Περίπου 450.000 δημόσιοι υπάλληλοι αφορά η νέα μισθολογική αναπροσαρμογή – Πώς οι κρατήσεις και ο φόρος περιορίζουν την πραγματική αύξηση – Αναλυτικά παραδείγματα για ΥΕ, ΔΕ, ΤΕ και ΠΕ – Ποιοι κερδίζουν πάνω από 30 ευρώ και ποιοι μόλις 22 ευρώ τον μήνα
Μια νέα αλλαγή στις αποδοχές εκατοντάδων χιλιάδων εργαζομένων στο Δημόσιο βρίσκεται μπροστά, με την 1η Απριλίου 2027 να αποτελεί το επόμενο σημαντικό ορόσημο για τη μισθολογική πολιτική.
Με βάση το επικρατέστερο σενάριο που εξετάζεται για το επόμενο έτος, περίπου 450.000 πολιτικοί δημόσιοι υπάλληλοι αναμένεται να λάβουν οριζόντια αύξηση 40 ευρώ στους μικτούς βασικούς μισθούς τους.
Στην κατηγορία αυτή περιλαμβάνονται οι πολιτικοί δημόσιοι υπάλληλοι και όχι οι εργαζόμενοι στις Ένοπλες Δυνάμεις, στα Σώματα Ασφαλείας και στο Δικαστικό Σώμα.
Ωστόσο, πίσω από τον αριθμό των 40 ευρώ υπάρχει μια σημαντική λεπτομέρεια που αφορά άμεσα κάθε εργαζόμενο:
τα 40 ευρώ μικτά δεν σημαίνουν 40 ευρώ περισσότερα στην τσέπη.
Οι ασφαλιστικές κρατήσεις και η φορολογία περιορίζουν το ποσό που τελικά θα εμφανιστεί στον τραπεζικό λογαριασμό. Οι υπολογισμοί δείχνουν ότι το καθαρό μηνιαίο όφελος μπορεί να κινηθεί περίπου από 22 έως 31 ευρώ, ανάλογα με το ύψος του μισθού, το μισθολογικό κλιμάκιο και την οικογενειακή κατάσταση του υπαλλήλου.
Από τα 40 ευρώ, πόσα μένουν τελικά;
Η εξήγηση βρίσκεται στον τρόπο με τον οποίο υπολογίζεται η μισθοδοσία.
Η αύξηση των 40 ευρώ αφορά τις μικτές αποδοχές. Πριν όμως το ποσό φτάσει στον εργαζόμενο, επάνω του υπολογίζονται ασφαλιστικές και φορολογικές επιβαρύνσεις.
Σύμφωνα με τους υπολογισμούς του ρεπορτάζ, στις μικτές αποδοχές εφαρμόζονται ασφαλιστικές κρατήσεις συνολικού ύψους 13,92%, οι οποίες αφορούν κύρια σύνταξη, πρόνοια, ανεργία και υγειονομική περίθαλψη.
Στη συνέχεια έρχεται η φορολογία εισοδήματος.
Και εδώ τα πράγματα διαφοροποιούνται από εργαζόμενο σε εργαζόμενο, καθώς ο φόρος εξαρτάται από το συνολικό φορολογητέο εισόδημα και τον αριθμό των εξαρτώμενων τέκνων.
Αυτό σημαίνει ότι η ίδια ακριβώς μικτή αύξηση μπορεί να αφήσει διαφορετικό καθαρό ποσό σε δύο εργαζομένους.
Το τελικό συμπέρασμα των υπολογισμών είναι χαρακτηριστικό: από τα 40 ευρώ μικτά, στην τσέπη μένουν περίπου 22 έως 31 ευρώ τον μήνα.
Το «αγκάθι» της φορολογικής κλίμακας
Ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα πίσω από τη διαφορά μικτής και καθαρής αύξησης είναι η φορολογική επιβάρυνση.
Η μη τιμαριθμοποίηση της φορολογικής κλίμακας έχει ως αποτέλεσμα οι ονομαστικές αυξήσεις των μισθών να μην περνούν αυτούσιες στο διαθέσιμο εισόδημα.
Τα φορολογικά κλιμάκια παραμένουν σε συγκεκριμένα ονομαστικά επίπεδα και έτσι μια αύξηση των αποδοχών μπορεί να οδηγήσει σε μεγαλύτερη παρακράτηση φόρου.
Παράλληλα, όταν οι ετήσιες φορολογητέες αποδοχές ξεπερνούν τις 12.000 ευρώ, ενεργοποιείται ο μηχανισμός σταδιακής μείωσης της ετήσιας έκπτωσης φόρου κατά 2%.
Έτσι δημιουργείται το παράδοξο: το κράτος αυξάνει από τη μία πλευρά τον μικτό μισθό, αλλά από την άλλη μέρος της αύξησης επιστρέφει μέσω αυξημένων κρατήσεων και φορολογίας.
ΥΕ: Πάνω από 31 ευρώ καθαρά για νεοδιόριστο
Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα αφορά νεοδιόριστο άγαμο υπάλληλο Υποχρεωτικής Εκπαίδευσης χωρίς παιδιά.
Ο εργαζόμενος βρίσκεται στο Μισθολογικό Κλιμάκιο 1, με έως τρία χρόνια υπηρεσίας.
Σήμερα λαμβάνει 920 ευρώ μικτά.
Από το ποσό αυτό αφαιρούνται ασφαλιστικές κρατήσεις 128,06 ευρώ και μηνιαίος φόρος 6,52 ευρώ, με αποτέλεσμα οι καθαρές αποδοχές του να ανέρχονται σε 785,41 ευρώ.
Με το σενάριο της αύξησης των 40 ευρώ, ο μικτός μισθός του θα φτάσει στα 960 ευρώ.
Οι ασφαλιστικές κρατήσεις όμως ανεβαίνουν στα 133,63 ευρώ και ο μηνιαίος φόρος στα 9,62 ευρώ.
Έτσι, ο εργαζόμενος θα λαμβάνει τελικά 816,74 ευρώ καθαρά.
Η διαφορά;
31,33 ευρώ τον μήνα.
Η μικτή αύξηση είναι 4,35%, αλλά η αύξηση στις καθαρές αποδοχές περιορίζεται στο 3,99%.
Έγγαμος ΥΕ με παιδί: Από τα 40 ευρώ μένουν 27,55
Διαφορετική εικόνα έχουμε για έγγαμο υπάλληλο ΥΕ με ένα παιδί και 12 έως 15 χρόνια προϋπηρεσίας.
Οι σημερινές μικτές αποδοχές του παραδείγματος ανέρχονται σε 1.162 ευρώ, μαζί με την οικογενειακή παροχή.
Μετά τις κρατήσεις και τον φόρο, ο εργαζόμενος λαμβάνει 970,20 ευρώ καθαρά.
Με την αύξηση, οι μικτές αποδοχές θα ανέλθουν στα 1.202 ευρώ.
Το καθαρό ποσό όμως θα φτάσει στα 997,75 ευρώ.
Επομένως, η πραγματική αύξηση που θα δει στον λογαριασμό του είναι 27,55 ευρώ τον μήνα.
ΔΕ: Τι παίρνει υπάλληλος με 3 έως 6 χρόνια υπηρεσίας
Για έναν άγαμο υπάλληλο Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης χωρίς παιδιά, στο ΜΚ 2 και με 3 έως 6 χρόνια προϋπηρεσίας, οι σημερινές μικτές αποδοχές ανέρχονται σε 1.058 ευρώ.
Μετά τις ασφαλιστικές κρατήσεις και τον φόρο, το καθαρό ποσό είναι 885 ευρώ.
Με την αύξηση των 40 ευρώ ο μικτός μισθός φτάνει στα 1.098 ευρώ.
Το καθαρό ποσό ανεβαίνει στα 912,54 ευρώ.
Άρα το πραγματικό μηνιαίο όφελος είναι 27,54 ευρώ.
Πρόκειται για αύξηση των καθαρών αποδοχών κατά περίπου 3,11%.
Έμπειρος υπάλληλος ΔΕ με δύο παιδιά
Ακόμη πιο ενδιαφέρον είναι το παράδειγμα εργαζομένου Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης με δύο παιδιά και 27 έως 30 χρόνια υπηρεσίας.
Ο σημερινός μικτός μισθός του ανέρχεται σε 1.658 ευρώ, συμπεριλαμβανομένου του επιδόματος τέκνων.
Οι καθαρές αποδοχές διαμορφώνονται στα 1.341,98 ευρώ.
Μετά την αύξηση, οι μικτές αποδοχές ανεβαίνουν στα 1.698 ευρώ.
Το ποσό που τελικά θα φτάνει στον λογαριασμό του θα είναι 1.370,21 ευρώ.
Άρα η αύξηση στην τσέπη περιορίζεται στα 28,23 ευρώ τον μήνα.
ΤΕ: 26,86 ευρώ αντί για 40
Για άγαμο εργαζόμενο Τεχνολογικής Εκπαίδευσης χωρίς παιδιά στο ΜΚ 3, με 4 έως 6 χρόνια υπηρεσίας, οι σημερινές μικτές αποδοχές είναι 1.287 ευρώ.
Οι καθαρές αποδοχές είναι 1.040,54 ευρώ.
Μετά την αύξηση, ο μικτός μισθός ανεβαίνει στα 1.327 ευρώ, όμως το καθαρό πληρωτέο ποσό φτάνει στα 1.067,40 ευρώ.
Άρα το πραγματικό κέρδος είναι 26,86 ευρώ τον μήνα.
Για έγγαμο υπάλληλο ΤΕ με ένα παιδί και 12 έως 14 χρόνια υπηρεσίας, το αποτέλεσμα είναι παρόμοιο.
Από 1.577 ευρώ μικτά και 1.255,99 ευρώ καθαρά, οι αποδοχές διαμορφώνονται στα 1.617 ευρώ μικτά και 1.283,53 ευρώ καθαρά.
Η πραγματική αύξηση είναι 27,54 ευρώ.
ΠΕ: Όσο ανεβαίνουν οι αποδοχές, τόσο περιορίζεται το καθαρό όφελος
Στην Πανεπιστημιακή Εκπαίδευση γίνεται ακόμη πιο εμφανής η επίδραση των κρατήσεων.
Έγγαμος υπάλληλος ΠΕ με ένα παιδί και 14 έως 16 χρόνια υπηρεσίας λαμβάνει σήμερα, στο παράδειγμα, 1.715 ευρώ μικτά και 1.351,02 ευρώ καθαρά.
Με την αύξηση, ο μικτός μισθός φτάνει στα 1.755 ευρώ.
Οι καθαρές αποδοχές ανεβαίνουν στα 1.378,56 ευρώ.
Το κέρδος περιορίζεται στα 27,54 ευρώ τον μήνα.
Ακόμη μεγαλύτερη είναι η διαφορά για έγγαμο υπάλληλο ΠΕ με δύο παιδιά και 22 έως 24 χρόνια υπηρεσίας.
Από τα 2.001 ευρώ μικτά, σήμερα λαμβάνει 1.578,51 ευρώ καθαρά.
Με την αύξηση των 40 ευρώ, ο μικτός μισθός γίνεται 2.041 ευρώ.
Όμως το καθαρό ποσό ανεβαίνει μόλις στα 1.603,30 ευρώ.
Δηλαδή η πραγματική αύξηση είναι 24,79 ευρώ.
Στα υψηλότερα κλιμάκια μένουν ακόμη και 22 ευρώ
Ακόμη μικρότερο είναι αναλογικά το όφελος για στελέχη σε θέσεις ευθύνης.
Έγγαμος διευθυντής ΠΕ με δύο παιδιά και 32 έως 34 χρόνια υπηρεσίας έχει συνολικές μικτές αποδοχές 2.881 ευρώ, μαζί με επίδομα θέσης ευθύνης 585 ευρώ.
Καθαρά λαμβάνει 2.123,91 ευρώ.
Μετά την αύξηση των 40 ευρώ, οι μικτές αποδοχές του φτάνουν στα 2.921 ευρώ, αλλά οι καθαρές μόλις στα 2.147,55 ευρώ.
Το πραγματικό κέρδος είναι 23,64 ευρώ τον μήνα.
Και υπάρχει ακόμη πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα.
Έγγαμος γενικός διευθυντής ΠΕ χωρίς παιδιά, με 36 έως 38 χρόνια υπηρεσίας, λαμβάνει σήμερα 3.594 ευρώ μικτά και 2.456,39 ευρώ καθαρά.
Με την αύξηση, ο μικτός μισθός φτάνει στα 3.634 ευρώ.
Το καθαρό ποσό όμως ανεβαίνει στα 2.478,43 ευρώ.
Από τα 40 ευρώ, επομένως, μένουν στην τσέπη μόλις 22,04 ευρώ.
Σε ποσοστιαία βάση η καθαρή αύξηση είναι μόλις 0,90%.
Από 22 έως 31 ευρώ – Η μεγάλη εικόνα
Τα παραδείγματα αποτυπώνουν μια ξεκάθαρη τάση.
Η οριζόντια αύξηση είναι ίδια σε μικτούς όρους, αλλά δεν είναι ίδια σε καθαρούς.
Ένας χαμηλόμισθος υπάλληλος μπορεί να κρατήσει περισσότερα από 31 ευρώ από τα 40, ενώ ένας εργαζόμενος σε υψηλότερο μισθολογικό κλιμάκιο μπορεί να δει τελικά μόλις περίπου 22 ευρώ.
Η διαφορά δημιουργείται από τον συνδυασμό ασφαλιστικών κρατήσεων, φορολογικού συντελεστή, οικογενειακής κατάστασης και συνολικού ύψους των ετήσιων αποδοχών.
Και αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο στοιχείο που πρέπει να γνωρίζουν οι δημόσιοι υπάλληλοι πριν δουν την αύξηση στη μισθοδοσία τους.
Άλλο η αύξηση στον μικτό μισθό και άλλο η αύξηση στο διαθέσιμο εισόδημα.
Τι πρέπει να κρατήσουν οι 450.000 εργαζόμενοι
Εφόσον επιβεβαιωθεί το σενάριο των 40 ευρώ, η μεταβολή θα αφορά τον βασικό μισθό και θα εφαρμοστεί οριζόντια στα μισθολογικά κλιμάκια.
Ωστόσο, το πραγματικό αποτέλεσμα θα είναι διαφορετικό για κάθε εργαζόμενο.
Με τα δεδομένα των συγκεκριμένων υπολογισμών, το καθαρό μηνιαίο όφελος κινείται μεταξύ 22,04 και 31,33 ευρώ στα παραδείγματα που εξετάζονται.
Η διαφορά μπορεί να φαίνεται μικρή σε μηνιαία βάση, όμως αναδεικνύει ένα ευρύτερο ζήτημα: πόσο από μια ονομαστική μισθολογική αύξηση καταλήγει πράγματι στο διαθέσιμο εισόδημα και πόσο επιστρέφει μέσω εισφορών και φόρων.
Για τους περίπου 450.000 δημοσίους υπαλλήλους, λοιπόν, το ερώτημα ενόψει Απριλίου δεν είναι μόνο «πόση αύξηση θα δοθεί;».
Είναι κυρίως:
«Πόσα από αυτά τα χρήματα θα μείνουν τελικά στην τσέπη;»
Και με βάση το σενάριο των 40 ευρώ και τους συγκεκριμένους υπολογισμούς, η απάντηση είναι σαφής:
περίπου 22 έως 31 ευρώ καθαρά τον μήνα.
