Το κράτος προβλέπει ένα επίδομα για ανθρώπους που βρίσκονται ίσως στην πιο ευάλωτη οικονομικά και ηλικιακά κατηγορία της κοινωνίας: τους ανασφάλιστους υπερήλικες που έχουν συμπληρώσει τα 67 χρόνια και δεν δικαιούνται επαρκή σύνταξη.
Στα χαρτιά, η διαδικασία μοιάζει συγκεκριμένη. Στην πράξη, όμως, οι καθυστερήσεις που έχουν καταγγελθεί δημιουργούν μια εντελώς διαφορετική εικόνα.
Το Επίδομα Κοινωνικής Αλληλεγγύης Ανασφάλιστων Υπερηλίκων ανέρχεται από την 1η Ιανουαρίου 2026 στα 418,95 ευρώ τον μήνα και χορηγείται από τον ΟΠΕΚΑ, εφόσον πληρούνται οι προβλεπόμενες εισοδηματικές, περιουσιακές και λοιπές προϋποθέσεις.
Πρόκειται για ανθρώπους που, σε πολλές περιπτώσεις, δεν διαθέτουν άλλο ουσιαστικό εισόδημα. Επομένως, η ταχύτητα εξέτασης μιας αίτησης δεν αποτελεί απλώς διοικητική λεπτομέρεια.
Μπορεί να αποτελεί ζήτημα καθημερινής επιβίωσης.
Το κράτος λέει 4 έως 6 μήνες
Εδώ βρίσκεται η πρώτη μεγάλη αντίφαση.
Το επίσημο Εθνικό Μητρώο Διοικητικών Διαδικασιών αναφέρει ως εκτιμώμενο χρόνο διεκπεραίωσης της διαδικασίας τους 4 έως 6 μήνες.
Παράλληλα, όμως, το ίδιο επίσημο μητρώο αποκαλύπτει κάτι που δύσκολα παραπέμπει σε πλήρως ψηφιοποιημένη διαδικασία: η αίτηση υποβάλλεται στο Κέντρο Κοινότητας του Δήμου κατοικίας και αποστέλλεται στην αρμόδια υπηρεσία, ενώ η συγκεκριμένη διαδικασία εμφανίζεται ως μη παρεχόμενη ψηφιακά.
Και κάπου εδώ αρχίζει η πραγματική περιπέτεια.
Υπάρχουν δημόσια καταγεγραμμένες αναφορές για πολύ μεγαλύτερους χρόνους αναμονής.
Νομική ανάλυση για τη συγκεκριμένη διαδικασία έχει αναφερθεί σε καθυστερήσεις άνω των 12 έως 18 μηνών, επισημαίνοντας μεταξύ άλλων τις διαβιβάσεις των φακέλων και την ανάγκη συλλογής πρόσθετων στοιχείων.
Ακόμη σοβαρότερο είναι ότι το θέμα έχει φτάσει στη Βουλή με καταγγελίες ανασφάλιστων και άπορων υπερηλίκων για περιπτώσεις όπου η διεκπεραίωση μπορεί να φτάνει ή ακόμη και να ξεπερνά τα τρία χρόνια. Πρόκειται για καταγγελίες και όχι για επίσημο μέσο χρόνο διεκπεραίωσης του ΟΠΕΚΑ — η διάκριση είναι κρίσιμη.
Από τους 4–6 μήνες στα χρόνια
Ακριβώς αυτή η απόσταση δημιουργεί το μεγάλο ερώτημα.
Πώς μπορεί μια κοινωνική παροχή που προορίζεται για ανθρώπους άνω των 67 ετών, χωρίς επαρκή συνταξιοδοτική κάλυψη, να παραμένει σε εκκρεμότητα επί τόσο μεγάλο χρονικό διάστημα;
Και κυρίως: τι κάνει ο ηλικιωμένος μέχρι να εκδοθεί η απόφαση;
Τα 418,95 ευρώ μπορεί να φαίνονται μικρό ποσό σε έναν κρατικό προϋπολογισμό. Για έναν άνθρωπο όμως χωρίς σύνταξη μπορεί να είναι τα χρήματα για τρόφιμα, φάρμακα, λογαριασμούς και τις στοιχειώδεις ανάγκες του μήνα.
Η ίδια η επίσημη περιγραφή του ΟΠΕΚΑ χαρακτηρίζει το επίδομα ως μέσο προστασίας ανθρώπων που βρίσκονται σε ευάλωτη ηλικία και δεν συγκέντρωσαν τον απαραίτητο ασφαλιστικό χρόνο.
Εάν λοιπόν η προστασία αυτή φτάνει ύστερα από έναν χρόνο, δύο ή —στις ακραίες περιπτώσεις που έχουν καταγγελθεί— ακόμη περισσότερο, τότε το κοινωνικό δίχτυ ασφαλείας κινδυνεύει να χάνει στην πράξη τον ίδιο τον σκοπό του.
Μια διαδικασία που ακόμη δεν είναι πλήρως ψηφιακή
Υπάρχει και μία δεύτερη αντίφαση.
Σε μια περίοδο κατά την οποία η Πολιτεία επενδύει στην ψηφιοποίηση των υπηρεσιών της, η επίσημη καταχώριση της συγκεκριμένης διαδικασίας αναφέρει ότι δεν παρέχεται ψηφιακά και προβλέπει από 13 έως 17 δικαιολογητικά, ανάλογα με την περίπτωση.
Η αίτηση γίνεται μέσω του Κέντρου Κοινότητας του τόπου κατοικίας, όπως επιβεβαιώνει και ο ίδιος ο ΟΠΕΚΑ.
Όταν λοιπόν σε μια τέτοια αλυσίδα απαιτηθεί συμπληρωματικό δικαιολογητικό ή διασταύρωση στοιχείων με άλλη υπηρεσία, ο χρόνος μπορεί να επιμηκυνθεί ακόμη περισσότερο.
Και αυτό δεν αφορά μερικές δεκάδες ανθρώπους.
Τον Μάρτιο του 2026 ο ΟΠΕΚΑ κατέβαλε το συγκεκριμένο Επίδομα Κοινωνικής Αλληλεγγύης σε 23.387 δικαιούχους, συνολικού ύψους περίπου 10,43 εκατ. ευρώ.
Το ερώτημα που πρέπει να απαντηθεί
Το πραγματικό ζήτημα, επομένως, δεν είναι αν υπάρχει το επίδομα.
Υπάρχει.
Ούτε αν υπάρχουν συγκεκριμένα κριτήρια.
Υπάρχουν.
Το ερώτημα είναι πόσο γρήγορα φτάνει η κοινωνική προστασία στον άνθρωπο που τη χρειάζεται.
Όταν το ίδιο το κράτος αναφέρει εκτιμώμενο χρόνο τεσσάρων έως έξι μηνών, ενώ υπάρχουν δημόσιες καταγγελίες για αναμονές 12–18 μηνών και ακόμη ακραίες περιπτώσεις ετών, η Πολιτεία οφείλει να παρουσιάσει συγκεκριμένα στοιχεία: πόσες αιτήσεις εκκρεμούν σήμερα, πόσος είναι ο πραγματικός μέσος χρόνος απονομής και πόσοι φάκελοι παραμένουν ανοιχτοί περισσότερο από έναν χρόνο.
Για έναν 30χρονο, ένας χρόνος γραφειοκρατικής καθυστέρησης είναι μεγάλη ταλαιπωρία.
Για έναν ανασφάλιστο άνθρωπο 70, 75 ή 80 ετών, χωρίς επαρκές εισόδημα, μπορεί να είναι κάτι πολύ σοβαρότερο.
Και γι’ αυτό μια κοινωνική παροχή δεν αρκεί να προβλέπεται στον νόμο.
Πρέπει να φτάνει εγκαίρως στον άνθρωπο για τον οποίο θεσπίστηκε.
Το επίδομα για τους ανασφαλιστοι φτάνει τους 30 μήνες για να δοθεί έκανα αίτημα στις 27 1 2025 με ενημέρωσαν ότι χρωστάω στο τεβε 38 έτη ένσημα. Είμαι άνεργη από το τέλος του 1989.τωρα πρέπει να βάλω εγώ ή απορη δικηγόρο να πω ότι δεν είμαι ελέφαντας. Οι καθυστερήσεις οφείλονται σε παρόμοια περιστατικά. Μας έχουν στείλει στα σκουπίδια μας θεωρούν πεθαμένους και αδιαφορούν.