Τέσσερις νέες παρεμβάσεις για καύσιμα, οφειλές και προστασία δανειοληπτών ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης στο Υπουργικό Συμβούλιο, καθώς η άνοδος του ενεργειακού κόστους αυξάνει την πίεση σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Στο επίκεντρο βρίσκεται το πετρέλαιο κίνησης, όπου η συνολική ελάφρυνση στην αντλία προβλέπεται να φτάσει τα 20 λεπτά ανά λίτρο για το πρώτο δεκαπενθήμερο του Οκτωβρίου.
Η κυβέρνηση ενεργοποιεί νέο πακέτο παρεμβάσεων σε μια περίοδο κατά την οποία το κόστος των καυσίμων έχει μετατραπεί ξανά σε έναν από τους μεγαλύτερους «πονοκεφάλους» για οικογένειες, επαγγελματίες και επιχειρήσεις.
Σύμφωνα με όσα ανακοινώθηκαν στο Υπουργικό Συμβούλιο, η κυβερνητική στρατηγική δεν περιορίζεται στα καύσιμα, καθώς περιλαμβάνει επίσης αλλαγές στις ρυθμίσεις οφειλών και αυστηρότερο πλαίσιο για τους servicers.
Οι παρεμβάσεις θα επανεξετάζονται ανά 15ήμερο, ανάλογα με την εξέλιξη της ενεργειακής κρίσης και των διεθνών τιμών.
Diesel: Στα 20 λεπτά ανά λίτρο η συνολική ελάφρυνση
Η σημαντικότερη άμεση παρέμβαση αφορά το πετρέλαιο κίνησης.
Η κρατική επιδότηση στην αντλία αυξάνεται, σύμφωνα με τις ανακοινώσεις, από τα 10 στα 15 λεπτά ανά λίτρο.
Παράλληλα, προβλέπεται πρόσθετη συνεισφορά από τα διυλιστήρια.
Έτσι, η συνολική ελάφρυνση για τον καταναλωτή αναμένεται να φτάσει τα 20 λεπτά ανά λίτρο.
Το μέτρο θα εφαρμοστεί για το πρώτο δεκαπενθήμερο του Οκτωβρίου, ενώ στη συνέχεια η κατάσταση θα επανεκτιμηθεί.
Η επιλογή να δοθεί ιδιαίτερο βάρος στο diesel συνδέεται και με την επίδραση που έχει η τιμή του στην υπόλοιπη οικονομία.
Το πετρέλαιο κίνησης αποτελεί βασικό κόστος για τις μεταφορές, τα φορτηγά, τις επιχειρήσεις και σημαντικό μέρος της παραγωγικής δραστηριότητας. Συνεπώς, μια μεγάλη αύξησή του δεν περιορίζεται στον οδηγό που γεμίζει το ρεζερβουάρ του, αλλά μπορεί να περάσει σταδιακά και στις τιμές προϊόντων και υπηρεσιών.
Για έναν οδηγό που θα βάλει, για παράδειγμα, 50 λίτρα diesel, συνολική ελάφρυνση 20 λεπτών ανά λίτρο αντιστοιχεί θεωρητικά σε περίπου 10 ευρώ.
Στα 70 λίτρα η αντίστοιχη διαφορά φτάνει περίπου τα 14 ευρώ, εφόσον βεβαίως η συνολική παρέμβαση μεταφερθεί πλήρως στην τελική τιμή της αντλίας.
Πετρέλαιο θέρμανσης: Στόχος κάτω από 1,75 ευρώ
Το δεύτερο μεγάλο ενεργειακό μέτωπο είναι η θέρμανση.
Με την περίοδο διάθεσης του πετρελαίου θέρμανσης να πλησιάζει, η κυβέρνηση ανακοίνωσε ως στόχο η τιμή του να διατηρηθεί κάτω από τα 1,75 ευρώ ανά λίτρο.
Οι αναλυτικές ανακοινώσεις για το πετρέλαιο θέρμανσης αναμένονται πριν από τις 15 Οκτωβρίου.
Πρόκειται για κρίσιμο ζήτημα για χιλιάδες νοικοκυριά, ιδιαίτερα σε περιοχές όπου το πετρέλαιο εξακολουθεί να αποτελεί βασική πηγή θέρμανσης.
Η πραγματική εικόνα, πάντως, θα εξαρτηθεί από τις διεθνείς τιμές του πετρελαίου, τις συναλλαγματικές μεταβολές και τις συνθήκες που θα επικρατούν στην αγορά όταν ξεκινήσει η διάθεση.
Από 72 σε 120 δόσεις
Η τρίτη παρέμβαση αφορά τις οφειλές.
Ο πρωθυπουργός ανακοίνωσε διεύρυνση του καθεστώτος των 72 δόσεων στις 120 δόσεις, με ελάχιστη μηνιαία καταβολή τα 30 ευρώ.
Η αλλαγή μπορεί να αποδειχθεί σημαντική για οφειλέτες που δυσκολεύονται να ανταποκριθούν στις σημερινές μηνιαίες υποχρεώσεις τους.
Η αύξηση του αριθμού των δόσεων μειώνει τη μηνιαία επιβάρυνση και δημιουργεί μεγαλύτερο χρονικό περιθώριο αποπληρωμής.
Οι ακριβείς προϋποθέσεις εφαρμογής και οι κατηγορίες οφειλετών που θα μπορούν να αξιοποιήσουν τη νέα δυνατότητα θα πρέπει να αποσαφηνιστούν στο αναλυτικό θεσμικό πλαίσιο.
Αυστηρότερο πλαίσιο για τους servicers
Η τέταρτη παρέμβαση αφορά τους servicers και τις ρυθμίσεις δανείων.
Σύμφωνα με όσα ανακοινώθηκαν, θεσπίζονται αυστηρότεροι κανόνες με στόχο την προστασία του συνεπούς οφειλέτη όταν υπάρχει συμφωνημένη ρύθμιση.
Εάν ένας servicer παραβιάζει τους όρους συμφωνίας που έχει συνάψει με τον οφειλέτη, προβλέπεται ότι η σχετική πράξη θα μπορεί να ακυρώνεται.
Παράλληλα, προβλέπεται πρόστιμο που μπορεί να φτάσει έως τις 500.000 ευρώ, ενώ ο πολίτης θα πιστώνεται με ποσό που αντιστοιχεί σε πέντε δόσεις της αρχικής συμφωνίας.
Η συγκεκριμένη παρέμβαση αποκτά ιδιαίτερη σημασία για δανειολήπτες που τηρούν μια ρύθμιση και φοβούνται ότι μπορεί παρ’ όλα αυτά να βρεθούν αντιμέτωποι με μέτρα αναγκαστικής εκτέλεσης.
Μητσοτάκης: «Δεν χρειάζεται άλλη μία εθνική κρίση μέσα σε μία παγκόσμια κρίση»
Κατά την εισήγησή του στο Υπουργικό Συμβούλιο, ο Κυριάκος Μητσοτάκης υποστήριξε ότι επιλογή της κυβέρνησης είναι η στήριξη της κοινωνίας χωρίς να τεθούν σε κίνδυνο οι αντοχές της οικονομίας.
«Δεν χρειάζεται άλλη μία εθνική κρίση μέσα σε μία παγκόσμια κρίση», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Παράλληλα, ξεκαθάρισε ότι οι κυβερνητικές παρεμβάσεις θα αξιολογούνται ανά 15ήμερο, στοιχείο που δείχνει ότι το πακέτο δεν αντιμετωπίζεται ως στατικό αλλά θα προσαρμόζεται στις εξελίξεις.
Ο πρωθυπουργός συνέδεσε επίσης τις επόμενες κινήσεις με το ευρωπαϊκό επίπεδο, αναφέροντας ότι η Ελλάδα προτείνει στις Βρυξέλλες μεγαλύτερη έκτακτη ευελιξία για τα κράτη-μέλη απέναντι στην ενεργειακή κρίση.
Όπως είπε, έχει ήδη αποστείλει σχετική επιστολή προς την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και τον πρόεδρο του Eurogroup.
Γιατί το diesel βρίσκεται στο επίκεντρο
Η κυβέρνηση επιχειρεί με τη μεγαλύτερη επιδότηση του diesel να περιορίσει όχι μόνο την άμεση επιβάρυνση των οδηγών αλλά και έναν πιθανό δεύτερο γύρο ανατιμήσεων.
Και αυτό γιατί κάθε αύξηση στο πετρέλαιο κίνησης περνά στο κόστος των μεταφορών.
Από εκεί μπορεί να μεταφερθεί σταδιακά στα ράφια των καταστημάτων, στα τρόφιμα, στις πρώτες ύλες και συνολικά στο λειτουργικό κόστος των επιχειρήσεων.
Γι’ αυτό και η εξέλιξη της τιμής του diesel το επόμενο διάστημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία για την πορεία του πληθωρισμού.
Τι πρέπει να κρατήσουν οι καταναλωτές
Με τα σημερινά δεδομένα, οι τέσσερις βασικές ανακοινώσεις συνοψίζονται σε συγκεκριμένες παρεμβάσεις:
Diesel: κρατική επιδότηση 15 λεπτών ανά λίτρο και συνολική ελάφρυνση έως 20 λεπτά μαζί με την παρέμβαση των διυλιστηρίων για το πρώτο 15ήμερο του Οκτωβρίου.
Πετρέλαιο θέρμανσης: κυβερνητικός στόχος να διατηρηθεί κάτω από 1,75 ευρώ ανά λίτρο, με αναλυτικές ανακοινώσεις πριν από τις 15 Οκτωβρίου.
Οφειλές: διεύρυνση της ρύθμισης από τις 72 στις 120 δόσεις, με ελάχιστη καταβολή 30 ευρώ.
Servicers: αυστηρότερες κυρώσεις σε περίπτωση παραβίασης συμφωνημένης ρύθμισης, με πρόστιμα έως 500.000 ευρώ και πρόσθετη προστασία του οφειλέτη.
Το κρίσιμο πλέον είναι πώς οι ανακοινώσεις θα αποτυπωθούν στην πράξη και, ειδικά στην περίπτωση των καυσίμων, ποια θα είναι τελικά η τιμή που θα βλέπει ο καταναλωτής στην αντλία.
Γιατί σε μια περίοδο έντονων διεθνών διακυμάνσεων, η πραγματική ελάφρυνση δεν θα κριθεί μόνο από το ύψος της επιδότησης, αλλά από την τελική τιμή που θα διαμορφωθεί στην αγορά.
