Συρίγος: «Υποχωρήσαμε δύο φορές» – Βορίδης: «Μπορεί να κάναμε λίγο μπρος, λίγο πίσω» – Και για τον Κουλκουδίνα: «Άστοχη δήλωση»
Υπάρχουν στιγμές στην πολιτική όπου το μεγαλύτερο πρόβλημα μιας κυβέρνησης δεν δημιουργείται από όσα υποστηρίζει η αντιπολίτευση.
Δημιουργείται από όσα λένε τα ίδια τα στελέχη της.
Μέσα σε λίγες ημέρες, δύο εντελώς διαφορετικά ζητήματα —η Κάσος και η ακρίβεια στα καύσιμα— έφεραν την κυβέρνηση αντιμέτωπη με δημόσιες τοποθετήσεις βουλευτών και στελεχών της Νέας Δημοκρατίας, τις οποίες στη συνέχεια χρειάστηκε να εξηγήσει, να περιορίσει ή να εντάξει σε διαφορετικό πλαίσιο.
Και η σημερινή παρέμβαση του Μάκη Βορίδη κάνει την κατάσταση ακόμη πιο ενδιαφέρουσα.
Γιατί για όσα είπε ο Άγγελος Συρίγος σχετικά με την Κάσο, ο κ. Βορίδης δήλωσε:
«Μπορεί να κάναμε λίγο μπρος λίγο πίσω αλλά γενικά η εικόνα που έχω εγώ είναι ότι δεν έχει αλλάξει ο γενικός σχεδιασμός».
Η διατύπωση απέχει αισθητά από το «καμία υποχώρηση».
Και έρχεται λίγες ημέρες μετά την πολύ σαφέστερη τοποθέτηση του Άγγελου Συρίγου:
«Και στα δύο επεισόδια υποχωρήσαμε».
Το «υποχωρήσαμε» του Συρίγου δεν ήταν λεκτικό ατύχημα
Εδώ υπάρχει μια σημαντική λεπτομέρεια.
Θα μπορούσε αρχικά κάποιος να θεωρήσει ότι ο Άγγελος Συρίγος χρησιμοποίησε άστοχα μια βαριά λέξη.
Μόνο που ο ίδιος επέμεινε.
Αναφερόμενος στα περιστατικά του 2024 στην Κάσο, όταν εμφανίστηκαν τουρκικά πολεμικά πλοία στην περιοχή των ερευνών για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου, είπε ότι «και στα δύο επεισόδια υποχωρήσαμε» και ότι δεν συνεχίστηκαν οι έρευνες βυθού.
Όταν ξέσπασε η πολιτική αντιπαράθεση και η κυβέρνηση διαφοροποιήθηκε από αυτή την περιγραφή, ο Συρίγος επανήλθε.
Και αντί να ανασκευάσει, δήλωσε:
«Δεν παίρνω τίποτα πίσω».
Διευκρίνισε μάλιστα ότι μιλά και με την ιδιότητα του πανεπιστημιακού και ότι οφείλει να καταθέτει την επιστημονική του άποψη. Ταυτόχρονα δεν υποστήριξε ότι ο κυβερνητικός χειρισμός ήταν κατ’ ανάγκην λανθασμένος· εξήγησε ότι, υπό τις συγκεκριμένες συνθήκες, η παύση και η επανεκτίμηση των δεδομένων μπορούσαν να αποτελούν λογική τακτική επιλογή.
Άρα πρέπει να είμαστε ακριβείς:
ο Συρίγος μιλά για υποχώρηση, αλλά δεν ταυτίζει κατ’ ανάγκην την υποχώρηση με λανθασμένη στρατηγική.
Αυτό όμως δεν εξαφανίζει το πρόβλημα της διαφορετικής περιγραφής.
Και τώρα ο Βορίδης: «Λίγο μπρος, λίγο πίσω»
Σήμερα προστέθηκε η δήλωση Βορίδη.
Ο πρώην υπουργός δεν υιοθέτησε τη διατύπωση Συρίγου περί «δύο υποχωρήσεων».
Δεν είπε όμως ούτε ότι όλα έγιναν ακριβώς όπως είχαν σχεδιαστεί εξαρχής.
Είπε:
«Μπορεί να κάναμε λίγο μπρος λίγο πίσω».
Και συμπλήρωσε ότι, σύμφωνα με τη δική του εικόνα, ο γενικός σχεδιασμός δεν έχει αλλάξει.
Εδώ λοιπόν υπάρχει ένα απολύτως θεμιτό ερώτημα προς την κυβέρνηση:
Τι ακριβώς ήταν αυτό το «πίσω»;
Ήταν προσωρινή τακτική μεταβολή;
Ήταν αναστολή των ερευνών;
Ήταν αλλαγή χρονοδιαγράμματος;
Ήταν αντίδραση στην παρουσία των τουρκικών πολεμικών πλοίων;
Και κυρίως:
συνεχίστηκαν ή όχι οι συγκεκριμένες έρευνες βυθού όπως είχαν αρχικά προγραμματιστεί;
Αυτό είναι το πραγματικό ζήτημα.
Όχι οι λέξεις.
Τρεις διαφορετικές περιγραφές που χρειάζονται αποσαφήνιση
Η εικόνα που έχει δημιουργηθεί σήμερα είναι ενδιαφέρουσα.
Η επίσημη κυβερνητική θέση, όπως διατυπώθηκε από τον Παύλο Μαρινάκη, είναι ότι «καμία υποχώρηση δεν υπήρξε» και ότι η πρώτη φάση του έργου πραγματοποιήθηκε βάσει του σχεδιασμού της αναδόχου.
Ο Άγγελος Συρίγος λέει:
«Υποχωρήσαμε δύο φορές».
Και επιμένει:
«Δεν παίρνω τίποτα πίσω».
Ο Μάκης Βορίδης λέει:
«Μπορεί να κάναμε λίγο μπρος λίγο πίσω».
Δεν είναι ταυτόσημες διατυπώσεις.
Και όταν το θέμα αφορά την άσκηση κυριαρχικών δικαιωμάτων, τις ελληνοτουρκικές σχέσεις και ένα ευρωπαϊκό ενεργειακό έργο, η ακρίβεια έχει σημασία.
Το ερώτημα επομένως δεν χρειάζεται ούτε υπερβολές ούτε συνθήματα.
Χρειάζεται μια καθαρή απάντηση για το τι συνέβη επιχειρησιακά και διπλωματικά στην Κάσο το 2024.
Και από την Κάσο… στα 10 ευρώ της βενζίνης
Στην ίδια σημερινή τοποθέτηση ο Μάκης Βορίδης αναφέρθηκε και στην περίφημη δήλωση του βουλευτή της ΝΔ Σπύρου Κουλκουδίνα.
Υποστήριξε ότι η δημόσια συζήτηση μετατοπίζεται από το σημαντικότερο ζήτημα, που κατά τον ίδιο είναι τα κυβερνητικά μέτρα, προς μεμονωμένες δηλώσεις.
Και χαρακτήρισε τη συγκεκριμένη τοποθέτηση «άστοχη».
Ποια ήταν όμως αυτή η δήλωση;
Ο Κουλκουδίνας είχε πει:
«Όταν κάποιος δεν το αντέχει, χρησιμοποιεί μέσα μεταφοράς. Αν δεν αντέχεις να δώσεις 10 ευρώ βενζίνη για να πας και να έρθεις στη δουλειά σου, τα χρησιμοποιείς».
Παράλληλα είχε επικαλεστεί την κίνηση στη λεωφόρο Συγγρού ως ένδειξη ότι οι πολίτες εξακολουθούν να χρησιμοποιούν τα αυτοκίνητά τους παρά τις αυξημένες τιμές των καυσίμων.
Μετά τις αντιδράσεις υποστήριξε ότι η τοποθέτησή του διαστρεβλώθηκε.
Αργότερα δήλωσε επίσης:
«Λυπάμαι γιατί η φράση προκάλεσε το λαϊκό συναίσθημα».
Είναι όμως μόνο θέμα μιας «άστοχης δήλωσης»;
Εδώ βρίσκεται το ουσιαστικότερο σημείο.
Ο Βορίδης έχει δίκιο σε κάτι αυτονόητο: μια ολόκληρη κυβερνητική πολιτική δεν μπορεί να αξιολογείται αποκλειστικά από μία φράση ενός βουλευτή.
Τα μέτρα για τα καύσιμα, τους φόρους, τα εισοδήματα και την ακρίβεια πρέπει να κρίνονται με βάση τα πραγματικά αποτελέσματά τους.
Αλλά ισχύει και το αντίστροφο:
μια δήλωση δεν παύει να έχει πολιτική σημασία μόνο και μόνο επειδή χαρακτηρίστηκε εκ των υστέρων «άστοχη».
Ειδικά όταν αφορά ένα τόσο ευαίσθητο θέμα όσο η δυνατότητα του εργαζομένου να μετακινηθεί.
Γιατί η πραγματικότητα της περιφέρειας δεν είναι η λεωφόρος Συγγρού.
Σε μεγάλο μέρος της ελληνικής επαρχίας, στα νησιά και στις αγροτικές περιοχές, η επιλογή «άφησε το αυτοκίνητο και πάρε το μετρό ή το λεωφορείο» απλώς δεν υπάρχει με την ίδια πρακτική δυνατότητα που υπάρχει στο κέντρο της Αθήνας.
Επομένως, το ουσιαστικό ερώτημα δεν είναι εάν η φράση του Κουλκουδίνα ήταν επικοινωνιακά επιτυχημένη.
Προφανώς δεν ήταν — ακόμη και ο Βορίδης την αποκαλεί άστοχη.
Το ερώτημα είναι εάν η κυβερνητική πολιτική για τα καύσιμα μπορεί πράγματι να περιορίσει το βάρος που υφίστανται τα νοικοκυριά και οι επαγγελματίες.
Οι «άστοχες δηλώσεις» δεν πρέπει να κρύβουν τα πραγματικά ερωτήματα
Και κάπου εδώ τα δύο φαινομενικά άσχετα θέματα συναντώνται.
Στην Κάσο, η συζήτηση δεν πρέπει να χαθεί σε μια λεκτική διαμάχη για το αν αυτό που έγινε ονομάζεται «υποχώρηση», «τακτική κίνηση» ή «λίγο μπρος λίγο πίσω».
Πρέπει να μάθουμε τι ακριβώς έγινε.
Στα καύσιμα, η συζήτηση δεν πρέπει να εξαντληθεί στο αν ο Κουλκουδίνας έκανε μία άστοχη δήλωση.
Πρέπει να δούμε αν τα μέτρα είναι αρκετά για τον πολίτη που πληρώνει τη βενζίνη.
Γιατί τελικά η πολιτική δεν κρίνεται από το πόσο επιτυχημένα διορθώνεται μια φράση μετά τον θόρυβο.
Κρίνεται από τα γεγονότα.
Στην Κάσο, από το τι έκανε τελικά η Ελλάδα μετά την παρουσία των τουρκικών πολεμικών πλοίων και από το αν ο σχεδιασμός συνεχίζεται όπως προβλεπόταν.
Στην οικονομία, από το αν ο εργαζόμενος μπορεί πράγματι να πληρώσει τα 10 ευρώ της βενζίνης — και όχι από το αν υπάρχει κίνηση στη λεωφόρο Συγγρού.
Και γι’ αυτά τα δύο ερωτήματα, οι πολίτες δικαιούνται καθαρές απαντήσεις.
