Παράθυρο συνταξιοδότησης με όρια ηλικίας από 58,5 έως 62 ετών παραμένει ανοιχτό για χιλιάδες παλαιούς ασφαλισμένους. Το «κλειδί» βρίσκεται στην πρώτη ασφάλιση πριν από το 1993, αλλά και στο πότε συμπληρώθηκαν ο απαιτούμενος χρόνος ασφάλισης και οι κρίσιμες ηλικίες.
Σημαντικές ευκαιρίες για έξοδο στη σύνταξη πριν από το γενικό όριο των 62 ετών εξακολουθούν να έχουν μέσα στο 2026 συγκεκριμένες κατηγορίες παλαιών ασφαλισμένων.
Πρόκειται για 20+5 ειδικές κατηγορίες ασφαλισμένων που προέρχονται από Ταμεία μισθωτών, δηλαδή από το Δημόσιο, το ΙΚΑ, τα Ταμεία ΔΕΚΟ και Τραπεζών, τον Τύπο, καθώς και για μητέρες που ασφαλίστηκαν στο Ταμείο Νομικών.
Η βασική προϋπόθεση για την αξιοποίηση των παλαιών ευνοϊκότερων διατάξεων είναι ο ασφαλισμένος να έχει πραγματοποιήσει έστω και μία ημέρα ασφάλισης πριν από το 1993.
Από εκεί και πέρα, καθοριστικό ρόλο παίζουν το έτος κατά το οποίο συμπληρώθηκε ο απαιτούμενος χρόνος ασφάλισης και η ηλικία που απαιτούσε κάθε διάταξη.
Οι 10 κατηγορίες του Δημοσίου
Στο Δημόσιο υπάρχουν δέκα κατηγορίες ασφαλισμένων που μπορούν, ανάλογα με τις προϋποθέσεις που έχουν κατοχυρώσει, να συνταξιοδοτηθούν πριν από τα 62 ή στο 62ο έτος.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι γονείς με ανήλικο τέκνο.
Οι υπάλληλοι που συμπλήρωσαν 25ετία το 2011 και είχαν ανήλικο τέκνο το ίδιο έτος ή μεταγενέστερα μπορούν να αξιοποιήσουν τα μεταβατικά όρια. Εφόσον έκλεισαν τα 52 έως το 2017, μπορούν να λάβουν πλήρη σύνταξη στα 58,5 έτη.
Όσοι έκλεισαν τα 52 το 2018 έχουν όριο ηλικίας 60 ετών και 2 μηνών.
Για τους γονείς με 25ετία το 2012, το κρίσιμο ηλικιακό όριο ήταν το 55ο έτος. Όσοι το συμπλήρωσαν το 2018 μπορούν να συνταξιοδοτηθούν με πλήρη σύνταξη στα 61, ενώ για όσους έκλεισαν τα 55 το 2019 το αντίστοιχο όριο διαμορφώνεται στα 62 έτη και 6 μήνες.
Τρίτεκνοι: Οι ειδικές διατάξεις
Ξεχωριστή κατηγορία αποτελούν οι τρίτεκνοι.
Οι τρίτεκνες μητέρες με 20ετία έως το 2010 μπορούν να λάβουν πλήρη σύνταξη χωρίς όριο ηλικίας, ανεξάρτητα από το πότε θα καταθέσουν την αίτηση συνταξιοδότησης.
Για τους τρίτεκνους γονείς με 21 έτη το 2011, η έξοδος γίνεται με το μεταβατικό όριο που αντιστοιχεί στο έτος κατά το οποίο συμπληρώνεται το 52ο έτος.
Αντίστοιχα, οι τρίτεκνοι γονείς με 23 έτη το 2012 συνταξιοδοτούνται με βάση το όριο που ισχύει όταν συμπληρώνουν το 55ο έτος.
Ποιοι μπορούν να πάρουν μειωμένη σύνταξη
Υπάρχουν επίσης παλαιοί ασφαλισμένοι του Δημοσίου που έχουν κατοχυρώσει δικαίωμα για μειωμένη σύνταξη.
Ασφαλισμένοι με 25ετία έως το 2010, οι οποίοι συμπλήρωσαν έως το 2022 το 55ο έτος οι γυναίκες και το 60ό οι άνδρες, μπορούν να αποχωρήσουν οποτεδήποτε με μειωμένη σύνταξη.
Αντίστοιχα, άνδρες και γυναίκες με 25ετία το 2011 ή το 2012 και συμπληρωμένη έως το 2022 την ηλικία των 56 ή 58 ετών, αντίστοιχα, διατηρούν το δικαίωμα εξόδου με μειωμένη σύνταξη.
Έξοδος με 35ετία και 36ετία
Σημαντικές είναι και οι μεταβατικές διατάξεις για όσους έχουν πολλά χρόνια ασφάλισης.
Δημόσιοι υπάλληλοι με 25ετία έως το 2010 μπορούν να λάβουν πλήρη σύνταξη με όριο έως 61 έτη και 6 μήνες, εφόσον συμπλήρωσαν το 58ο έτος και 35 χρόνια ασφάλισης έως το 2021.
Ανάλογη δυνατότητα έχουν και όσοι συμπλήρωσαν 25ετία το 2011, με τη διαφορά ότι απαιτούνται συνολικά 36 έτη ασφάλισης έως το 2021.
Για παράδειγμα, με 35 ή 36 έτη το 2018 και ηλικία 58 ετών, το όριο διαμορφώνεται στα 60. Για το 2019 ανεβαίνει στα 60,5, για το 2020 στα 61 και για το 2021 στα 61,5.
Από το 2022 εφαρμόζεται το όριο των 62 ετών με 40 χρόνια ασφάλισης.
Ποιοι μπορούν να φύγουν με 37ετία
Ιδιαίτερη κατηγορία αποτελούν οι δημόσιοι υπάλληλοι που διορίστηκαν μετά το 1983 και είχαν 25ετία έως το 2010.
Εφόσον συμπλήρωσαν συνολικά 37 χρόνια ασφάλισης έως το 2021, μπορούν να αξιοποιήσουν χαμηλότερα μεταβατικά όρια.
Όποιος συμπλήρωσε το 55ο έτος και την 37ετία το 2020 έχει όριο ηλικίας 60 ετών και 3 μηνών, ενώ με 37ετία το 2021 το όριο φτάνει στα 61 έτη και 2 μήνες.
Η διάταξη έχει ειδικούς κανόνες για περιπτώσεις προϋπηρεσίας στο ΙΚΑ και διαδοχικής ασφάλισης, γι’ αυτό απαιτείται ιδιαίτερη προσοχή στον ασφαλιστικό χρόνο κάθε ενδιαφερομένου.
Σύνταξη με βαρέα στους ΟΤΑ
Δυνατότητα εξόδου με ευνοϊκότερο όριο έχουν και εργαζόμενοι στους ΟΤΑ, όπως οδηγοί και οδοκαθαριστές.
Όσοι είχαν συμπληρώσει τουλάχιστον 12 χρόνια ασφάλισης στα βαρέα των ΟΤΑ μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2012 μπορούν να αποχωρήσουν στο 58ο έτος.
Εάν τα 12 χρόνια στα βαρέα συμπληρώθηκαν μετά την 1η Ιανουαρίου 2013, το όριο ηλικίας διαμορφώνεται στα 60 έτη.
Από 650 έως 1.722 ευρώ οι νέες συντάξεις
Μεγάλο ενδιαφέρον παρουσιάζουν και τα ενδεικτικά ποσά για όσους συνταξιοδοτηθούν μέσα στο 2026.
Το εύρος ξεκινά από περίπου 650 ευρώ για μειωμένη σύνταξη με 30 χρόνια ασφάλισης στην κατηγορία Υ.Ε. και μπορεί να φτάσει έως τα 1.722 ευρώ για πλήρη σύνταξη με 40 χρόνια στην κατηγορία Π.Ε.
Για υπαλλήλους Π.Ε., με 35 χρόνια ασφάλισης και συντάξιμο μισθό 2.275 ευρώ, η σύνταξη υπολογίζεται στα 1.296 ευρώ, ενώ με 40 χρόνια και συντάξιμο μισθό 2.550 ευρώ φτάνει στα 1.722 ευρώ.
Στην κατηγορία Τ.Ε., τα αντίστοιχα ποσά είναι 1.247 ευρώ με 35 χρόνια και 1.575 ευρώ με 40 χρόνια.
Για τους υπαλλήλους Δ.Ε., η σύνταξη υπολογίζεται στα 1.069 ευρώ με 35 χρόνια και στα 1.340 ευρώ με 40 χρόνια.
Στην κατηγορία Υ.Ε. διαμορφώνεται στα 965 ευρώ με 35 χρόνια και στα 1.182 ευρώ με 40 χρόνια ασφάλισης.
Στις μειωμένες συντάξεις, τα ποσά είναι χαμηλότερα. Με 30 χρόνια και συντάξιμο μισθό 1.280 ευρώ στην κατηγορία Υ.Ε., το ποσό υπολογίζεται στα 650 ευρώ, ενώ με 34 χρόνια και συντάξιμο μισθό 2.095 ευρώ στην κατηγορία Π.Ε. φτάνει στα 1.042 ευρώ.
Το «κλειδί» είναι πότε κατοχυρώθηκε το δικαίωμα
Για τους παλαιούς ασφαλισμένους δεν αρκεί να γνωρίζουν μόνο πόσα χρόνια ασφάλισης έχουν σήμερα.
Καθοριστικής σημασίας είναι πότε συμπλήρωσαν τον απαιτούμενο χρόνο και την ηλικία που προβλέπει η αντίστοιχη διάταξη.
Όσοι είχαν συμπληρώσει τις κρίσιμες ηλικίες των 50 έως 55 ετών μέχρι το 2018 μπορούν, σε συγκεκριμένες περιπτώσεις, να φτάσουν σε σύνταξη μέσα στο 2026 ακόμη και με όριο 58,5 ετών.
Για όσους συμπλήρωσαν τις κρίσιμες ηλικίες αργότερα, τα μεταβατικά όρια αυξάνονται.
Από το 2022 και μετά, για όσους δεν έχουν κατοχυρώσει παλαιότερο μεταβατικό δικαίωμα, εφαρμόζονται κατά κανόνα τα γενικά όρια: πλήρης σύνταξη στα 67 ή στα 62 με 40 χρόνια ασφάλισης.
Γι’ αυτό και κάθε παλαιός ασφαλισμένος που βρίσκεται κοντά στη συνταξιοδότηση χρειάζεται να εξετάσει το προσωπικό ασφαλιστικό του ιστορικό, καθώς ακόμη και διαφορά λίγων μηνών στην ηλικία ή στον χρόνο ασφάλισης μπορεί να οδηγεί σε διαφορετικό όριο εξόδου.
