Η κυβέρνηση επιστράτευσε τέσσερα ευρωπαϊκά «επιτεύγματα» για να απαντήσει στον Ανδρουλάκη – Μόνο που το αρχικό ερώτημα ήταν πολύ πιο συγκεκριμένο: τι αποτέλεσμα είχαν οι επιστολές Μητσοτάκη για τα προβλήματα που πληρώνει σήμερα ο πολίτης;
Ο Παύλος Μαρινάκης αποφάσισε να απαντήσει μέσω TikTok στην ειρωνική αναφορά του Νίκου Ανδρουλάκη στα «Γαλάζια σου γράμματα».
Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ είχε χρησιμοποιήσει το γνωστό τραγούδι για να σχολιάσει τις επανειλημμένες επιστολές του Κυριάκου Μητσοτάκη προς την Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, επιχειρώντας να υποστηρίξει ότι η κυβέρνηση στέλνει επιστολές στις Βρυξέλλες χωρίς να προκύπτουν οι λύσεις που ζητά.
Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος σήκωσε το γάντι.
Μόνο που αντί να απαντήσει αποκλειστικά στο συγκεκριμένο ερώτημα —τι απέδωσαν οι συγκεκριμένες επιστολές;— άνοιξε ολόκληρο τον φάκελο της ευρωπαϊκής πολιτικής της κυβέρνησης από το 2020 μέχρι σήμερα.
Ταμείο Ανάκαμψης.
Αμυντικές δαπάνες.
SAFE.
Ενεργειακές διασυνδέσεις.
Εντυπωσιακός κατάλογος.
Αλλά είναι απάντηση στο ερώτημα;
Πρώτη μετατόπιση: Από τις σημερινές επιστολές… στο Ταμείο Ανάκαμψης του 2020
Ο Παύλος Μαρινάκης υποστήριξε ότι ο Κυριάκος Μητσοτάκης είχε «πρωταγωνιστικό ρόλο» στη δημιουργία του Ταμείου Ανάκαμψης.
Εδώ χρειάζεται ακρίβεια.
Η Ελλάδα ασφαλώς συμμετείχε ενεργά στην ευρωπαϊκή διαπραγμάτευση. Δεν υπάρχει λόγος να μηδενίζεται η ελληνική συμβολή.
Αλλά το Ταμείο Ανάκαμψης δεν ήταν ελληνική πρωτοβουλία που υιοθέτησε η Ευρώπη επειδή το πρότεινε ο Έλληνας πρωθυπουργός.
Στις 23 Απριλίου 2020 οι 27 ηγέτες της ΕΕ συμφώνησαν να εργαστούν για τη δημιουργία Ταμείου Ανάκαμψης και ανέθεσαν στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή να καταθέσει την πρόταση. Η Επιτροπή παρουσίασε το σχέδιό της στις 27 Μαΐου και η τελική συμφωνία για το πακέτο των 750 δισ. ευρώ επιτεύχθηκε από τους Ευρωπαίους ηγέτες τον Ιούλιο.
Άρα το «πρωταγωνιστικός ρόλος» είναι πολιτική αξιολόγηση της κυβέρνησης, όχι γεγονός που μπορεί να αποδοθεί αποκλειστικά στην Ελλάδα.
Και κυρίως:
Τι σχέση έχει αυτό με το ερώτημα για τις σημερινές επιστολές Μητσοτάκη σχετικά με την ακρίβεια;
Ελάχιστη.
Ναι, η Ελλάδα πήρε ένα τεράστιο πακέτο
Υπάρχει όμως ένα σημείο όπου η κυβερνητική επιχειρηματολογία πατάει σε πραγματικά ισχυρό έδαφος.
Το ελληνικό σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας είναι πράγματι τεράστιο σε σχέση με το μέγεθος της οικονομίας.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποτιμά σήμερα το ελληνικό σχέδιο στα 36,61 δισ. ευρώ, εκ των οποίων 18,22 δισ. είναι επιχορηγήσεις και 17,73 δισ. δάνεια.
Μάλιστα, ειδικά το σκέλος των δανείων του ελληνικού προγράμματος έχει χαρακτηριστεί από την ίδια την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ως το μεγαλύτερο μέτρο μεταξύ όλων των εθνικών σχεδίων ως ποσοστό του ΑΕΠ.
Αυτό είναι πραγματικό επίτευγμα για τη χώρα.
Άλλο όμως αυτό και άλλο η προσπάθεια να παρουσιαστεί συνολικά η δημιουργία του ευρωπαϊκού Ταμείου ως απόδειξη ότι κάθε επιστολή ή ελληνική πρόταση στις Βρυξέλλες τελικά αποδίδει.
Οι «600.000 θέσεις εργασίας» χρειάζονται επίσης προσοχή
Ο Μαρινάκης συνέδεσε την περίοδο εφαρμογής του Ταμείου με άνοδο του πραγματικού ΑΕΠ περίπου 11% και με σχεδόν 600.000 νέες θέσεις εργασίας.
Και εδώ υπάρχει ένα λογικό άλμα.
Η απασχόληση στην Ελλάδα έχει πράγματι αυξηθεί σημαντικά σε σχέση με το 2019 και η ανεργία έχει υποχωρήσει θεαματικά.
Αλλά άλλο πράγμα να λες ότι αυτά συνέβησαν κατά την περίοδο εφαρμογής του Ταμείου Ανάκαμψης και άλλο να αποδίδεις ολόκληρη την αύξηση της απασχόλησης στο Ταμείο.
Η ίδια η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, όταν αξιολογεί το ελληνικό δανειακό σκέλος του Ταμείου, χρησιμοποιεί οικονομικά μοντέλα και εκτιμά συγκεκριμένες επιδράσεις έναντι ενός σεναρίου στο οποίο το εργαλείο δεν θα υπήρχε. Για παράδειγμα, εκτιμά σωρευτική επίδραση στο ΑΕΠ έως το 2030 της τάξης του 5,3% για το συγκεκριμένο δανειακό εργαλείο.
Αυτό είναι πολύ διαφορετικό από το:
«Δημιουργήθηκαν 600.000 δουλειές, άρα τις δημιούργησε το Ταμείο Ανάκαμψης».
Η ελληνική οικονομία επηρεάστηκε ταυτόχρονα από δεκάδες παράγοντες: την ανάκαμψη μετά την πανδημία, τον τουρισμό, τις επενδύσεις, τις εξαγωγές, τα ευρωπαϊκά κονδύλια, τη δημοσιονομική πολιτική και τη γενικότερη οικονομική συγκυρία.
Η ρήτρα διαφυγής για την άμυνα: πραγματική εξέλιξη, αλλά όχι ελληνικό προνόμιο
Το επόμενο επιχείρημα του κυβερνητικού εκπροσώπου αφορά την ειδική δημοσιονομική μεταχείριση των αμυντικών δαπανών.
Εδώ επίσης υπάρχει πραγματικό αποτέλεσμα.
Η Ελλάδα είναι μεταξύ των κρατών που έχουν ενεργοποιήσει την εθνική ρήτρα διαφυγής για τις αμυντικές δαπάνες.
Όμως δεν πρόκειται για μια ειδική ρύθμιση που εξασφάλισε αποκλειστικά η Ελλάδα.
Στις 8 Ιουλίου 2025 το Συμβούλιο ενεργοποίησε τη συγκεκριμένη ρήτρα για 15 κράτη μέλη ταυτόχρονα, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα. Αργότερα προστέθηκαν η Γερμανία, η Αυστρία και η Ισπανία και πλέον έχουν ενεργοποιηθεί 18 εθνικές ρήτρες.
Άρα:
ναι, η Ελλάδα ωφελείται σημαντικά.
Αλλά όχι, δεν πρόκειται για αποκλειστική ελληνική κατάκτηση.
Στο SAFE η κυβέρνηση έχει ισχυρότερο επιχείρημα
Στο θέμα του SAFE η κατάσταση είναι διαφορετική.
Η Ελλάδα πράγματι διαθέτει θεσμικό εργαλείο για να εμποδίσει τη συμμετοχή της Τουρκίας υπό τις σημερινές συνθήκες.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει δηλώσει επανειλημμένα ότι όσο παραμένουν το τουρκικό casus belli και οι αμφισβητήσεις ελληνικής κυριαρχίας, η Αθήνα δεν πρόκειται να συναινέσει στη συμμετοχή της Τουρκίας.
Το σημαντικότερο είναι ότι η συμμετοχή τρίτης χώρας μέσω σχετικής συμφωνίας με την Ευρωπαϊκή Ένωση απαιτεί ομοφωνία των κρατών μελών.
Αυτό είναι χειροπιαστό διαπραγματευτικό εργαλείο.
Και εδώ η κυβέρνηση δικαιούται να επικαλείται αποτέλεσμα της ευρωπαϊκής διαπραγμάτευσης.
Υπάρχει όμως μια λεπτή αλλά σημαντική διαφορά από τη σημερινή διατύπωση Μαρινάκη.
Άλλο:
«Η Ελλάδα εξασφάλισε τη δυνατότητα να εμποδίσει τη συμμετοχή της Τουρκίας».
Και άλλο:
«Ο Μητσοτάκης έθεσε πρώτος στην Ευρώπη το casus belli ως όρο».
Το πρώτο μπορεί να ελεγχθεί θεσμικά.
Το δεύτερο είναι πολιτικός ισχυρισμός περί πρωτιάς και απαιτεί διαφορετική τεκμηρίωση.
Και φτάνουμε στο σημείο από το οποίο ξεκίνησε η συζήτηση
Αφού λοιπόν περάσαμε από το 2020, το Ταμείο Ανάκαμψης, την άμυνα και το SAFE, επιστρέφουμε στο αρχικό ερώτημα.
Τι έγιναν οι επιστολές;
Γιατί γι’ αυτές μίλησε ο Ανδρουλάκης.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει πράγματι στείλει επανειλημμένα επιστολές στην πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για ζητήματα που αφορούν άμεσα το κόστος ζωής.
Τον Μάιο του 2024 έγραψε στην Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν για τις διαφορετικές τιμολογήσεις των πολυεθνικών εταιρειών μεταξύ των κρατών της ΕΕ, συνδέοντας ευθέως το ζήτημα με τη διάβρωση της αγοραστικής δύναμης των Ευρωπαίων καταναλωτών.
Τον Σεπτέμβριο της ίδιας χρονιάς επανήλθε με επιστολή για τις μεγάλες αποκλίσεις στις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών.
Και εκεί έκανε συγκεκριμένες προτάσεις:
ισχυρότερη ευρωπαϊκή εποπτεία, μεγαλύτερο συντονισμό και, κυρίως, περισσότερες ηλεκτρικές διασυνδέσεις.
Το ενδιαφέρον όμως είναι ότι τον Ιούνιο του 2025 ο ίδιος ο πρωθυπουργός εξακολουθούσε να περιγράφει το πρόβλημα ως άλυτο.
Έλεγε χαρακτηριστικά ότι ουσιαστικά δεν υπάρχει ακόμη πραγματικά ενιαία ευρωπαϊκή αγορά ενέργειας, λόγω των μεγάλων διαφορών τιμών μεταξύ Δυτικής και Νοτιοανατολικής Ευρώπης.
Αυτό δεν σημαίνει ότι οι επιστολές ήταν άχρηστες.
Σημαίνει όμως ότι μια επιστολή είναι πολιτική πρωτοβουλία.
Δεν είναι από μόνη της πολιτικό αποτέλεσμα.
Αυτό ακριβώς δεν απάντησε ο Μαρινάκης
Και εδώ βρίσκεται η ουσία της αποδόμησης.
Ο Ανδρουλάκης ειρωνεύτηκε τις επιστολές Μητσοτάκη.
Η κυβέρνηση μπορούσε να απαντήσει πολύ απλά:
«Στείλαμε αυτή την επιστολή, ζητήσαμε Α, Β και Γ και η Ευρωπαϊκή Ένωση υιοθέτησε Α, Β και Γ».
Αυτό θα ήταν η ισχυρότερη δυνατή απάντηση.
Αντί γι’ αυτό, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος ξεκίνησε από το Ταμείο Ανάκαμψης του 2020, πέρασε στις θέσεις εργασίας, πήγε στις αμυντικές δαπάνες, έφτασε στο SAFE και κατέληξε στις ενεργειακές διασυνδέσεις.
Πολλά από αυτά είναι σημαντικά.
Κάποια αποτελούν πραγματικές επιτυχίες.
Κάποια χρειάζονται περισσότερο μέτρο ως προς το ποιος ακριβώς δικαιούται την πατρότητά τους.
Κανένα όμως δεν απαντά αυτομάτως στο απλούστερο ερώτημα της σημερινής αντιπαράθεσης:
Οι συγκεκριμένες επιστολές που στέλνει τώρα ο πρωθυπουργός για την ακρίβεια και τα καύσιμα, τι συγκεκριμένο αποτέλεσμα έχουν φέρει μέχρι σήμερα;
Γιατί αυτό ενδιαφέρει τον πολίτη.
Όχι πόσα γράμματα έφυγαν από το Μέγαρο Μαξίμου.
Ούτε πόσες πρωτοβουλίες παρουσιάστηκαν στις Βρυξέλλες.
Αλλά ποια από αυτές κατέληξε σε απόφαση που μειώνει τον λογαριασμό του.
Ο Παύλος Μαρινάκης έχει δίκιο όταν λέει ότι οι πολίτες χρειάζονται «πολιτικές που φέρνουν αποτέλεσμα».
Ακριβώς λοιπόν με αυτό το κριτήριο πρέπει να αξιολογηθούν και οι επιστολές.
Όχι από το πόσο σωστά είναι γραμμένες.
Όχι από το πόσο σημαντικά ζητήματα θέτουν.
Αλλά από το αποτέλεσμα που τελικά έφεραν στην τσέπη του πολίτη.
Και μέχρι να παρουσιαστεί αυτό το συγκεκριμένο αποτέλεσμα, το ερώτημα που προσπάθησε να θέσει με ειρωνικό τρόπο ο Ανδρουλάκης παραμένει πολιτικά ανοιχτό.
@pavlos_marinakis 👆🏻Πάμε να δούμε ορισμένες πρωτοβουλίες και παρεμβάσεις του Πρωθυπουργού σε ευρωπαϊκό επίπεδο που έφεραν απτά αποτελέσματα για τη χώρα μας.
