Την ώρα που το Μέγαρο Μαξίμου επιχειρεί να περιορίσει τη συζήτηση περί αλαζονείας, δηλώσεις κυβερνητικών στελεχών την επαναφέρουν στο προσκήνιο. Και κάθε τέτοιο επεισόδιο αποκτά ιδιαίτερη σημασία λόγω της πολιτικής απόστασης του Αντώνη Σαμαρά από τη σημερινή ηγεσία της ΝΔ και της συζήτησης για τις επόμενες κινήσεις του.
Υπάρχουν πολιτικές συγκρούσεις που προκαλούνται από τους αντιπάλους μιας κυβέρνησης και υπάρχουν και εκείνες που δημιουργούνται στο εσωτερικό της. Για τη Νέα Δημοκρατία, οι τελευταίες ημέρες φαίνεται να ανήκουν περισσότερο στη δεύτερη κατηγορία.
Η συζήτηση για την αλαζονεία κυβερνητικών στελεχών, η οποία άνοιξε δημοσίως ακόμη και μέσα από το ίδιο το κυβερνών κόμμα, όχι μόνο δεν έκλεισε, αλλά τροφοδοτήθηκε εκ νέου από τη δήλωση του υφυπουργού Εξωτερικών Χάρη Θεοχάρη περί «νοικοκύρηδων» και «κακομοίρηδων».
Και όλα αυτά συμβαίνουν σε μια περίοδο κατά την οποία η Νέα Δημοκρατία έχει να αντιμετωπίσει όχι μόνο την αντιπολίτευση, αλλά και τις ανακατατάξεις στον ευρύτερο χώρο της Κεντροδεξιάς και της Δεξιάς.
Σε αυτό ακριβώς το σημείο μπαίνει στην πολιτική εξίσωση ο Αντώνης Σαμαράς.
Από τα «καλάμια» στους «κακομοίρηδες»
Η αρχή έγινε με μια παρέμβαση που είχε ιδιαίτερο πολιτικό βάρος επειδή προήλθε από τη Ντόρα Μπακογιάννη.
Η πρώην υπουργός και βουλευτής της ΝΔ μίλησε ανοιχτά για αλαζονικές συμπεριφορές κυβερνητικών στελεχών και για ανθρώπους που πρέπει να «ξεκαβαλικέψουν». Επανήλθε μάλιστα την επόμενη ημέρα, επιμένοντας ότι δεν ήταν η πρώτη φορά που αναφερόταν σε «καβαλημένα καλάμια» και υποστηρίζοντας ότι η προσπάθεια της κυβέρνησης πολλές φορές αδικείται από τέτοιες συμπεριφορές.
Η παρέμβασή της προκάλεσε συζήτηση στο εσωτερικό της ΝΔ.
Ο Άδωνις Γεωργιάδης, για παράδειγμα, δήλωσε ότι ο ίδιος δεν διαπιστώνει φαινόμενα αλαζονείας στην κυβέρνηση. Από την άλλη πλευρά, στελέχη όπως ο Δημήτρης Καιρίδης και ο Στέλιος Πέτσας κινήθηκαν πιο κοντά στον προβληματισμό που είχε διατυπώσει η Μπακογιάννη, ενώ και ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης αναγνώρισε τη σημασία που έχει το ύφος των κυβερνητικών στελεχών.
Και τότε ήρθε η δήλωση του Χάρη Θεοχάρη.
Σε τηλεοπτική αντιπαράθεση στο Action24, με αντικείμενο μεταξύ άλλων την οικονομία και την ακρίβεια, ο υφυπουργός Εξωτερικών χρησιμοποίησε τη φράση:
«Έχουμε τα κόμματα που εκπροσωπούν τον κακομοίρη. Υπάρχουν όμως και νοικοκύρηδες».
Η δήλωση καταγράφηκε στις 26 Σεπτεμβρίου και προκάλεσε πολιτικές αντιδράσεις.
Η χρονική συγκυρία έκανε τη δήλωση βαρύτερη
Το πρόβλημα για τη ΝΔ δεν βρίσκεται μόνο στις συγκεκριμένες λέξεις.
Βρίσκεται και στη χρονική στιγμή κατά την οποία ειπώθηκαν.
Μόλις λίγες ημέρες νωρίτερα, ένα κορυφαίο στέλεχος του ίδιου του κόμματος είχε προειδοποιήσει δημοσίως για συμπεριφορές που μπορεί να εκπέμπουν αλαζονεία.
Επομένως, η δήλωση Θεοχάρη λειτούργησε αντικειμενικά ως νέο καύσιμο σε μια συζήτηση την οποία το κυβερνών κόμμα θα προτιμούσε να έχει αφήσει πίσω του.
Υπάρχει, μάλιστα, μια επιπλέον πολιτική διάσταση.
Η φράση ειπώθηκε ενώ η συζήτηση αφορούσε και την ακρίβεια, ένα θέμα που συνδέεται άμεσα με την καθημερινότητα των πολιτών.
Όταν λοιπόν η πολιτική αντιπαράθεση μεταφέρεται από το επίπεδο των αριθμών και των πολιτικών επιλογών σε χαρακτηρισμούς όπως «νοικοκύρηδες» και «κακομοίρηδες», δημιουργείται ένα επικοινωνιακό πεδίο που μπορεί να αξιοποιηθεί εύκολα από τους πολιτικούς αντιπάλους της κυβέρνησης.
Και κάπου εδώ εμφανίζεται ο Αντώνης Σαμαράς
Για τον Αντώνη Σαμαρά, κάθε τέτοια συζήτηση έχει ξεχωριστό ενδιαφέρον.
Ο πρώην πρωθυπουργός έχει πλέον σαφή πολιτική απόσταση από την ηγεσία της Νέας Δημοκρατίας και εδώ και μήνες αφήνει ανοιχτό το ερώτημα των επόμενων κινήσεών του.
Τον Ιούνιο, όταν ρωτήθηκε για το ενδεχόμενο δημιουργίας νέου κόμματος, απέφυγε να δώσει συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα και δήλωσε ότι έχει πάρει τις αποφάσεις του και θα τις ανακοινώσει «όταν και όπως πρέπει».
Αυτό είναι το επιβεβαιωμένο δεδομένο.
Από εκεί και πέρα, το δημοσίευμα που έφερε σήμερα το θέμα στο προσκήνιο υποστηρίζει ότι ο πρώην πρωθυπουργός αντιμετωπίζει με ικανοποίηση τις τελευταίες επικοινωνιακές αστοχίες της ΝΔ και ότι συνεχίζει παρασκηνιακές επαφές ενόψει των μελλοντικών του αποφάσεων. Οι συγκεκριμένες πληροφορίες δεν συνοδεύονται από δημόσια τοποθέτηση του ίδιου του Σαμαρά και συνεπώς πρέπει να αντιμετωπίζονται ως παρασκηνιακές πληροφορίες και όχι ως επιβεβαιωμένη ανακοίνωση πολιτικής κίνησης.
Το πολιτικό συμπέρασμα όμως δεν εξαρτάται αποκλειστικά από αυτές.
Γιατί τα λάθη της ΝΔ ενδιαφέρουν τον Σαμαρά
Η πολιτική σημασία βρίσκεται αλλού.
Εάν ο Αντώνης Σαμαράς αποφασίσει τελικά να προχωρήσει σε νέα πολιτική πρωτοβουλία, ένα τμήμα του ακροατηρίου στο οποίο θα μπορούσε να απευθυνθεί προέρχεται αναπόφευκτα από τον ευρύτερο χώρο που ιστορικά τροφοδοτούσε εκλογικά τη Νέα Δημοκρατία.
Και αυτό σημαίνει ότι κάθε επεισόδιο εσωτερικής αντιπαράθεσης, κάθε δημόσια συζήτηση περί αλαζονείας και κάθε δήλωση που προκαλεί αντιδράσεις αποκτά μεγαλύτερη σημασία.
Δεν αποδεικνύει αυτομάτως μετακίνηση ψηφοφόρων προς τον Σαμαρά.
Δημιουργεί όμως πολιτικό υλικό το οποίο μπορεί να χρησιμοποιηθεί από οποιονδήποτε επιχειρήσει να ασκήσει κριτική στη σημερινή φυσιογνωμία της ΝΔ από τα δεξιά της.
Εδώ βρίσκεται και η ειρωνεία των τελευταίων ημερών.
Η προειδοποίηση για τα «καλάμια» δεν προήλθε από την αντιπολίτευση.
Προήλθε από τη Ντόρα Μπακογιάννη.
Και λίγες ημέρες αργότερα μια δήλωση υπουργικού στελέχους περί «νοικοκύρηδων» και «κακομοίρηδων» έδωσε στους πολιτικούς αντιπάλους της ΝΔ ένα έτοιμο επιχείρημα για να επαναφέρουν ακριβώς αυτή τη συζήτηση.
Το πραγματικό πρόβλημα για το Μαξίμου
Η κυβέρνηση μπορεί να αντιμετωπίσει μία άστοχη δήλωση ως μεμονωμένο περιστατικό.
Πολιτικά δυσκολότερο είναι να αντιμετωπίσει τη δημιουργία μιας αλληλουχίας περιστατικών, επειδή τότε η αντιπολίτευση μπορεί να επιχειρήσει να τα παρουσιάσει ως συνολικό χαρακτηριστικό.
Αυτό ακριβώς φαίνεται να φοβούνται όσοι μέσα στη Νέα Δημοκρατία επιμένουν στην ανάγκη διαφορετικού ύφους.
Η Μπακογιάννη μίλησε για «καλάμια».
Ο Θεοχάρης έφερε στη δημόσια συζήτηση τους «νοικοκύρηδες» και τους «κακομοίρηδες».
Στελέχη της ΝΔ διαφωνούν δημοσίως ακόμη και για το εάν υπάρχει πρόβλημα αλαζονείας.
Και ο Αντώνης Σαμαράς παραμένει στο πολιτικό κάδρο, έχοντας ο ίδιος αφήσει ανοιχτό το ζήτημα των επόμενων αποφάσεών του.
Γι’ αυτό και το πραγματικό ερώτημα για τη Νέα Δημοκρατία δεν είναι αν μία συγκεκριμένη φράση θα ξεχαστεί σε δύο ή τρεις ημέρες.
Είναι αν τέτοιες δηλώσεις συσσωρεύονται και τελικά διαμορφώνουν μια εικόνα που το ίδιο το κυβερνών κόμμα δυσκολεύεται να ανατρέψει.
Γιατί στην πολιτική, ο αντίπαλος δεν χρειάζεται πάντοτε να δημιουργήσει το λάθος.
Μερικές φορές αρκεί να περιμένει να του το προσφέρουν.
