Μια δήλωση που προκάλεσε πολιτικό σάλο, μια εκ των υστέρων παραδοχή περί «λανθασμένης φράσης» και μια πολιτική διαδρομή που πέρασε από διαφορετικούς κομματικούς σταθμούς πριν καταλήξει στη Νέα Δημοκρατία. Η περίπτωση του Χάρη Θεοχάρη αποκτά ακόμη μεγαλύτερο πολιτικό βάρος σε μια περίοδο κατά την οποία η ακρίβεια πιέζει χιλιάδες νοικοκυριά.
Εκεί που νομίζεις ότι η συζήτηση περί αλαζονείας κυβερνητικών στελεχών έχει εξαντλήσει τα όριά της, εμφανίζεται μια καινούργια δήλωση για να την επαναφέρει με τον πιο εκκωφαντικό τρόπο.
Αυτή τη φορά πρωταγωνιστής είναι ο υφυπουργός Εξωτερικών Χάρης Θεοχάρης.
Στη διάρκεια τηλεοπτικής αντιπαράθεσης στο Action24, στις 26 Σεπτεμβρίου, χρησιμοποίησε μια φράση που προκάλεσε έντονες αντιδράσεις:
«Έχουμε τα κόμματα που εκπροσωπούν τον κακομοίρη. Υπάρχουν όμως και νοικοκύρηδες».
Η φράση ειπώθηκε στο πλαίσιο αντιπαράθεσης με την Τόνια Αντωνίου του ΠΑΣΟΚ και καταγράφηκε από σειρά μέσων ενημέρωσης.
Και εδώ ακριβώς βρίσκεται το πολιτικό πρόβλημα.
Ποιος είναι ο «κακομοίρης»;
Όταν ένας κυβερνητικός παράγοντας χρησιμοποιεί έναν τέτοιο διαχωρισμό, δεν μπορεί στη συνέχεια να παραξενεύεται επειδή δημιουργούνται ερωτήματα για το ποιους ακριβώς αφορά.
Ποιος είναι λοιπόν ο «κακομοίρης»;
Είναι ο εργαζόμενος που βλέπει τον μισθό του να τελειώνει πριν τελειώσει ο μήνας;
Είναι ο συνταξιούχος που μετράει τα χρήματα στο σούπερ μάρκετ;
Είναι η οικογένεια που περιορίζει τις μετακινήσεις της επειδή δεν αντέχει το κόστος των καυσίμων;
Είναι ο μικρομεσαίος που προσπαθεί να ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις του;
Ή μήπως είναι ο πολίτης που απλώς δεν ψηφίζει Νέα Δημοκρατία;
Αυτά τα ερωτήματα γεννήθηκαν από την ίδια τη διατύπωση του υφυπουργού.
Και γίνονται ακόμη σοβαρότερα επειδή η φράση δεν ειπώθηκε σε μια ουδέτερη πολιτική συγκυρία. Ειπώθηκε ενώ η δημόσια συζήτηση περιστρέφεται γύρω από την ακρίβεια, τα καύσιμα, την ενέργεια και την πίεση που δέχονται τα οικογενειακά εισοδήματα.
Μετά τον σάλο ήρθε η αναδίπλωση
Οι αντιδράσεις ανάγκασαν τον Χάρη Θεοχάρη να επανέλθει.
Μιλώντας σήμερα, 28 Σεπτεμβρίου, στον Alpha 989 παραδέχθηκε ότι χρησιμοποίησε λανθασμένη διατύπωση.
«Εξέφρασα μια λανθασμένη φράση, είναι η αλήθεια», ανέφερε, ενώ όταν ρωτήθηκε ευθέως εάν θεωρεί λάθος την επίμαχη φράση απάντησε καταφατικά.
Έδωσε παράλληλα τη δική του εξήγηση: υποστήριξε ότι δεν αναφερόταν στους πολίτες, αλλά στον τρόπο με τον οποίο –κατά την άποψή του– τα κόμματα της αντιπολίτευσης περιγράφουν την Ελλάδα.
Σύμφωνα με αυτή την εξήγηση, ο ίδιος ήθελε να αντιπαραθέσει στην απαισιόδοξη εικόνα μια Ελλάδα που προσπαθεί, δυσκολεύεται αλλά προχωρά, αναφερόμενος μεταξύ άλλων στην παραγωγή, στις εξαγωγές, στην απασχόληση και στους μισθούς.
Η διευκρίνιση πρέπει ασφαλώς να καταγραφεί.
Δεν εξαφανίζει όμως την αρχική φράση.
Και κυρίως δεν αναιρεί το πολιτικό ερώτημα για το πώς ένα κυβερνητικό στέλεχος φτάνει να χρησιμοποιεί δημόσια τέτοιους χαρακτηρισμούς.
Η πολιτική διαδρομή του Θεοχάρη
Υπάρχει όμως και μία δεύτερη διάσταση που κάνει την υπόθεση πολιτικά ενδιαφέρουσα.
Ο Χάρης Θεοχάρης δεν αποτελεί ένα παραδοσιακό στέλεχος που ξεκίνησε και εξελίχθηκε αποκλειστικά μέσα στη Νέα Δημοκρατία.
Η πολιτική διαδρομή του πέρασε από αρκετούς σταθμούς.
Υπηρέτησε ως Γενικός Γραμματέας Δημοσίων Εσόδων την περίοδο 2013-2014 και στη συνέχεια εξελέγη για πρώτη φορά βουλευτής, τον Ιανουάριο του 2015, με Το Ποτάμι.
Επανεξελέγη τον Σεπτέμβριο του ίδιου έτους.
Τον Απρίλιο του 2016 αποχώρησε από το Ποτάμι και λίγους μήνες αργότερα συμμετείχε στη δημιουργία της Δημοκρατικής Ευθύνης.
Τον Δεκέμβριο του 2018 ακολούθησε ο επόμενος μεγάλος πολιτικός σταθμός:
η ένταξή του στη Νέα Δημοκρατία, μετά από συνάντηση με τον Κυριάκο Μητσοτάκη.
Με τη ΝΔ εξελέγη το 2019 στον Νότιο Τομέα της Β’ Αθηνών και ανέλαβε υπουργός Τουρισμού. Στη συνέχεια υπηρέτησε και σε άλλες κυβερνητικές θέσεις, ενώ σήμερα είναι υφυπουργός Εξωτερικών.
Ο ίδιος, πάντως, έχει απορρίψει στο παρελθόν την ερμηνεία ότι οι μετακινήσεις αυτές σημαίνουν ιδεολογική ασυνέπεια. Έχει δηλώσει ότι δεν θεωρεί πως παρέκκλινε από τις πολιτικές αρχές του και έχει περιγράψει ως σταθερά στοιχεία της πολιτικής του ταυτότητας τον ευρωπαϊκό προσανατολισμό και τις φιλελεύθερες αξίες.
Αυτό είναι το δικό του επιχείρημα και πρέπει να καταγραφεί.
Από την άλλη πλευρά, είναι αναπόφευκτο μια τέτοια διαδρομή να βρίσκεται υπό πολιτική κρίση όταν ένας πολιτικός επιχειρεί να χωρίσει –έστω και λεκτικά και έστω, όπως υποστηρίζει, από λάθος– το πολιτικό τοπίο ανάμεσα στους «νοικοκύρηδες» και σε εκείνους που εκπροσωπούν τον «κακομοίρη».
Το μεγαλύτερο πρόβλημα για τη ΝΔ
Η υπόθεση Θεοχάρη δεν είναι μεμονωμένη ως προς το πολιτικό αποτέλεσμα.
Προστίθεται σε μια σειρά δημόσιων τοποθετήσεων κυβερνητικών και κομματικών στελεχών που έχουν προκαλέσει αντιδράσεις και έχουν ανοίξει συζήτηση για το ύφος με το οποίο η κυβερνητική παράταξη απευθύνεται στην κοινωνία.
Και αυτό είναι ίσως μεγαλύτερο πρόβλημα για τη Νέα Δημοκρατία από μία απλή άστοχη φράση.
Γιατί οι πολίτες μπορούν να δεχθούν ότι ένας πολιτικός έκανε λάθος.
Πολύ δυσκολότερα όμως αποδέχονται την αίσθηση ότι εκείνοι που κυβερνούν δεν αντιλαμβάνονται πόσο δύσκολη έχει γίνει η καθημερινότητά τους.
Η ακρίβεια δεν είναι θεωρητική συζήτηση.
Το κόστος του σούπερ μάρκετ δεν είναι επικοινωνιακό ζήτημα.
Η βενζίνη, το ρεύμα, το ενοίκιο και οι καθημερινές υποχρεώσεις δεν αντιμετωπίζονται με χαρακτηρισμούς.
Το «λάθος» που δεν σβήνεται εύκολα
Ο Χάρης Θεοχάρης αναγνώρισε ότι η φράση ήταν λανθασμένη.
Αυτό είναι γεγονός και πρέπει να του πιστωθεί ως παραδοχή.
Όμως στην πολιτική οι λέξεις έχουν βάρος – ιδιαίτερα όταν προέρχονται από κυβερνητικά στελέχη.
Και όταν χρησιμοποιούνται οι λέξεις «νοικοκύρηδες» και «κακομοίρης» μέσα σε μια πολιτική αντιπαράθεση, δημιουργείται αναπόφευκτα ένας διαχωρισμός που πληγώνει.
Γιατί ο άνθρωπος που δυσκολεύεται οικονομικά δεν χρειάζεται ούτε χαρακτηρισμούς ούτε μαθήματα.
Χρειάζεται μια κυβέρνηση που να καταλαβαίνει το πρόβλημά του.
Και κυρίως χρειάζεται από εκείνους που κατέχουν δημόσια αξιώματα κάτι πολύ απλούστερο:
μέτρο, σεβασμό και επίγνωση του τι σημαίνουν οι λέξεις τους.
