Η συγκέντρωση στην Κυπαρισσία έδωσε νέα τροφή στα σενάρια – Πρόσωπα με διαφορετικές πολιτικές διαδρομές στο ίδιο τραπέζι, εθνική πολιτική ατζέντα και το «Πάμε όλοι μαζί» του πρώην πρωθυπουργού – Γιατί το πραγματικό πολιτικό ερώτημα δεν είναι μόνο αν θα ιδρύσει κόμμα, αλλά ποιο κομμάτι της σημερινής Δεξιάς μπορεί να συσπειρώσει
Το ερώτημα γύρω από τον Αντώνη Σαμαρά αρχίζει να αλλάζει.
Μέχρι πριν από λίγους μήνες η συζήτηση περιστρεφόταν σχεδόν αποκλειστικά γύρω από το εάν ο πρώην πρωθυπουργός θα προχωρήσει ή όχι στην ίδρυση νέου κόμματος.
Μετά όμως τις τελευταίες κινήσεις του και κυρίως μετά την παρουσία του στην Κυπαρισσία, το ενδιαφέρον μετατοπίζεται.
Αν τελικά προχωρήσει, μέχρι πού θέλει να φτάσει;
Διότι οι τελευταίες κινήσεις δείχνουν ότι το πολιτικό εγχείρημα που περιγράφεται στα δημοσιεύματα δεν περιορίζεται απαραιτήτως στη δημιουργία ακόμη ενός κόμματος στα δεξιά της Νέας Δημοκρατίας.
Η συνάντηση της Κυπαρισσίας είχε σαφές πολιτικό περιεχόμενο. Σύμφωνα με τα σχετικά ρεπορτάζ, ο Αντώνης Σαμαράς είπε:
«Πάμε όλοι μαζί, δεν πάει άλλο, πρέπει να ενωθούμε».
Στο γεύμα συμμετείχαν περίπου 50-70 άτομα, μεταξύ των οποίων πρώην υπουργοί, αυτοδιοικητικοί, πρόσωπα με παρελθόν στη Νέα Δημοκρατία και την ΟΝΝΕΔ αλλά και συμμετέχοντες που, σύμφωνα με τα ίδια δημοσιεύματα, δεν ανήκουν αποκλειστικά στον στενό κύκλο του πρώην πρωθυπουργού.
Αυτό ακριβώς είναι που κάνει τη συγκεκριμένη συνάντηση περισσότερο ενδιαφέρουσα πολιτικά.
Δεν μίλησε σαν ένας πρώην πρωθυπουργός που θυμάται το παρελθόν
Ο Αντώνης Σαμαράς δεν περιορίστηκε σε μια παρέμβαση για τη Μεσσηνία.
Σύμφωνα με το ρεπορτάζ, αναφέρθηκε στην ακρίβεια, στην αγοραστική δύναμη, στη φορολογία, στην εξωτερική πολιτική και σε κοινωνικά ζητήματα.
Δηλαδή παρουσίασε θέσεις που παραπέμπουν σε εθνική πολιτική ατζέντα.
Μάλιστα, τα σχετικά δημοσιεύματα μεταφέρουν την εκτίμηση ότι μίλησε περισσότερο με το πολιτικό ύφος ανθρώπου που προετοιμάζεται για νέα πολιτική παρουσία παρά ως πρώην πρωθυπουργός που πραγματοποιεί απλώς μια τοπική εμφάνιση.
Εδώ χρειάζεται, πάντως, μια σημαντική διευκρίνιση:
Επίσημη ανακοίνωση νέου κόμματος δεν έγινε.
Όταν μάλιστα δέχθηκε παρότρυνση «πάμε Πρόεδρε» και τέθηκε εμμέσως το ερώτημα του χρόνου ανακοίνωσης, ο ίδιος δεν έδωσε συγκεκριμένη απάντηση.
Αυτό όμως δεν αναιρεί την πολιτική σημασία όσων συμβαίνουν γύρω του.
Το πραγματικό στοίχημα βρίσκεται στη «δεξιά πολυκατοικία»
Εφόσον ο Αντώνης Σαμαράς αποφασίσει τελικά να προχωρήσει, το κρίσιμο ερώτημα δεν θα είναι απλώς αν το νέο κόμμα θα μπει στη Βουλή.
Θα είναι πόσο βαθιά μπορεί να παρέμβει στις ισορροπίες της ελληνικής Δεξιάς.
Και κυρίως πόσο μπορεί να επηρεάσει τη Νέα Δημοκρατία.
Ο Σαμαράς δεν είναι ένας πολιτικός που εμφανίζεται για πρώτη φορά στον συγκεκριμένο χώρο.
Υπήρξε πρόεδρος της ΝΔ και πρωθυπουργός.
Διαθέτει συνεπώς προσωπικές και πολιτικές σχέσεις δεκαετιών με στελέχη, πρώην βουλευτές, αυτοδιοικητικούς και κομματικά δίκτυα.
Η παρουσία προσώπων με διαδρομή στη ΝΔ στην Κυπαρισσία δεν αποδεικνύει φυσικά ότι όλα αυτά τα πρόσωπα πρόκειται να ακολουθήσουν ένα νέο κόμμα.
Αποδεικνύει όμως κάτι άλλο:
η κινητικότητα υπάρχει.
Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν δεξαμενή – όχι ακόμη εκλογικό ποσοστό
Υπάρχει και ένα δεύτερο στοιχείο που δεν μπορεί να αγνοηθεί.
Οι δημοσκοπήσεις έχουν αρχίσει εδώ και καιρό να μετρούν την πιθανότητα ψήφου σε ενδεχόμενο κόμμα Σαμαρά.
Όπως έχουμε ήδη αναλύσει στο Kefalonia Magazine, διαφορετικές έρευνες έχουν καταγράψει δυνητική ψήφο σε εύρος περίπου 11,5% έως 16,8%, ανάλογα με την εταιρεία και –κυρίως– τον τρόπο με τον οποίο τίθεται το ερώτημα. Αυτό δεν αποτελεί πρόθεση ψήφου και δεν μπορεί να μετατραπεί αυτομάτως σε αποτέλεσμα κάλπης.
Η πρόσφατη Metron Analysis δείχνει επίσης πόσο μεγάλη προσοχή χρειάζεται στην ερμηνεία αυτών των αριθμών: 68% απάντησε ότι είναι «απίθανο» να ψηφίσει ένα κόμμα Σαμαρά και άλλο 19% «όχι και τόσο πιθανό».
Άρα κανείς δεν μπορεί σήμερα να γνωρίζει ποιο θα ήταν το πραγματικό εκλογικό μέγεθος ενός κόμματος που ακόμη δεν έχει ανακοινωθεί.
Υπάρχει όμως ένα πολιτικά σημαντικό δεδομένο: το ενδεχόμενο κόμματός του μετριέται πλέον συστηματικά.
Το πρόβλημα για τη ΝΔ δεν είναι μόνο πόσο θα πάρει ο Σαμαράς
Εδώ βρίσκεται ίσως το σημαντικότερο σημείο.
Για τη Νέα Δημοκρατία, το κρίσιμο ζήτημα ενός νέου κόμματος Σαμαρά δεν θα ήταν αποκλειστικά το τελικό ποσοστό του.
Θα ήταν από πού θα προέρχονταν οι ψηφοφόροι του.
Αν ένα σημαντικό τμήμα τους προερχόταν από πρώην ή σημερινούς ψηφοφόρους της ΝΔ, ακόμη και ένα σχετικά περιορισμένο εκλογικό ποσοστό θα μπορούσε να μεταβάλει τις ισορροπίες στον χώρο.
Ιδίως σε μια περίοδο κατά την οποία ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει θέσει ως πολιτικό στόχο την αυτοδυναμία.
Αυτός είναι και ο λόγος που η συζήτηση γύρω από τον Σαμαρά έχει διαφορετική βαρύτητα από εκείνη γύρω από ένα οποιοδήποτε νέο κόμμα.
Η πολιτική σύγκρουση με τον Μητσοτάκη είναι δεδομένη – τα κίνητρα όχι
Το δημοσίευμα του Instanews αποδίδει τις κινήσεις του πρώην πρωθυπουργού σε επιθυμία «εκδίκησης» για τη διαγραφή του από τη Νέα Δημοκρατία.
Αυτό όμως αποτελεί ερμηνεία του συγκεκριμένου μέσου και όχι τεκμηριωμένο γεγονός για τα προσωπικά κίνητρα του Αντώνη Σαμαρά.
Το γεγονός είναι ότι η σχέση Σαμαρά–Μητσοτάκη έχει περάσει σε ανοιχτή πολιτική σύγκρουση και ότι ο πρώην πρωθυπουργός ασκεί συστηματικά κριτική στην κυβερνητική πολιτική.
Το αν αυτή η σύγκρουση έχει προσωπικό χαρακτήρα, πολιτικό χαρακτήρα ή συνδυασμό των δύο δεν μπορεί να παρουσιαστεί ως δεδομένο χωρίς αντίστοιχη δημόσια δήλωση του ίδιου.
Πολιτικά, άλλωστε, το σημαντικότερο βρίσκεται αλλού.
Στο αποτέλεσμα που θα μπορούσε να προκαλέσει μια αυτόνομη κάθοδος Σαμαρά.
Από την ίδρυση κόμματος στη διεκδίκηση πολιτικού χώρου
Εδώ ενδεχομένως βρίσκεται το «κάτι παραπάνω».
Όχι απλώς να δημιουργηθεί ένα κόμμα.
Αλλά να επιχειρηθεί η συγκρότηση ενός ευρύτερου πολιτικού πόλου στα δεξιά της σημερινής ΝΔ, ο οποίος θα προσπαθήσει να προσελκύσει διαφορετικές κατηγορίες ψηφοφόρων και στελεχών που θεωρούν ότι δεν εκφράζονται πλέον από το κυβερνών κόμμα.
Η φράση «πρέπει να ενωθούμε» αποκτά ακριβώς γι’ αυτό ενδιαφέρον.
Ποιους αφορά αυτό το «να ενωθούμε»;
Μόνο τους παραδοσιακούς πολιτικούς φίλους του Αντώνη Σαμαρά;
Πρώην στελέχη της ΝΔ;
Ψηφοφόρους που έχουν ήδη μετακινηθεί σε μικρότερα κόμματα της Δεξιάς;
Απογοητευμένους ψηφοφόρους που βρίσκονται σήμερα στην αποχή;
Οι απαντήσεις θα αρχίσουν να δίνονται μόνο όταν –και εφόσον– παρουσιαστεί επίσημα ο νέος φορέας, τα πρόσωπα που θα τον στελεχώσουν και το πρόγραμμά του.
Η Κυπαρισσία μπορεί να ήταν μόνο η αρχή
Η τελευταία εμφάνιση Σαμαρά έχει επομένως μεγαλύτερη σημασία από μία ακόμη πολιτική ομιλία.
Στο ίδιο τραπέζι βρέθηκαν άνθρωποι με διαφορετικές διαδρομές, ενώ ο πρώην πρωθυπουργός μίλησε για ζητήματα που αφορούν ολόκληρη τη χώρα και χρησιμοποίησε μια φράση με σαφές μήνυμα συσπείρωσης:
«Πάμε όλοι μαζί».
Δεν γνωρίζουμε ακόμη πόσοι θα πάνε.
Δεν γνωρίζουμε ποιοι θα είναι.
Και κυρίως δεν γνωρίζουμε πόσοι από αυτούς θα προέρχονται από τη σημερινή εκλογική βάση της Νέας Δημοκρατίας.
Αυτό είναι όμως πλέον το πολιτικό ερώτημα.
Γιατί αν τελικά ο Αντώνης Σαμαράς κάνει το επόμενο βήμα, η μεγαλύτερη δοκιμασία του δεν θα είναι απλώς να ιδρύσει ακόμη ένα κόμμα.
Θα είναι να αποδείξει ότι μπορεί να μετατρέψει την προσωπική πολιτική του επιρροή, τα παλαιά δίκτυα και τη σημερινή δυσαρέσκεια ενός τμήματος της Δεξιάς σε πραγματική και οργανωμένη πολιτική δύναμη.
Και τότε η συζήτηση δεν θα αφορά πλέον μόνο τον Σαμαρά.
Θα αφορά τις ίδιες τις ισορροπίες στον χώρο της ελληνικής Δεξιάς.
