνισμού δεν κατέβασε ένα Excel μιας εβδομάδας από την Κομισιόν και έκλεισε τον φάκελο.
Εξέτασε τη δομή της αγοράς.
Τις εισαγωγές.
Την αποθήκευση.
Τα αποθέματα ασφαλείας.
Τις τιμές Platts.
Τα περιθώρια.
Την κερδοφορία.
Τη μετακύλιση των αυξήσεων και των μειώσεων.
Τα εμπόδια εισόδου.
Και τις εναλλακτικές πηγές προμήθειας.
Αυτό λέγεται ανάλυση ανταγωνισμού.
Και ναι, τα διυλιστήρια είναι πολύτιμα για την ελληνική οικονομία
Σε ένα άλλο σημείο ο Γεωργιάδης έχει επίσης δίκιο.
Η εγχώρια διύλιση αποτελεί σημαντικό παραγωγικό και εξαγωγικό κλάδο.
Η δυνατότητα να εισάγεις αργό, να το επεξεργάζεσαι εγχωρίως και να εξάγεις προϊόντα υψηλότερης προστιθέμενης αξίας είναι σημαντική για τη βιομηχανική βάση, τις εξαγωγές, την απασχόληση και την ενεργειακή ασφάλεια.
Αλλά εδώ έχουμε ακόμη ένα περίεργο λογικό άλμα:
Επειδή ένας κλάδος είναι σημαντικός για την οικονομία, δεν πρέπει να εξετάζουμε εάν λειτουργεί ανταγωνιστικά;
Μα ακριβώς το αντίθετο.
Όσο σημαντικότερος είναι ένας κλάδος, τόσο σημαντικότερο είναι να λειτουργεί με ισχυρό ανταγωνισμό και διαφάνεια.
Οι τράπεζες είναι σημαντικές.
Οι τηλεπικοινωνίες είναι σημαντικές.
Η ενέργεια είναι σημαντική.
Τα τρόφιμα είναι σημαντικά.
Αυτό δεν τους χορηγεί ασυλία από τον έλεγχο ανταγωνισμού.
Και η ίδια η κυβέρνηση φαίνεται να μην συμμερίζεται την απόλυτη βεβαιότητα
Υπάρχει μάλιστα μια εξαιρετική ειρωνεία.
Μόλις πριν από λίγες ημέρες ο πρωθυπουργός ανακοίνωσε ότι ετοιμάζεται παρέμβαση για το πετρέλαιο θέρμανσης στην οποία θα συμμετέχουν και τα ίδια τα διυλιστήρια, ενώ μεταξύ των επιλογών που εξετάζονται βρίσκεται και η επαναφορά περιορισμών στα περιθώρια κέρδους.
Άρα από τη μία:
«μην πειράζετε τα διυλιστήρια, πρόκειται για φθόνο».
Και από την άλλη:
η κυβέρνηση ζητά συμμετοχή των διυλιστηρίων στην αποκλιμάκωση της τιμής και εξετάζει παρέμβαση στα περιθώρια.
Κάπως δύσκολο να συνυπάρχουν και τα δύο χωρίς τουλάχιστον κάποιες εξηγήσεις.
Και στην Ευρώπη μήπως έγιναν ξαφνικά όλοι… αριστεροί από φθόνο;
Ακόμη καλύτερα.
Η συζήτηση για τα υπερκέρδη των ενεργειακών εταιρειών δεν γίνεται μόνο από τον Αλέξη Τσίπρα.
Στις 18 Σεπτεμβρίου, υπουργοί Οικονομικών κρατών της ΕΕ συζητούσαν την πιθανότητα φορολόγησης των έκτακτων κερδών των ενεργειακών επιχειρήσεων λόγω της νέας ενεργειακής κρίσης. Η Γερμανία, μαζί με Ισπανία, Πορτογαλία, Ιταλία, Πολωνία και Αυστρία, πίεζε για ευρωπαϊκή αντίδραση.
Και στις 21 Σεπτεμβρίου η τσεχική κυβέρνηση ανακοίνωσε σχέδιο windfall tax 50% στην αύξηση των μικτών περιθωρίων των διυλιστηρίων σε σχέση με το 2025.
Άρα ή ξέσπασε ξαφνικά πανευρωπαϊκή επιδημία φθόνου προς τους επιτυχημένους…
ή οι κυβερνήσεις εξετάζουν ένα πραγματικό οικονομικό ζήτημα.
Το πρόβλημα λοιπόν δεν είναι οι πλούσιοι
Και εδώ φτάνουμε στην ουσία.
Δεν ενδιαφέρει τον καταναλωτή αν ο ιδιοκτήτης ενός διυλιστηρίου έχει ένα εκατομμύριο, ένα δισεκατομμύριο ή εκατό δισεκατομμύρια.
Ούτε πρέπει να τον ενδιαφέρει.
Ο πλούτος δεν αποτελεί απόδειξη παρανομίας.
Η επιχειρηματική επιτυχία δεν αποτελεί ενοχή.
Το κέρδος δεν είναι βρισιά.
Αλλά και το αντίστροφο:
η οικονομική επιτυχία μιας εταιρείας δεν αποτελεί πιστοποιητικό ότι η αγορά στην οποία δραστηριοποιείται λειτουργεί με αποτελεσματικό ανταγωνισμό.
Αυτό εξετάζεται με οικονομικά δεδομένα.
Και υπάρχει ήδη ένας θεσμός που το έκανε.
Λέγεται:
Επιτροπή Ανταγωνισμού.
Οπότε ας αφήσουμε τον «φθόνο» στην άκρη
Ο Άδωνις Γεωργιάδης έχει κάθε δικαίωμα να υπερασπίζεται την ελληνική διυλιστική βιομηχανία.
Έχει κάθε δικαίωμα να ασκεί κριτική στον Αλέξη Τσίπρα.
Και έχει ένα πραγματικό στοιχείο στα χέρια του:
στις 14 Σεπτεμβρίου η ελληνική προ φόρων τιμή της αμόλυβδης ήταν χαμηλότερη από τον σταθμισμένο μέσο όρο της ΕΕ.
Αλλά αυτό δεν εξαφανίζει όσα έχει διαπιστώσει η Επιτροπή Ανταγωνισμού.
Δεν εξαφανίζει τα εμπόδια στις εισαγωγές.
Δεν εξαφανίζει την περιορισμένη ανταγωνιστική πίεση.
Δεν εξαφανίζει το «rockets and feathers».
Δεν εξαφανίζει τις διαπιστώσεις για την ικανότητα των εταιρειών διύλισης να αυξάνουν επικερδώς τις τιμές τους.
Και κυρίως δεν μετατρέπει αυτομάτως κάθε πολίτη που ζητά αυστηρότερο έλεγχο της αγοράς σε άνθρωπο που…
«φθονεί τους πλούσιους».
Γιατί τότε θα πρέπει να δεχθούμε ότι από φθόνο κινείται και η ίδια η Επιτροπή Ανταγωνισμού.
Και αυτό θα ήταν μάλλον ακόμη δυσκολότερο να αποδειχθεί από το περίφημο «καρτέλ».



