Υπάρχουν δημοσιεύματα που ενημερώνουν. Υπάρχουν δημοσιεύματα που αναλύουν. Και υπάρχουν κείμενα που δίνουν την εντύπωση ότι επιχειρούν να κατασκευάσουν εκ των προτέρων το πολιτικό αφήγημα με το οποίο θα αντιμετωπιστεί ένας αντίπαλος. Το τελευταίο δημοσίευμα για τον Αντώνη Σαμαρά προκαλεί ακριβώς αυτό το ερώτημα: διαβάζουμε πραγματικά ρεπορτάζ για όσα είπε και σχεδιάζει ο πρώην πρωθυπουργός ή μια πολιτική γραμμή αποδόμησής του, εξαιρετικά βολική για το Μέγαρο Μαξίμου;
Και το ερώτημα δεν προκύπτει από κάποια θεωρία συνωμοσίας.
Προκύπτει από το ίδιο το κείμενο.
Γιατί ο τίτλος είναι εκρηκτικός:
«Αντώνης Σαμαράς: “Ψηφίστε με για να διώξω τον Μητσοτάκη και την επομένη κλείνω το κόμμα”».
Μόνο που υπάρχει μια μικρή λεπτομέρεια.
Πού ακριβώς το είπε αυτό ο Αντώνης Σαμαράς;
Σε ποια συνέντευξη;
Σε ποια ομιλία;
Σε ποια δημόσια δήλωση;
Σε ποια ανάρτηση;
Η απάντηση που προκύπτει από τον έλεγχο των δημόσιων τοποθετήσεών του είναι απλή:
Δεν εντοπίσαμε να το έχει πει.
Και το ακόμη πιο εντυπωσιακό είναι ότι ούτε το ίδιο το δημοσίευμα παρουσιάζει τέτοια δήλωση.
Από το «θα αφήνει να εννοηθεί» φτάσαμε στα… εισαγωγικά
Εδώ αρχίζει το πραγματικά ενδιαφέρον μέρος.
Μέσα στο κείμενο διαβάζουμε ότι το συγκεκριμένο μήνυμα θα κυριαρχήσει, «σύμφωνα με όσους συνομιλούν μαζί του».
Και όταν φτάνουμε στο υποτιθέμενο κλείσιμο του κόμματος μετά τις εκλογές, το ίδιο το δημοσίευμα γίνεται ακόμη πιο αποκαλυπτικό.
Παραδέχεται ότι ο Σαμαράς:
«είναι δύσκολο να το διατυπώσει στον δημόσιο λόγο του» και ότι «μέσω τρίτων» θα «αφήνει να εννοηθεί» ότι μπορεί να αναστείλει τη λειτουργία του κόμματος.
Δηλαδή έχουμε την εξής εκπληκτική διαδρομή:
Ο Σαμαράς δεν το έχει πει δημόσια.
Κάποιοι τρίτοι υποτίθεται ότι θα το μεταφέρουν.
Ο ίδιος υποτίθεται ότι στο μέλλον θα «αφήνει να εννοηθεί» κάτι.
Και τελικά αυτό εμφανίζεται στον τίτλο περίπου σαν αυτούσια δήλωση:
«Ψηφίστε με… και την επομένη κλείνω το κόμμα».
Αν αυτό δεν χρειάζεται εξήγηση, τότε τι χρειάζεται;
Και ποιον εξυπηρετεί πολιτικά αυτό το αφήγημα;
Εδώ πλέον δεν χρειάζονται εικασίες για να διαπιστώσουμε μια τουλάχιστον εντυπωσιακή πολιτική σύμπτωση.
Στις 6 Σεπτεμβρίου ο Κυριάκος Μητσοτάκης επιτέθηκε δημόσια στον Αντώνη Σαμαρά, λέγοντας ότι διαθέτει «τεχνογνωσία» για το πώς μπορεί να κάνει κακό στην παράταξη και εκφράζοντας την ελπίδα να μην την αξιοποιήσει. Ο Σαμαράς απάντησε την ίδια ημέρα ότι το ποιος βλάπτει την παράταξη δεν το αποφασίζει η οικογένεια Μητσοτάκη αλλά ο λαός της παράταξης.
Και τώρα τι διαβάζουμε;
Ότι ο Σαμαράς θέλει να προκαλέσει την «απόλυτη ζημιά».
Ότι το κόμμα του έχει στόχο τη «διάσπαση της ΝΔ».
Ότι πρέπει να δημιουργηθούν «αναχώματα» εναντίον του.
Ότι δεν πρέπει να του επιτραπεί να «δράσει ανενόχλητος».
Και για κερασάκι, ο πρώην πρωθυπουργός χαρακτηρίζεται «πολιτικός Μαυρογιαλούρος».
Αυτό δεν αποδεικνύει ότι το κείμενο γράφτηκε ή υπαγορεύτηκε από το Μέγαρο Μαξίμου.
Αποδεικνύει όμως κάτι που μπορεί να διαπιστώσει κάθε αναγνώστης: το πολιτικό αφήγημα του δημοσιεύματος βρίσκεται εξαιρετικά κοντά στη γραμμή με την οποία η σημερινή ηγεσία της ΝΔ επιχειρεί να αντιμετωπίσει πολιτικά τον Σαμαρά.
Και αυτή η σύμπτωση δικαιούται να επισημανθεί.
Γιατί όμως τόση αγωνία για ένα κόμμα του «2%-2,5%»;
Και εδώ αρχίζουν τα ακόμη πιο ενδιαφέροντα.
Το ίδιο δημοσίευμα μάς πληροφορεί ότι ο Κυριάκος Μητσοτάκης φέρεται να εκτιμά πως ένα κόμμα Σαμαρά:
«δεν θα ξεπεράσει το 2%-2,5%».
Δεν έχουμε δημόσια δήλωση του πρωθυπουργού που να επιβεβαιώνει αυτή την ιδιωτική φράση.
Ας δεχτούμε όμως χάριν της συζήτησης ότι η πληροφορία του δημοσιεύματος είναι ακριβής.
Τότε γεννάται ένα απλό ερώτημα:
Αν πραγματικά στο Μέγαρο Μαξίμου θεωρούν ότι ο Σαμαράς κινείται στο 2%-2,5%, γιατί τέτοια κινητοποίηση;
Γιατί χρειάζονται «αναχώματα»;
Γιατί πρέπει να μην του «αφεθεί χώρος»;
Γιατί χρειάζεται εκστρατεία σε «κάθε χωριό»;
Γιατί ολόκληρα δημοσιεύματα για το πώς πρέπει να αντιμετωπιστεί;
Η πολιτική συζήτηση των τελευταίων εβδομάδων δείχνει τουλάχιστον ότι το ενδεχόμενο νέου κόμματος αντιμετωπίζεται σοβαρά. Ρεπορτάζ έχουν ήδη καταγράψει σχεδιασμό «αναχωμάτων» από τη ΝΔ απέναντι σε ενδεχόμενη «πλαγιοκόπηση» από τον Σαμαρά.
Άρα η εικόνα του εντελώς αμελητέου πολιτικού αντιπάλου δύσκολα συμβιβάζεται με την ένταση της αντιμετώπισής του.
Η πραγματική θέση του Σαμαρά είναι δημόσια
Και εδώ είναι ίσως η μεγαλύτερη αδυναμία του δημοσιεύματος.
Δεν χρειάζεται κανείς να εφεύρει τι σκέφτεται ο Αντώνης Σαμαράς.
Μιλάει ο ίδιος.
Τον Ιούνιο, όταν ρωτήθηκε ευθέως για νέο κόμμα, είπε:
«Έχω πάρει τις αποφάσεις μου. Θα τις ανακοινώσω όταν και όπως πρέπει».
Στην ίδια πολιτική παρέμβαση υποστήριξε ότι η μεγάλη κεντροδεξιά παράταξη έχει μείνει «ανεκπροσώπητη» και παρουσίασε την ενδεχόμενη επιστροφή του στην ενεργό πολιτική ως πολιτικό και όχι επαγγελματικό ζήτημα.
Και στις 6 Σεπτεμβρίου προχώρησε ακόμη περισσότερο.
Κατηγόρησε προσωπικά τον Μητσοτάκη για ακρίβεια, διαφθορά, αλαζονεία, Τέμπη, ΟΠΕΚΕΠΕ και άλλα ζητήματα και κατέληξε:
«Δεν είναι αυτή η παράταξη, κύριε Μητσοτάκη, αυτό είναι το κόμμα Μητσοτάκη».
Μπορεί κάποιος να συμφωνεί.
Μπορεί να διαφωνεί πλήρως.
Αλλά αυτή είναι η δημόσια πολιτική θέση του.
Γιατί λοιπόν να μη γίνει αντιπαράθεση πάνω σε αυτή;
Γιατί χρειάζεται να του αποδοθεί μια άλλη, πολύ πιο εύκολα απαξιώσιμη θέση:
«Ψηφίστε με μόνο για να διώξω τον Μητσοτάκη και μετά κλείνω»;
Υπάρχει και κάτι που χαλάει περισσότερο το αφήγημα
Στις 9 Σεπτεμβρίου ο Μάριος Σαλμάς, ο οποίος έχει συνδεθεί δημόσια με την προοπτική του νέου εγχειρήματος, δήλωσε:
«Όταν κάνεις ένα κόμμα και κατεβαίνεις, κατεβαίνεις για να γίνεις πρωθυπουργός».
Αυτό φυσικά δεν αποδεικνύει ποιο ακριβώς είναι το τελικό σχέδιο του Σαμαρά.
Δείχνει όμως κάτι σημαντικό:
Υπάρχουν δημόσιες τοποθετήσεις ανθρώπων που βρίσκονται κοντά στο υπό διαμόρφωση εγχείρημα και οι οποίες δεν περιγράφουν ένα κόμμα μιας χρήσης που θα κατέβει στις εκλογές αποκλειστικά για να «κάνει ζημιά και να κλείσει».
Και αυτό οφείλει να συνεκτιμηθεί.
Από το πολιτικό ρεπορτάζ στην πολιτική οδηγία
Το τελευταίο τμήμα του δημοσιεύματος είναι ίσως το αποκαλυπτικότερο ως προς τον χαρακτήρα του.
Δεν περιορίζεται στην περιγραφή του τι κάνει ο Σαμαράς.
Λέει ουσιαστικά στη ΝΔ τι πρέπει να κάνει απέναντί του.
Γράφει ότι δεν πρέπει «να του αφεθεί χώρος».
Ότι πρέπει «σε κάθε χωριό να δημιουργήσουν αναχώματα».
Ότι πρέπει να σταλεί στους Νεοδημοκράτες το μήνυμα πως ο πρώην πρωθυπουργός θέλει να προκαλέσει την «απόλυτη ζημιά».
Αυτό πλέον δεν είναι απλή ενημέρωση για τον σχεδιασμό Σαμαρά.
Είναι πολιτική συνταγή αντιμετώπισής του.
Και μάλιστα μια συνταγή που ταιριάζει απολύτως με τη σύγκρουση που βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη μεταξύ Μαξίμου και πρώην πρωθυπουργού, την οποία άλλα μέσα περιγράφουν πλέον ως σύγκρουση «χωρίς επιστροφή».
Πρώτα κατασκευάζεις το κίνητρο και μετά καταδικάζεις τον αντίπαλο γι’ αυτό
Ας δούμε λοιπόν ολόκληρη την κατασκευή:
Πρώτα αποδίδεται στον Σαμαρά μια φράση που δεν εντοπίζεται σε δημόσια δήλωσή του.
Μετά παρουσιάζεται ως μοναδικός στόχος του η απομάκρυνση Μητσοτάκη.
Στη συνέχεια του αποδίδεται πρόθεση «απόλυτης ζημιάς».
Μετά χαρακτηρίζεται «Μαυρογιαλούρος».
Και στο τέλος δίνεται ουσιαστικά η πολιτική οδηγία προς τη ΝΔ:
στήστε αναχώματα παντού.
Αν ο στόχος ήταν αποκλειστικά η ενημέρωση, θα μπορούσε πολύ απλά να γραφτεί:
«Πληροφορίες αναφέρουν ότι συνεργάτες του Σαμαρά εξετάζουν αυτή τη στρατηγική».
Τελεία.
Όχι να παρουσιάζεται μια μη δημόσια δήλωση σαν σύνθημα του ίδιου και στη συνέχεια να οικοδομείται πάνω της ολόκληρο κατηγορητήριο.
Το πολιτικό πρόβλημα για το Μαξίμου είναι πραγματικό
Και πιθανότατα εδώ βρίσκεται το ουσιαστικότερο κομμάτι της ιστορίας.
Ο Σαμαράς δεν επιτίθεται σήμερα στη ΝΔ από την Αριστερά.
Διεκδικεί την ίδια την ταυτότητα της παράταξης.
Λέει στους παραδοσιακούς ψηφοφόρους της ότι άλλο είναι η Νέα Δημοκρατία και άλλο το σημερινό «κόμμα Μητσοτάκη».
Αυτό είναι πολύ διαφορετικό πολιτικά από μια συνηθισμένη αντιπολιτευτική επίθεση.
Και εξηγεί γιατί η μεταξύ τους αντιπαράθεση έχει πάρει τέτοια ένταση.
Δεν χρειάζεται λοιπόν να δεχτούμε ως δεδομένο ότι κάποιο δημοσίευμα «παραγγέλθηκε» από το Μαξίμου για να παρατηρήσουμε το προφανές:
η πολιτική αποδόμηση του Σαμαρά εξυπηρετεί αντικειμενικά τη σημερινή ηγεσία της ΝΔ και το συγκεκριμένο δημοσίευμα χρησιμοποιεί σχεδόν ολόκληρο το οπλοστάσιο αυτής της αποδόμησης.
Από τον «διασπαστή» μέχρι τον άνθρωπο που θέλει απλώς «να κάνει ζημιά».
Μια τελευταία ερώτηση
Αν λοιπόν υπάρχουν πράγματι στοιχεία ότι ο Αντώνης Σαμαράς είπε:
«Ψηφίστε με για να διώξω τον Μητσοτάκη και την επομένη κλείνω το κόμμα», ας παρουσιαστούν.
Πού το είπε;
Πότε;
Σε ποιον;
Υπάρχει καταγραφή;
Υπάρχει επώνυμη μαρτυρία;
Μέχρι τότε υπάρχει μια πολύ σημαντική διάκριση που κανένα πρωτοσέλιδο και κανένα εισαγωγικό δεν μπορεί να εξαφανίσει:
Άλλο αυτό που είπε ο Σαμαράς.
Άλλο αυτό που κάποιοι λένε ότι σκέφτεται.
Και εντελώς άλλο αυτό που θα ήταν πολιτικά βολικό για τους αντιπάλους του να πιστέψει ο κόσμος ότι είπε.
Και στη συγκεκριμένη περίπτωση, αυτή ακριβώς η απόσταση είναι όλη η ιστορία.
